مشاوره

با سلام و سپاس از ارتباط¬تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

برادر گرامی این افکارودغدغه ها ونگرانی ها برای سن شما طبیعی است. چیزی که باعث کاهش اضطراب ونگرانی های شما می شود این است که تفکر یک بعدی نداشته باشید. برای زندگی خود برنامه ریزی کنید، معیارها وخواسته های خود را برای زندگی مشخص کنید، و درعین حال به درستان هم برسید. باید با شناخت خود و توانایی هایتان کاری کنید که هم به خود وهم به دیگران ثابت کنید که می توانید هم درس بخوانید هم ازدواج کنید. پس درابتدا وبرای شروع باید بیشتر روی خودتان تمرکز کنید. خودتان را بیشتر بشناسید. از نقاط قوت وضعف خود بیشتر آگاه شوید. تا ببینید که آیا آمادگی ازدواج دارید؟ چه آنکه طبق نظر کارشناسان برای یک ازدواج موفق، پایدار و با نشاط هم پسر وهم دختر باید به بلوغ های ششگانه رسیده باشند. اين بلوغ ها عبارتند از:1-بلوغ جسمي(تغييرات فيزيكي و شيميايي بدن) 2- بلوغ جنسي(رشد اندامهاي جنسي براي توليد مثل) 3- بلوغ عاطفي(تمايل به دوست داشتن سالم ديگران نه بر اساس منفعت طلبي شخصي) 4- بلوغ يا استقلال از والدين(چنين فردي بدون حمايت همه جانبه از طرف والدين و بدون نياز هميشگي به نظر خواهي از جانب آنان به زندگي خود ادامه مي دهد. به عبارتي او چسبيده به والدين يا وابسته به آنها نيست و خودش مي تواند براي زندگيش تصميم بگيرد) 5- بلوغ اقتصادي(كسب درآمد و تأمين احتياجات زندگي روزمره بدون وابستگي مالي به ديگران يا والدين) 6- بلوغ اجتماعي، آخرين مرحله بلوغ كه فرد در اين سن كه حدود 23 سالگي است براي زندگي اجتماعي آماده شده و نحوه ارتباط صحيح بدون تحت فشار قرار گرفتن غرايز مختلف را يادگرفته است.
درنهایت وقتی خودتان را شناختید و ازتوانایی ها ونقاط ضعف خود آگاه شدید و به این نتیجه رسیدید که توانایی ازدواج کردن بهمراه درس خواندن را دارید، اگر مورد مناسبی برای ازدواج داشتید، می توانید کاملا محترمانه وبه کمک مهارت جرات ورزی این مساله را با خانواده خود مطرح کنید.
جرأت ورزي مهارتي است در راه خودكارآمدي و خودكنترلي در افراد كه اعتماد به نفس و عزّت نفس آنها را تقويّت مي­كند. اين مهارت كه جزو مهارت هاي مقابله با خشم و همچنين بهترين روش ارتباط رضايت­بخش با ديگران است، بسان ساير مهارت هاي ارتباطي نيازمند دانش، تدبير، مذاكره و انعطاف پذيري است.
جرأت ورزي، يعني دفاع از حقوق خود و بيان افكار و احساسات خويش كه به شيوه ای مستقيم، صادقانه، مودبانه و مناسب. افراد جرأت­ورز براي خود و ديگران احترام قائل هستند. آنان منفعل نيستند و ضمن اين كه به خواسته ها و نيازهاي ديگران احترام مي­گذارند، اجازه نمي دهند ديگران از آنها سوء استفاده كنند و به شيوه قاهرانه با آنان ارتباط برقرار كنند.
توجه داشته باشید كه جرأت­ورزي و پرخاشگری از یكدیگر متمايزند. پرخاشگر بودن به معنی دفاع از حقوق خود به شيوه اي خصمانه است كه فرد سعي مي كند نيازها و خواسته هاي خود را از طريق غالب شدن، توهين و تحقير ديگران برآورده كند كه در اين ميان براي حقوق و خواسته ديگران اهمّيّتي قائل نيست.
