ابهامات ذهنی من

پرسش 1:
ابهامات ذهني من
شرح : نميدونم چرا ولي جديدا خيلي از سوالاي ديني ذهنمو به خودش مشغول کرده و نميتونم بگم وله لش بعدا ... دوستاي ديگم اگه بخوان عقايدشون رو عوض کنن ممکنه سراغ مسائل ديني نيان (هر جور خودشون صلاح دونستن عمل کنن ) ولي من اينجوريا نيستم بايد چيزايي رو که تو ذهنمه از هر لحاظ بررسي کنم بعد تصميم بگيرم يکي از اين لحاظ ها هم «لحاظ ديني» هستش که اگه زحمتتون نيست جواب بدين... البته خواهش ميکنم درازه گويي نکنين چون من وقت کافي براي خوندن حاشيه ها ندارم پس سريعا برين سراغ اصل قضيه... در ضمن به نظر من ادمايي درازه گويي ميکنن که به جوابايي که ميدن تسلط ندارن و ميخوان با اين کار طرف رو گيج کنن (البته مطمئنا شماجزو اون دسته از ادما نيستين؟!) در ضمن حرفاي تکراري و بچه گونه نزنين... پيشنهاد ميکنم يه دور کل سوالا رو بخونين بعد شروع به جواب دادن کنين
1- • ايا اين نظريه درست است كه اگر زنان براي مدتي حجاب خود را رعايت نكنند بعد از مدتي اين موضوع براي همه عادي ميشود و هيچ شهوت و غيره اي پيش نميايد؟ لطفا با ديد سنتي جواب ندين فقط يه لحظه تصور كنين.
• ايا نگاه كردن به عكس sex دختر براي يك دختر موردي دارد ؟
• براي نوشتن يك رمان عاشقانه لازم است ان را در تخيلات و رويا تصور و به عبارت ديگر با ان زندگي كرد ايا اين كار از نظر اسلام اشكال دارد ؟
• ايا لذت بردن از صداي خواننده ي جنس مخالف گناهه؟ • چرا مردا ميتونن خواننده بشن ولي واسه زنا گناهه؟ • چرا عيبي نداره پسرا تيپ بزنن و جذاب بشن ولي واسه دخترا گناهه؟ • چرا اگه دخترا ابرو هاشونو بگيرن بايد نامحرم نبينه ولي واسه زنا موردي نداره؟ • ايا ارايش كردن و سرمه كشيدن گناهه؟ • عيبي داره تو گرماي تابستون ادم يه خورده روسري شو شل كنه؟اصلا بگين تو گرماي تابستون چطور حجابمو رعايت كنم؟ • بذارين يه رازي رو همينجا واستون بگم...از حجاب متنفرم با اينکه محجبه ام!فقط به خاطر ترس از خدا اينکه منو ميسوزونه و...فقط ترس نه اعتقاد...اين ايمان ماست...چون از بچه گي يه مشت قصه هاي ترسناک از خدا شنيديم و اينکه بايد از خدا بترسيم ديگه هيچ چرايي هم در کار نيست چون ميترسيم...چون از اول باور کرديم اين قصه ها رو بازم باور ميکنيم...عادت کرديم به اين قصه هاي ترسناک...
پاسخ:

از اين که چنين روحيه حقيقت جو و کنکاش گري داريد به شما تبريک مي گوييم و اميدواريم در يک تلاش منطقي منصفانه و صحيح به پاسخ پرسش هاي گوناگون خود برسيد؛ در خصوص سوالات عديده اي که مطرح کرديد حتما تصديق مي فرماييد که تفاوت هاي چشم گيري در ميان اين قبيل سوالات از حيث محور سوالات و کلي و جزيي بودن آن ها وجود دارد تا جاي که برخي از اين سوالات کاملا ريشه اي و مبنايي است و برخي کاملا روبنايي و مصداقي و جزيي .
در هر حال از آنجا که به دليل حجم گسترده سوالات از اين مرکز امکان پاسخگويي به بيش از سه سوال در هر نوبت پرسشگري وجود ندارد، تلاش کرديم که به يک سوال اصلي و مبنايي شما در مورد مساله حجاب و دو سوال جزيي تان پاسخ بگوييم .
