نحوه تولید نسل آدم

با سلام و شادباش فرا رسيدن سال نو و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در این بحث دو احتمال کلّى وجود دارد:
1. قبل از آدم و حوا انسان‏هاى دیگرى روى کره خاکى زندگى مى‏کردند. تحقیقات باستان‏شناسى نشان مى‏دهد که نوع انسان یا مانند آن احتمالاً از چند میلیون سال قبل در کره زمین زندگى مى‏کرده است. فسیل‏ها و جمجمه‏هاى کشف شده این مطلب را تأیید مى‏کند، در حالى که از تاریخ پیدایش حضرت آدم زمان زیادى نمى‏گذرد. اگر این احتمال صحیح باشد، شاید فرزندان حضرت آدم، با باقیمانده آن انسان‏ها ازدواج کرده و تولید مثل نموده‏اند.
2. هیچ انسانى در زمان حضرت آدم نبوده و فرزندان او با هم ازدواج نموده‏اند، یعنى خواهر و برادر با هم تزویج نموده‏اند که این احتمال دو توجیه دارد:
أ) در آن هنگام هنوز حرمت ازدواج خواهر و برادر تشریع نشده بود، و این نوع ازدواج ذاتاً حرام نبود.
ب) این ازدواج ذاتاً اقتضاى حرمت داشته، ولى به خاطر مصلحت عظیمى همچون حفظ نسل بشر و تداوم حیات او روى کره خاکى، حکمت الهى بر آن تعلّق گرفته بود که در مقطعى کوتاه این عمل جائز بوده باشد، بعد که ضرورت برطرف شد، خداوند حرمت را تشریع نموده است.
ظاهر آیات قرآن احتمال دوم را تقویت مى‏نماید، چرا که مى‏فرماید: «اى مردم! از پروردگارتان بپرهیزید که شما را از یک انسان آفرید . همسرش را نیز از جنس او آفرید . از آن دو، مردان و زنان فراوانى (روى زمین) منتشر کرد». (1)
در این زمینه احادیث متفاوتى وارد شده است که هر کدام از این احتمالات را تأیید مى‏کنند. بر اساس قاعده، احادیث موافق با قرآن، مقدّم است، پس احتمال دوم بیش تر صحیح به نظر مى‏رسد. لازمه این سخن ازدواج فرزندان حضرت آدم (ع) با یکدیگر است، زیرا اگر آن‏ها با نژاد و همسران دیگرى ازدواج کرده باشند ، آوردن ضمیر «منهما؛ از آن دو» در آیه قرآن درست نخواهد بود، چرا که بر اساس احتمال اوّل نسل آدم از ازدواج فرزندان آدم با غیر نسل وى به وجود آمده‏اند. (2)
علامه طباطبائی در این رابطه میفرماید : از ظاهر اطلاق آيه شريفه كه مى‏فرمايد:" وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالًا كَثِيراً وَ نِساءً ... بر مى‏آيد كه در انتشار نسل بشر غير از آدم و همسرش هيچ كس ديگرى دخالت نداشته، و نسل موجود بشر منتهى به اين دو تن بوده و بس، نه هيچ زنى از غير بشر دخالت داشته، و نه هيچ مردى، چون قرآن كريم در انتشار اين نسل تنها آدم و حوا را مبدأ دانسته، و اگر غير از آدم و حوا مردى يا زنى از غير بشر نيز دخالت مى‏داشت، مى‏فرمود:" و بث منهما و من غيرهما"، و يا عبارتى ديگر نظير اين را مى‏آورد تا بفهماند كه غير از آدم و حوا موجودى ديگر نيز دخالت داشته و معلوم است كه منحصر بودن آدم و حوا در مبدئيت انتشار نسل، اقتضا مى‏كند كه در طبقه دوم ازدواج بين خواهر و برادر صورت گرفته باشد.
و اما اينكه چنين ازدواجى در اسلام حرام است و بطورى كه حكايت شده در ساير شرايع نيز حرام و ممنوع بوده ضررى به اين نظريه نمى‏زند، براى اينكه تحريم حكمى است تشريعى، كه تابع مصالح و مفاسد است، نه حكمى تكوينى (نظير مستى آوردن شراب) و غير قابل تغيير، و زمام تشريع هم به دست خداى سبحان است، او هر چه بخواهد مى‏كند و هر حكمى بخواهد مى‏راند، چه مانعى دارد كه يك عمل را در روزى و روزگارى جايز و مباح كند، و در روزگارى ديگر حرام نمايد، در روزى كه جز تجويزش چاره‏اى نيست تجويز كند و در روزگارى ديگر كه اين ضرورت در كار نيست تحريم كند، ازدواج خواهر و برادر را در روزگارى كه تجويزش باعث شيوع فحشا و جريحه‏دار شدن عفت عمومى نمى‏شود تجويز كند و در روزگارى ديگر كه باعث اين محذور مى‏شود تحريم كند.
و اين سخن كه ازدواج خواهر و برادر منافى با فطرت باشد درستنيست و فطرت چنين ازدواجى را صرفا به خاطر اينكه
ازدواج خواهر و برادر است نفى نمى‏كند و از آن تنفر ندارد، بلكه اگر نفى مى‏كند و اگر از آن تنفر دارد براى اين است كه باعث شيوع فحشا و منكرات مى‏شود و باعث مى‏گردد غريزه عفت باطل گردد و عفت عمومى لكه‏دار شود.
و پر واضح است كه شيوع فحشا بوسيله ازدواج خواهر و برادر در زمانى است كه جامعه گسترده‏اى از بشر وجود داشته باشد و اما در روزگارى كه در تمامى روى زمين غير از چند پسر و چند دختر از يك پدر و مادر وجود ندارند و از سوى ديگر مشيت خداى تعالى تعلق گرفته كه همين چند تن را زياد كند، و افرادى بسيار از آنان منشعب سازد، ديگر عنوان فحشا بر چنين ازدواجى منطبق و صادق نيست.
پس اگر انسان امروز از چنين تماس و عملی نفرت دارد به خاطر علتى است كه گفتيم، نه اينكه به حسب فطرت از آن متنفر باشد، به شهادت اينكه مى‏بينيم مجوسيان در قرنهايى طولانى (بطورى كه تاريخ ذكر مى‏كند) ازدواج بين خواهر و برادر را مشروع مى‏دانستند و از آن متنفر نبودند و هم اكنون بطور قانونى در روسيه (بطورى كه نقل شده) و نيز بطور غير قانونى يعنى به عنوان زنا در اروپا انجام مى‏شود.(3 )
پى نوشت‏ها:
1. نساء (4) آیه 1.
2. تفسیر نمونه، ناصر مكارم شيرازي، ج 3، ص 246، نشر دار الکتب الاسلامیة، تهران، بی تا.
3 . ترجمه تفسیرالمیزان، ج‏4، ص 229 -230 .

جهت تسهیل و تسریع در امر پاسخگوئی از این پس، پرسشهای فقهی و احکام شرعی را تنها از طریق سامانه پاسخگوئی پیامکی به شماره 30009640 ، نشانی اینترنتی http://www.30009640.ir/sms و یا تلفن 09640 مطرح نمایید.