مزاياي رفتار جرأتمندانه
1- از مهمترين مزاياي جرأتمندي، احساس مثبتي است كه فرد درباره خود دارد. افراد جرأتمند در مقايسه با افراد سازشكار و پرخاشگر درباره خود احساس بهتري دارند. آنها احساس عزّت نفس دارند و خود را شريف و عزيز مي­بينند.
2-مردم افراد جرأتمند را صريح و صادق مي­دانند و معتقدند چنين افرادي اهل چاپلوسي، تملّق و نفاق نيستند. اين افراد آنچه را مي توانند انجام دهند مطرح مي­كنند. بنابراين مردم به چنين افراد بيشتر اعتماد مي­كنند؛ گرچه به ظاهر آن را نشان ندهند.
3-زندگي افراد جرأتمند، معنادار است. اينان به ديگران اجازه مي دهند تا مستقل بينديشند و عمل كنند و خود نيز افزون بر در دسترس قرار دادن خواسته هايشان، از زورگويي، تحكّم، زبوني و ذلّت فاصله مي­گيرند.
پيامدهاي منفي نداشتن جرأت
جرأتمند نبودن مي تواند مشكلات زير را به وجود آورد:
1- افسردگي، عصبانيّت از خود، احساس درماندگي، نااميدي و نداشتن كنترل در زندگي؛
2-رنجيدگي و عصبانيت از ديگران ؛
3- ناكامي در بسياري از موقعيّت­هايي كه فرد نمي­تواند به خواسته خود برسد؛
4- انفجار خشم( وقتي خشم به شيوه مناسبي ابراز نشود، روي هم انباشته شده، در مواردي به شكل نامناسب و پرخاشگرانه ابراز مي شود)؛
5- اضطراب و در پي آن، اجتناب از افراد و موقعيت هايي كه سبب ناراحتي و از ميان رفتن فرصت هاي زيادي مي شود؛
6- ضعف در روابط بين فردي و ناتواني در بيان احساسات مثبت و منفي كه باعث مي­شود فرد مقابل از احساسات و خواسته­­هاي فرد اطلاعي نداشته باشد و نتواند اقدامي در جهت حصول آنها انجام دهد؛
7- مشكلات جسماني مانند سردرد، زخم معده، فشار خون بالا و تجربه استرس كه عوارض جسماني زيادي به همراه دارد؛
8- رفتار منفعل كه باعث مي­شود فرد نتواند در برابر ديگران قاطعانه عمل كند؛
9- تقويت رفتار ديگران كه باعث مي­شود توقّع آنان بيشتر شود و براي به دست آوردن خواسته­هاي خود، اصرار بيشتري داشته باشند.
امّا روش تغییر ناجرات مندی به جرات ورزی:
1-این گونه افراد برای تغییر ابتدا باید بطور مفصل و هر روز مثلا چند دقیقه که رفته؛ رفته؛ زیادتر هم می‌شود، در ذهن خود موفقیتهایی را که جرات ورزی در زندگی شان ببار خواهد آورد را مجسم کنند، تصور کنید که مثلا پدرشان و یا مادرشان و یا مثلا کسی که طرز نگاه و تشویق او به آنها در زندگی خیلی مهم است با دیدن این تحول عظیم در آنها چقدر خوشحال خواهد شد و چقدر به شما افتخار خواهد کرد. وجایگاه اجتماعی شان چقدر از رتبه فعلی خود به درجات بسیار بالاتری صعود خواهد کرد. این کار انگیزه شان را در به چنگ آوردن مهارت جرات ورزی را بالا خواهد برد.
2-باید به عقب ماندگیها و ضربات بیشماری که کمرویی برایشان ببار آورده و خواهد آورد فکر کنند تا انگیزه لازم جهت رهایی از دام آن برایشان ایجاد شود.