در زمينه ساير سوالات نيز مي توانيد با جستجو در بين بايگاني سوالات سايت ، به پاسخ بسياري از آن ها برسيد؛ در غير اين صورت با حفظ رعايت ضابطه ذکر شده يعني به تناوب و در هر نوبت سه سوال ، با ما در ارتباط باشيد تا پاسخ هاي مناسب ارسال گردد . در ضمن رويکرد اين مرکز همواره تلاس در ارائه پاسخ هاي مقبول و منطقي و به دور از ابهام و اجمال و به تعبير رايج پيچاندن مساله بوده و ان شاءالله خواهد بود .
واما پرسش اصلي شما در باب حجاب :
در خصوص مساله حجاب در طول تاريخ و بخصوص در قرن اخير سخن بسيار گفته شده و کتاب ها و مقالات بسياري نيز نوشته شده و در تاييد يا رد آن نظرات گوناگوني مطرح شده است ، اما سخن اين است که اصولا از نظر اسلام فلسفه حجاب چيست و چرا بايد اين حکم کماکان ادامه داشته باشد در حالي که مي بينيم بسياري از امور دستخوش تغيير و دگرگوني شده اند .
در خصوص لزوم و فلسفه حجاب برخلاف ادعاي شما بايد گفت که اين امر منحصر در اسلام و راهکاري براي حفظ حرمت و کرامت زنان در صدر اسلام و مقابله با رفتارهاي غلط اعراب جاهلي نبوده؛ بلکه «اصل حجاب» زنان ميان اقوام و ملل مختلف مطرح بوده و سابقه طولاني دارد، گرچه نحوه بهره‏گيري از حجاب، حدود و احکام آن بر حسب سنت و آداب جوامع متفاوت بوده است.(1)
در واقع حجاب نه دستوري خاص در شريعت اسلام بلكه دستور عمومي براي همه شرايع قبلي نيز بوده است و در اديان يهود(2) و مسيحيت (3) صراحتا به مسئله حجاب اشاره شده است.
با آمدن اسلام، حکم حجاب که در اديان ديگر نيز بوده، مورد تائيد و تاکيد قرار گرفته است.
اما براي روشن شدن فلسفه حجاب زن و راز تفاوت آن با پوشش مردان، توجه به مطالب ذيل لازم است:
1- توجه به رابطه پوشش با فرهنگ ديني:‏
بر اساس فرهنگ اسلامي، انسان موجودي است که براي رسيدن به کمال و معنويت خلق گرديده است. اسلام با تنظيم و تعديل غرايز به ويژه غريزه جنسي و توجه به هر يک از آن‏ها در حدّ نياز طبيعي، سبب شکوفايي همه استعدادهاي انسان شده و او را به سوي کمال سوق داده است.
پوشش مناسب براي زن و مرد عامل مهمي در تعديل و تنظيم اين غريزه است.
2- توجه به ساختار فيزيولوژي انسان‏:
نوع پوشش زن و تفاوت آن با لباس مرد رابطه‏اي مستقيم با تفاوت‏هاي جسمي و روحي زن و مرد دارد.
در تحقيقات علمي در مورد فيزيولوژي و نيز روان‏شناسي زن و مرد ثابت شده که مردان نسبت به محرّک‏هاي چشمي شهوت‏انگيز حساس‌ترند و چون تأثير حس بينايي زيادتر است و چشم از فاصله دور و ميدان وسيعي قادر به ديدن است، از سوي ديگر ترشّح هورمون‏ها در مرد صورتي يکنواخت و بدون انقطاع دارد، مردان به صورتي گسترده تحت تأثير محرّک‏هاي شهواني قرار مي‏گيرند اما زنان نسبت به حس لمس و درد حساس‌ترند و به محرّک‏هاي حسي پاسخ مي‏دهند. حس لامسه بروز زيادي ندارد و فعاليتش محدود به تماس نزديک است.
