چرامالکیت خداوند دلیل بر زوال ناپذیر بودن ذات اوست؟

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

جهت روشن شدن مطلب بخشي از متن تفسير كه مطلب مورد نظر شما را بيان مي كند عينا نقل مي گردد: « " تبارك" از ماده" بركت" در اصل از" برك" (بر وزن برگ) به معنى سينه شتر است، و هنگامى كه" برك البعير" گفته شود مفهومش اين است كه شتر سينه خود را به زمين زد، سپس اين كلمه به معنى دوام و بقاء و زوال‏ناپذيرى آمده، و در مورد هر نعمتى كه پايدار و با دوام باشد گفته شده است، مخزن آب را از اين رو" بركه" مى‏گويند كه آب مدتى طولانى در آن باقى مى‏ماند.
در آيه فوق در حقيقت دليل مبارك بودن ذات پاك خدا ذكر شده و آن مالكيت و حاكميت او بر جهان و قدرت او بر همه چيز است، و به همين دليل وجودى است زوال‏ناپذير و پربركت.»(1)
در تفسير اين آيه با توجه به معناي كلمه «ملك» (مالكيت و حاكميت خداوند بر جهان و قدرت او بر همه چيز) براي بركت ذات خداوند (يعني دوام و بقاء و زوال‏ناپذيرى ذات او ) استدلال شده است، كه نحوه استدلال در تفسير الميزان روشن تر بيان شده است كه ذكر مي شود: « جمله" الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ" از آنجا كه مطلق است شامل تمامى ملك‏ها مى‏گردد، و اين تعبير يعنى" خدايى كه ملك به دست اوست" استعاره به كنايه است، مى‏خواهد به طور كنايه از كمال تسلط خدا بر ملك خبر دهد، و بفهماند آن چنان ملك در مشت او است كه به هر نحو بخواهد در آن تصرف مى‏كند، همانطور كه يك انسان نيرومند موم را در دست خود به هر شكل بخواهد در مى‏آورد و مى‏چرخاند، پس خداى تعالى به نفس خود مالك هر چيز و از هر جهت است، و نيز مالك ملك هر مالك ديگر است.
پس توصيف خداى عز و جل به اينكه ملك به دست اوست، توصيفى است وسيع‏تر از توصيف او به" مليك" در جمله" عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ" (سوره قمر(54)، آيه 55) ، و صريح‏تر و مؤكدتر است از توصيف او در جمله" لَهُ الْمُلْكُ" (سوره تغابن(64)، آيه 1)؛ و جمله" وَ هُوَ عَلى‏ كُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ" اشاره است به اينكه قدرت خداى تعالى محدود به هيچ حدى و منتهى به هيچ نهايتى نيست». (2)
لذا هم از مطلق و نامحدود بودن حاكميت و مالكيت خداوند و هم از مطلق بودن قدرت خداوند متعال، نامحدود بودن ذات خداوند به صورت مطلق به دست مي آيد، چون صفات متعدد خداوند همه گوياي يك ذات بي نهايت از جهات مختلف مي باشند و همه صفات خداوند عين ذات او مي باشند(3) و لازمه و معني نامحدود بودن ذات خداوند از جميع جهات همان زوال ناپذير بودن ذات او مي باشد.

پي نوشت ها:
1. آيت الله مكارم شيرازي، تفسير نمونه، دارالكتب الاسلاميه، 1374ش، ج‏24، ص 316.
2. علامه طباطبائي، الميزان، ترجمه موسوي همداني، انتشارات اسلامي،1374ش، ج‏19، ص 585.
3. مجله كلام اسلامي، شماره 42، محمد تقي كرمي، مقاله عينيت ذات و صفات.