3-مسالة دیگری که باید به آن توجه داشته باشید اینست که: یکی از دلایل گرفتار شدن افراد در دام بی جراتی، رودربایستگی و انفعال، عدم آگاهی آنها ازحدود حقوق خود و دیگران است، لذا موقعیت هایی را که در آنها ناجرات مندانه عمل می‌کنند، شناسایی کنند و سپس با تحلیل منطقی این موقعیت ها، خود را برای مواجهه صحیح و جرات مندانه در موقعیت مشابه بعدی آماده کنند.
4- اینگونه افراد باید توجه داشته باشند که محبت و احترام به دیگران و تذکر به آنها در مورد انجام وظایف‌شان بخوبی قابل جمع است. و پرویی و پرخاشگری هیچ ربطی به جرات مندی و قاطعیت ندارد. این باوری غلط است که اگر بخواهید وظایف خود را به نحو احسن انجام دهید با دیگران تضاد پیدا خواهید کرد زیرا انجام وظیفه، افراد وظیفه شناس را خوشحال خواهد کرد و موجب ارتقای شخصیتی شخص خواهد شد و افرادی را که به فکر تنبلی و تجاوز به حقوق دیگران هستند را بر سر جای خو خواهد نشاند.
5-قبل از اینکه مثلا در جمع همکلاسی ها حاضر شوند و یا در میان جمع دوستان و یا فامیل شروع به صحبت کنند، خود را آرام سازند، مثلا با چند تنفس عمیق برخودشان مسلط شوید و آنگاه سعی نمایند بیانات خود را بصورت آرام، مودبانه ولی قاطعانه مطرح کنند.
6- برخی از جملاتی را که افراد جرات مند و قاطع بصورت آرام و مودبانه در برخورد با دیگران بکار میبرند را یاد بگیرند و در خلوت، جلوی آینه بایستند و با خود تمرین کنند تا بتوانند انها را در موقعیتهای خاص براحتی بکار ببرند.
7- «نه» گفتن را تمرین کنند که در صورت لزوم وموقعیت های اجتماعی مختلف در جاهایی که لازم است براحتی نه بگویند.
8- چون شهرستان محل سکونت خود را ذکر نکرده اید من نمی دانم که آیا امکان شرکت در گروههای آموزش مهارت جرات مندی را دارید؟ یا نه اما در صورت امکان سعی کنید. حتما در اینکارگارگاههای عملی شرکت کنید. زیرا شرکت در این کلاسها می تواند بصورت محسوسی جرات مندی شما را افزایش دهد.
9- راهکار دیگر تقویت اراده است، افراد کمرو بخاطر پایین بودن اراده توان انجام برخی از کارها را ندارند در حالی که اگر اراده تقویت شود براحتی قادر به انجام ان کار خواهند بود. البته ضعف اراده می تواند علل مختلفی داشته باشد که باید ملاحظه و بررسی گردد تا راهکار مناسب تجویز گردد.
10- اضطراب جزء جدایی ناپذیر کمرویی است و یکی از روشهای مهم در درمان کمرویی شناخت کانون اصلی اضطراب است، بدین معنی که شخص باید شناسایی کند که در چه موقعیت هایی اضطراب به او روی می آورد تا با مطرح کردن آن به یک مشاور مبادرت به درمان آن نماید.
11- استفاده از روش ریلکسیشن می تواند تاثیر بسزایی در کاهش تنش حاصل از اضطراب داشته باشد لذا توصیه می شود این روش را تحت نظر یک مشاور فرا گیرید و قبل از ورود به کانون های اضطراب بکار گیرید.
12- فرد کمرو باید تدریجا و با برنامه ریزی رویة زندگی خود در عرصه اجتماعی عوض کند تا وضع روحی او کم کم بهبود یابد. مثلا با خود قرار بگذارد که به دید و بازدید خویشاوندان برود. اما در اوایل بیش از ده دقیقه توقف نداشته باشد و کم کم مدت آن را بیشتر کند.