از اين گذشته چون هورمون‏هاي جنسي زن به صورت دوره‏اي ترشح مي‏شوند و به طور متفاوت عمل مي‏کنند، تأثير محرّک‏هاي شهواني بر زن صورتي بسيار محدود دارد و نسبت به مردان بسيار کمتر است.
استاد مطهري زمينه وجوب پوشش زنان مي‌فرمايد : «اما علت اين که در اسلام دستور پوشش، اختصاص به زنان يافته، اين است که ميل به خود نمايي و خودآرايي مخصوص زنان است. از نظر تصاحب قلب‏ها و دل‏ها مرد شکار است و زن شکارچي، همچنان که از نظر تصاحب جسم و تن، زن شکار است و مرد شکارچي. ميل زن به خود آرايي از حس شکارچي‏گري او ناشي مي‏شود.
در هيچ جاي دنيا سابقه ندارد که مردان لباس‏هاي بدن نما و آرايش‏هاي تحريک کننده به کار برند. اين زن است که به حکم طبيعت خاص خود مي‏خواهد دلبري کند و مرد را دل باخته و در دام علاقه خود اسير سازد. بنابراين انحراف تبرّج و برهنگي، از انحراف‏هاي مخصوص زنان است و دستور پوشش هم براي آنان مقرر گرديده است».(4)
به عبارت ديگر: جاذبه و کشش جنسي و زيبايي خاص زنانه و تحريک پذيري جنس مردانه، يکي از علت‏هاي اين حکم است .
با توجه به مطالب فوق مي‏توان گفت: حجاب در اسلام از يک مسئله کلّي و اساسي ريشه گرفته است. اسلام مي‏خواهد انواع التذاذهاي جنسي (چه بصري و لمسي و چه نوع ديگر) به محيط خانواده و در چهارچوب شرع و قانون اختصاص يابد و اجتماع تنها براي کار و فعاليت باشد، بر خلاف سيستم غربي که حضور در جامعه را با لذت جويي جنسي به هم مي‏آميزد و تعديل و تنظيم امور جنسي را به هم مي‏ريزد.
اسلام قائل به تفکيک ميان اين دو محيط است و براي تأمين اين هدف، پوشش و حجاب را توصيه نموده است، زيرا بي بند و باري در پوشش به معناي عدم ضابطه در تحريک غريزه و عدم محدوديت در رابطه جنسي است که آثار شوم آن بر کسي پوشيده نيست. بر همين مبنا هرچند ممکن است در طول تاريخ و بر اساس تفاوت و دگرگوني فرهنگ ها در کم و کيف اصل پوشش تفاوت هايي ايجاد شود ، اما اين امر به معناي تغيير در ماهيت و ضرورت اصل پوشش نخواهد بود ، چنان که در خصوص مردان نيز دگرگوني شکل پوشش نياز به اصل پوشش را منتفي ننموده است .
در واقع کيفيت انتخاب پوشش ها و شکل ظاهري آن حقيقتي کاملا متفاوت از ماهيت اصل پوشش و ضرورت اين مساله است و در مورد حجاب بانوان نيز همين دگرگوني ها با حفظ اصول و ضوابط کلي حاکم بر آن کاملا به چشم مي خورد و غير قابل انکار است .
اما سخن اصلي آن است که آيا اين محدوديت ها باعث حساسيت بيشتر نشده و موجب ايجاد جلب توجه بيشتر در فرض کمترين ارتباط و تماس بين دو جنس نمي شود ؛ به عبارت روشن تر آيا حجاب لااقل در وضعيت کنوني تبيدل به نقض خود نشده و حساسيت و جلب توجه بين دو جنس را بيشتر نگرده و تبديل به عاملي تحريک کننده نشده است ؟
در پاسخ به اين سوال مهم بايد گفت البته نمي توان اصل جلب توجه و حساسيت بيشتر در فرض محدوديت روابط و تعهد بر پوشش کامل را انکار کرد ، اما سخن آن است که نتيجه اين امر آيا قابل مقايسه با نتيجه بي حجابي است ؟ آيا کنار نهادن حجاب به طور کل چنانکه شما احتمال داديد به اين نتيجه ختم مي شود که "اين موضوع براي همه عادي ميشود و هيچ شهوت و غيره اي پيش نميايد" ؟
به نظر ما اين گونه نيست و بررسي وضعيت روابط انساني و فرهنگي و اجتماعي و معضلات جنسي و اخلاقي در کشورهاي فاقد حجاب و کشورهايي اسلامي مانند ايران که تجربه اي ناقص و نيم بند از حجاب دارند ، براي يک انسان منصف و حقيقت جو به روشني حقيقت امر را آشکار مي سازد .
