با سلام وخسته نباشید مدت زیادی است که سخت مشغول دعا های فروان وزیاران مربوطه و خواندن قرآن هستم اما هیچ یک از دعا هایم وحاجتهایم تا الان مستجاب نشده است به نظر شما علت آن چه چیزهایی ممکن است باشد؟/
پرسش گر گرامی مستجاب نشدن دعاهای انسان دلیل های متفاوتی می تواند داشته باشد.
در این مورد مردی به حضرت امیرالمؤمنین (ع) عرض کرد: خداوند میفرماید: "ادعونی استجب لکم" پس چرا ما دعا میکنیم، ولی اجابت نمیشود؟
حضرت فرمود: چون دلهای شما در هشت مورد خیانت و بی وفایی کرد:
1 - خدا را شناختید، ولی حقش را آن گونه که بر شما واجب بود، ادا نکردید. از این رو آن معرفت به کار شما نیامد.
2 - به پیامبر خدا ایمان آوردید، ولی در عمل با سنت و روش او مخالفت کردید، پس ثمره ایمان شما چه شد؟
3 - کتاب خدا (قرآن) را خواندید، ولی در عمل با آن مخالفت کردید.
4 - گفتید ما از آتش دوزخ میترسیم، ولی در همه حالات به واسطه گناهان خود به سوی جهنم میروید.
5 - گفتید ما به بهشت تمایل و رغبت داریم، ولی کارهایی انجام میدهید که شما را از بهشت دور میسازد.
6 - نعمتهای خدا را استفاده میکنید، ولی شکر و سپاس گزاری نمیکند.
7 - خداوند فرمود: شیطان دشمن شما است، او را دشمن گیرید.(1) به زبان او را لعن میکنید، ولی در عمل با او دوستی مینمایید و از او اطاعت میکنید.
8 - عیبهای مردم را برابر دیدگانتان قرار دادید و عیبهای خود را پشت سرانداختید، در نتیجه کسی را ملامت میکنید که خود به ملامت سزاوارتر از او هستید.
با این وضع چه دعایی از شما مستجاب گردد، در صورتی که شما راهها و درهای دعا را به روی خود بستهاید؟!
"پس تقوا پیشه کنید؛ کارهایتان را اصلاح کنید؛ امر به معروف و نهی از منکر کنید تا خدا دعایتان را مستجاب کند.(2)
راه دعا از دیدگاه امام صادق (ع):
شخصی خدمت امام صادق(ع) عرض کرد: دو آیه در قرآن است که تأویل و معنای آن را نمیدانم. یکی "ادعونی استجب لکم" است، که ما هر چه دعا میکنیم، اجابت نمیشود. حضرت فرمود: " سر عدم اجابت دعایتان را به شما میگویم. اگر خدا را در آن چه دستور فرموده، اطاعت کنی و آن گاه او را بخوانی، دعایت را اجابت میکند، ولی تو با (دستورهای) او مخالفت کرده، نافرمانیاش میکنی. او نیز اجابت نمیکند. با این حال، اگر خدا را از راهش بخوانی - اگر چه گناهکار باشی - خدا دعایت را مستجاب میکند".
آن شخص پرسید: راه دعا چیست؟ فرمود: "نمازکه خواندی، غسل توبه نماید، سپس با وضو چهار رکعت نماز بخواند، در هر رکعت یک مرتبه سوره حمد و سه مرتبه توحید و یک مرتبه سوره "الناس" و یک مرتبه "فلق" را بخوانید. بعد از نماز هفتاد مرتبه استغفرالله ربی و اتوب الیه و بعد از هفت مرتبه "لا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم" سپس بگویید: یا عزیز یا غفار اغفرلی ذنوبی و ذنوب جمیع المؤمنین و المؤمنات فانه لا یغفر الذنوب الا انت.)(3) ابتدا تمجید کرده، او را به بزرگی میستایی و به هر گونه که میتوانی، حمد و ستایش میکنی، سپس بر پیامبر و آلش درود میفرستی و به تبلیغ رسالتش گواهی میدهی، و بر ائمه هدی سلام میدهی،
آن گاه نعمتهای خدا را بر خود میشماری و او را به خاطر آنها ستایش و شکر میکنی. بعد به گناهان خود یکایک اعتراف میکنی و هر کدام را که به یادداری، اقرار مینمایی. هر کدام را به خاطر نداری، به طور سربسته به زبان میآوری و از همه گناهان به درگاه خدا توبه میکنی . تصمیم میگیری که دیگر گناه نکنی . از روی پشیمانی و صدق نیت و خلوص، و در بیم و امید از آنها استغفار و طلب آمرزش میکنی، سپس میگویی: اللهم انی أعتذر الیک من ذنوبی و استغفرک و أتوب الیک فأعنی علی طاعتک و وفّقنی لما اوجبت علیّ من کل ما یرضیک فانی لم أر أحداً بلغ شیئاً من طاعتک الا بنعمتک علیه قبل طاعتک، فأنعم علیّ بنعمة أنال به رضوانک و الجنةَ. بعد از رعایت این مراتب، حاجت خود را بخواه، که امیدوارم خدا ناامیدت نکند و حاجتت را برآورد.(4)
چند تذکر:
1 - گاهی با وجود تمام شرایط دعا، دعا مستجاب نمیشود، چون به مصلحت ما نیست، یعنی چیزی را طلب میکنیم که به سود ما نیست، اگر چه میپنداریم به نفع ما است.(5)
2 - گاهی دعا مستجاب میشود، ولی از روی مصالحی تحقق عملی آن به تأخیر میافتد، حتی ممکن است تا چند سال طول بکشد تا محقق گردد.
3 - در روایت است خداوند وقتی بندهای را دوست داشته باشد، اجابت دعای او را به تأخیر میاندازد تا بندهاش با او راز گوید.
از این رو مؤمنان ثابت قدم هیچ گاه از تکرار دعا مأیوس نمیشوند، بلکه میگویند:
دسـت از طلب نـدارم تا کـام من برآید یا جان رسد به جانان یا جان ز تن درآید
مطالبی که تقدیم نمودیم کلیاتی بود که اگر شما حاجت و خواستۀ خود را برایمان بنویسید بهتر راهنمایی تان خواهیم کرد.
پینوشتها:
1. مؤمن (40) آیه 60.
2. علامه مجلسی، بحارالانوار، موسسه الوفاء ، بیروت،1404ق، ج 93، ص 376 و 377.
3. رساله "لقاءالله"، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، انتشارات آل علی، ص 119.
4. سيد بن طاوس، فلاح السائل، دفتر تبليغات اسلامى حوزۀ علميۀ قم، ص 38 و 39.
5. بقره(2) آیه 216.