13- اینگونه افراد باید سعی نمایند به هر بهانه ای که شده با دیگران صحبت نمایند و یا مثلا به بهانه های مختلف در جمع دیگران مطلبی هر چند کوتاه را بازگو کنند.
14- این افراد می توانند از طریق الگو گیری از افراد جرات مند و اسرتیو کم کم به این مشکل خود فایق آیند. مثلا ملاقات با اشخاص جرات مند، رفت و آمد داشتن با آنها، دیدن فیلمها و یا خواندن داستانها.
15- ارتباط با خدا در بالا بردن آرامش و زدودن اضطراب که نقش مهمی در تداوم کمرویی دارد بسیار موثر است.
16- ورزش کردن عامل مهمی در تقویت اراده دارد و ضعف اراده که از ریشه های کمرویی را کاهش می دهد.
17- همانگونه که ذکر شد روابط اجتماعی و موقعیت هایی که مستلزم برخورد با دیگران است ،باعث می شود که فرد خود را بیشتر بشناسد و آگاهی از استعداد، ویژگی و توانایی های خود، میزان اعتماد به خود را بالا می برد. لذا همین که توانستید کمی روابطتان را با دوستانتان صمیمی تر کنیددر محیط درسی در فعالیت های پژوهشی و فرهنگی شرکت فعال داشته باشد . حتما زمان هایی را به کلاس های آموزشی ،ورزشی ، هنری و .... اختصاص دهید و از این طریق مهارتهایت را بالا ببرید.
18- تا آنجا که می توانید برای خود موقعیت های جدید خلق کنید و زمان کمتری را در تنهایی و ماندن در خانه سپری کنید . باز هم تأکید می کنم ، تمام این فعالیت ها برای این است که خود را بیشتر بشناسی و بیشتر به خودت اعتماد کنید.
19- یک تمرینی که می توانید از آن استفاده کنید این است که هر روز که از خانه بیرون می روید و در معرض برخورد با افراد مختلف قرار می گیرید، شما باب گفتگو را باز کنید و در مورد مسائل مختلف صحبت کنید. هر بار که در این کار موفق شدی برای خودتان تشویقی در نظر بگیرید.( اطلاعات‌تان را از طریق مطالعه کتاب و مجله و روزنامه بالا ببرید و سعی کنید از این اطلاعات در موقعیت های اجتماعی مختلف استفاده کنید.)
در آخر دوباره تأکید می کنم ،زمان های تنهایی و در خانه ماندن را بسیار کم کنید.
20- به این نکته توجه داشته باشید که کلید حل مشکل اینگونه افراد، تمرین و تمرین و تمرین آن‌چیزهایی است که گفته شد. و همیشه بیاد داشته که شما پیرو کسی هستید که فرمود: از بزدلی و ناجرات ورزی بپرهیزید که ننگ و نقص است.(علی علیه آلاف التحیه و السلام) منتخب میزان الحکمه روایت 1046
بنابراین به شما پیشنهاد می کنم زمانی که توانایی وآمادگی ازدواج را درخود دیدید، با کمک مهارت جرات ورزی و درکمال ادب واحترام، خواسته خود را با والدینتان مطرح نمایید.در ضمن مطالعه کتاب زیر می تواند شما را در انتخاب همسری شایسته یاری نماید. عشق هرگز کافی نیست تالیف پرفسور آرون تی بک ترجمه مهدی قراچه داغی انتشارات ذهن آویز
در ضمن جمله ای در نامه ی شما بود که عمیقا باعث نگرانی من گردید، شما فرموده بودید که:« در ضمن با بعضی انحرافات هم درگیر شدم که سعی دارم اونا رو ترک کنم» اگر این درگیری جدی باشد ممکن است آسیبهای مختلف جسمی ، روحی و روانی، اجتماعی و معنوی برای شما ببار آورد لذا در مورد آن با ما تماس بگییرید تا با توجه به اطلاعات ذکر شده راه کارهایی جهت مقابله حضور آن عزیز ارائه گردد.