غرب تا حدود يک قرن قبل چندان دچار تجربه برهنگي نشده بود . تا حدودي موازين و حدود متعارف حجاب بانوان در آن رعايت مي شد ، اما در قرن اخير به خصوص بعد از دهه 30 و 40 تجربه برهنگي آغاز شده ، وضعيت غرب امروزه به شهادت آمارهاي خودشان اين گونه است که نمونه هايي از آن را ارائه مي دهيم :
- بر اساس گزارشات رسمي چيزي حدود 8 در صد از حاملگي هاي زنان در انگلستان مربوط به دختران زير 16 سال است ؛يعني بخشي از زنان حامله در اين کشور دختران نوجوان هستند . در نتيجه از هر چند دختر زير 16 سال در اين کشور لااقل يک نفر حاملگي را تجربه مي کند!!! خوب دقت کنيد «تجربة حاملگي!!»( آن هم از طريق نامشروع چون ازدواج قانوني در اين کشورها بالاي 18 سال است ).
اين امر يعني آن که علاوه بر تمام راهکارها و تلاش‌هايي که توسط سيستم آموزشي و بهداشتي و خود خانواده‌ها براي منتهي نشدن روابط جنسي فرزندان و دانش‌آموزان در اين کشورها به حاملگي انجام مي‌شود، باز اين آمار به دست آمده ! آيا عمق فاجعه را مي‌توانيد حدس بزنيد؟! حال آمارهايي روابط آزادجنسي چه قدر است ، خدا مي داند.
- در خبرها آمده بود که « مفاسد اخلاقي و بي بند و باري شديد دانش آموزان مدرسه راهنمايي کينگ (King) واقع در شهر مين (Maine)در ايالت پورتلند آمريکا باعث شده تا مسئولان اين مدرسه به فکر توزيع گسترده و رسمي قرص ها و لوازم ضد بارداري بيفتند. تاکنون دانش آموزان زيادي به مرکز بهداشت مدرسه مراجعه کرده اند که باردار شده اند. بنابراين گزارش، اين اقدام اولياي مدرسه کينگ که با موافقت مسئولان شهري و ايالتي همراه بوده ، در حالي صورت مي گيرد که سن دانش آموزان اين مدرسه بين 11 تا 13 سال است!»
- جديدترين آمار نشان مي دهد که 50 هزار نفر دختر 15 ساله و 31 هزار نفر از دختران 13 و 14 ساله بريتانيايي در سال 2007 - 2006 براي درمان هاي ضدبارداري به کلينيک هاي پزشکي مراجعه کرده اند.
- مقامات رسمي ايالت ماساچوست آمريکا در حال بررسي پرونده اي هستند که هدف آن بررسي و کشف چرايي باردار شدن 17 دختر نوجوان در يک دبيرستان است.»
اين ها تنها نمونه هايي از موارد حاملگي است . آمار ميزان سقط جنين ها که بسيار دقيق تر نيز هست، کشف کننده بسياري از حقايق است .
از اين آمارها مي توان اجمالا به ميزان تجاوز به زنان و دختران حتى کودکان در کشورهاي غربي دست يافت، هرچند اين آمارها خود داستان غريبي است اما نکتة جالب توجه در اين گونه آمارها آن است که در آن ها تنها موارد تجاوز به زور يا به اصطلاح قانوني «تجاوز به عنف» ثبت مي‌شود ،نه صرف روابط آزاد جنسي و به طور قطع مي توان گفت يکي از مهمترين عوامل شکل گيري اين قبيل فجايع همان تحريک کنندگي وضعيت زنان در محيط هاي گوناگون تحصيلي و کاري و خانوادگي است .
اما بسياري از مخالفان حجاب مي گويند اين امور نتيجه نوع نگاه خاص غربي و امري خود خواسته است . با وجود رضايت طرفيني ديگر اين امرمذموم به حساب نمي آيد ؛ در پاسخ به اين ادعاي گزاف هرچند سخن بسيار است اما تنها توجه به آمار تجاوزات جنسي به کودکان که نه تمايل جنسي دارند و نه مفهوم اين امور را به درستي مي فهمند ، روشن کننده همه حقيقت است .
چند سال پيش دانشگاه کلرادو آمريکا آماري از ميزان تجاوز و تعرضات جنسي به کودکان را منتشر کرد ؛ بر اساس اين آمار:
- در هر دو دقيقه يک کودک در امريکا مورد سوءاستفاده جنسي قرار مي گيرد.
- يک زن از هر شش زن امريکايي در کودکي مورد سوءاستفاده جنسي قرار گرفته است.
- تنها در ايالت کلرادو سالانه بيش از 50 کودک در اثر سوءاستفاده جنسي جان خود را از دست مي دهند که 75 درصد آن ها را کودکان زير 4 سال تشکيل مي دهند.
- سالانه حدود دو هزار کودک در ايالت کلرادو پس از سوءاستفاده جنسي به بخش مراقبت هاي ويژه مراکز درماني منتقل مي شوند.(5)
انجمن پزشکي آمريکا نيز در گزارش آماري خود آورده است:
-هر سال، بالغ بر 140 هزار مورد جراحت عليه کودکان در جريان تجاوزات جنسي به ثبت مي‌رسد .
- از هر 4 زن در آمريکاي شمالي، يک تن، در دوران کودکي مورد تجاوز جنسي قرار گرفته است.
-سالانه بيش از 2 ميليون مورد تجاوزات جنسي عليه کودکان و نيز غفلت و مسامحه در خصوص آن ها صورت مي‌گيرد؛
-سالانه يک هزار و 100 کودک آمريکايي دليل شدت تجاوزات جنسي جان مي‌سپرند ! (6)
اوضاع روابط زن و مرد و خانواده و فرزندان مجهول الهويه در کشورهاي غربي آن قدر وحشتناک است که حتى دلسوزان حوزه جامعه‌شناسي و مسائل خانواده در اين کشورها را هم به تکاپو انداخته، حيف که از ماندن در اين لجنزار دريدگي و حيوان‌صفتي متنفريم .آمارهاي خود اين کشورها در خصوص تعرّضات و سوء استفاده‌هاي جنسي کارمندها يا افراد زير دست در مراکز نظامي، اداري، آموزشي، حتى تعرّضات به کودکان در کليساها، مدارس و... را هم ارائه مي‌کرديم تا حقيقت تلخ دوري از حريم ها در جوامع غربي روشن تر گردد.
به نظر ما يکي از اصلي‌ترين و ريشه‌ اي ترين عوامل بروز انحراف که غرب را در چنين لجنزاري فرو برده ،دور بودن از حريم حجاب و رعايت نکردن دستور پوششي و رفتاري است که اسلام بدان اصرار نموده و نتيجه آن شده است که در مهد تمدن عريان و آزاد غرب، آمريکا ، لا اقل از هر 6 زن، يک نفر مورد تجاوز قرار مي‌گيرد (حتماً ديگر به تفاوت واژه تجاوز با روابط آزاد جنسي توجه داريد)! اما در ايران که تجربه ناقص و حتي مي توان گفت غلطي از حجاب دارد، به يقين در بين زنان متدين و محجبة کشور از هر 6 هزار نفر يک نفر شايد به اين مشکل گرفتار نشود.
آيا با اين آمارها باز مي توان گفت که اگر مدتي حجاب نباشد همه چيز عادي مي شود و .... ؟ ؛ به نظر ما تفاوت بين وجود و عدم وجود محدوديت در پوشش زنان و روابط محدود بين زن و مرد در خارج از حريم خانواده است.
پي‌نوشت‌ها:
1. مجله پيام زن، ش 19، ص 69 - 71؛ ش 20، ص 80 - 83.
2. ويل دورانت، تاريخ و تمدن، ج 4، عصر ايمان ؛انتشارات علمي و فرهنگي ، تهران ، 1378 ش.
3. عهد جديد، انجيل متي، باب 20 .
4. مطهري،مرتضي، مجموعه آثار ج19 ص 436- 437. انتشارات صدرا ، تهران ، 1374 ش .
5. روزنامه شرق 31/2/86.
6. http://www.jadidtarin.com/news/000127.php

پرسش 2:
فلسفه ي سلام چيست؟
پاسخ:

يكي از دستورهاي اسلام، در راستاي ايجاد حاكميت صميميّت و دوستي، سلام است. فرهنگ سلام، آنچنان اهميت و ارزش دارد كه شعار رسمي ملت مسلمان در ديدار با يكديگر معرفي شده است. پيامبر رحمت(ص) فرمود: « السَّلَامُ تَحِيَّةٌ لِمِلَّتِنَا وَ أَمَانٌ لِذِمَّتِنَا؛(1) سلام، درود ملت ما و حافظ ذمه ماست.» سلام، تکيه کلام مسلمان و پيام رحمت مؤمنين است.
در ميان هر ملت و جمعيتي در هنگام برخورد با يکديگر الفاظ و آدابي براي اظهار محبت و دوستي وجود دارد. در شريعت اسلام که کامل ترين دين الهي است نيز براي جلب محبت و ايجاد رابطه دوستي و برادري در جامعه اسلامي دستورات مفيد و مؤثري داده است و از آن جمله «سلام» کردن است. در اين شريعت انسان ساز، توصيه شده است که در برخورد دو فرد مسلمان، يکي به ديگري سلام کند، يعني بگويد: «سلام عليکم»، سلامتي و امنيت بر شما! طرف مقابل در پاسخ اين ابراز محبت بگويد: «سلام عليکم» البته بهتر آن است که در جواب اضافه نموده و رحمت و برکات خداوندي را براي سلام کننده خواستار گردد. چنان که قرآن کريم بر اين شيوه تأکيد نموده است.(2) در اين کتاب آسماني که کامل ترين کتاب تربيتي و اخلاقي است و جامع هدف ها و روشهاي تربيتي در ابعاد فردي و اجتماعي را دربردارد، درباره اين خصلت پسنديده دستورالعمل هاي اخلاقي بسيار ارزنده اي دارد.
مفهوم و تبيين سلام:
«سلام» در لغت به معاني گوناگوني آمده است: به معناي تحيت، سلامت، صلح و آشتي، تعظيم و تکريم، و به معناي درود گفتن و تهنيت به زبان آوردن هم به کار رفته است(3) چنان که در آيه شريفه: «وَالسَّلامُ عَلي مَنِ اتّبَعَ الهُدي»(4) به معناي تحيت است. سلام، اطمينان دادن به فرد مقابل است که: هم سلامتي و تندرستي تو را خواستارم، هم از جانب من آسوده باش و مطمئن، که گزندي به تو نخواهد رسيد. من خيرخواه تو هستم، نه بدخواه و کينه ورز و دشمن. نيز نوعي درود و تحيّت اسلامي است که دو مسلمان به هم مي گويند.
کلمه «سلام» از مقدس ترين کلمات است. از پيامبر اسلام(ص) نقل شده است که: «السّلام اسم من أسماء اللَّه وضعه اللَّه في الأرض فأفشوه بينكم‏»(5) سلام نامي از نامهاي خداست، آن را در زمين به امانت نهاده است، پس سلام را در ميان خودتان فاش کنيد.
فلسف? سلام دادن از ديدگاه اسلام:
آمرزش و مغفرت الهي، موهبتي است كه نصيب هر كس نمي شود؛ زيرا آمرزش خداوند آنجا محقق مي شود كه بنده با اعمال خويش رضايت حق تعالي را به دست آورده باشد. يكي از فلسفه ها و فوايد سلام اين است که لوازمات آمرزش را براي خود فراهم کنيم.
رهايي از تكبّر و خارج شدن از خودبيني و كبر، از فضايل مهم اخلاقي است كه راهكارها و نشانه هايي دارد. در انديشه الهي پيامبر بزرگوار اسلام(ص)، آنكه سلام آغاز مي كند، از تكبر بركنار است؛ زيرا آغاز كردن به سلام، نشانه آن است كه انسان براي خود نسبت به ديگران، امتياز و برتري قايل نيست.
بر اين اساس، در فرهنگ ديني نه تنها آغاز به سلام به دوري از تكبر مي انجامد، نشانه تواضع و خاكساري است و تواضع جز رفعت مقام و والايي موقعيت، رهاوردي ندارد.
در گفتاري ديگر، پيامبر اكرم (ص) سلام كردن را در كنار صدقه دادن در تنگ دستي و رعايت انصاف، هر چند به زيان انسان باشد، از عوامل كامل كننده ايمان شمرده است. سرّ اين سخن، آن است كه عمل از اركان ايمان است و سلام، نمونه روشن يك عمل ايماني در قلمروي روابط اجتماعي است.
سخن آخر:
سيره رفتاري اولياي الهي بر مداومت بر اين سنت پسنديده (سلام و تقدم در سلام کردن) است، چنان که پيامبراکرم(ص) به هر که مي رسيد حتي کودکان و نوجوانان ابتدا به او سلام مي کرد، به ويژه در مورد سلام کردن به کودکان مي فرمود: «پنج صفت است که تا زنده ام، آنها را رها نخواهم کرد، يکي هم سلام دادن به کودکان است، تا پس از من «سنت» گردد.»(6) اين خصلت خجسته، از اخلاق حسنه و روحيه پاک و تواضع حضرت سرچشمه مي گرفت. اينها درست؛ ولي ادب اقتضا مي کند که کوچکترها به بزرگترها سلام کنند. در روايت آمده است که پيامبر اکرم(ص) فرمود: کوچک به بزرگ سلام کند، يک نفر به دو نفر، و جمعيت کم به جمعيت فراوان، و سواره بر پياده، و رهگذر، بر کسي که ايستاده است، و ايستاده بر کسي که نشسته است.(7) البته اگر جز اين باشد، نشانِ تواضع نخواهد بود!
پي نوشت ها:
1. شعيري، محمد بن محمد، جامع الأخبار( للشعيري)، ص90، مطبعة حيدرية، مكان چاپ نجف‏، بى تا، چاپ اول‏.
2. نساء(4) آيه 86.
3. محمد معين، فرهنگ معين، واژ? سلام.
4. طه(20) آيه 47.
5. ابو القاسم پاينده‏، نهج الفصاحة مجموعه كلمات قصار حضرت رسول(ص)، ص531، تهران: دنياى دانش‏، چاپ چهارم، 1382 ش‏.
6. مجلسي، محمد باقر بن محمد تقي، بحارالانوار (ط - بيروت) ج 73،ص 10، دار احياء التراث العربي، چاپ دوم، 1403ق.
7. محمدي ري شهري، ميزان الحکمه، ترجمه حميدرضا شفيعي، قم، دارالحديث، ج 4، ص 538.

پرسش 3:
- • طبق اياتي كه در قران در مورد حجاب وجود دارد حجاب مخصوص زنان پيامبر است؟
پاسخ:

در مورد لزوم پوشش و حجاب آيات متعددي داريم ،از جمله در سوره نور آمده :
وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُيُوبِهِنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ ... )
به زنان با ايمان بگو چشم هاى خود را (از نگاه هوس‏آلود) فروگيرند، دامان خويش را حفظ كنند. زينت خود را- جز آن مقدار كه نمايان است- آشكار ننمايند. (اطراف) روسرى‏هاى خود را بر سينه خود افكنند (تا گردن و سينه با آن پوشانده شود)، زينت خود را آشكار نسازند مگر براى شوهران شان،.... "(1)
روشن است که مخاطب اين آيه زنان مؤمن هستند نه زنان و فرزندان پيامبر ؛ بنا بر اين بر خلاف گمان شما حکم حجاب فقط خطاب به همسران پيامبر نيست.

پي نوشت :
1. نور(24) ، آيه 31.