سلام من مدتی است که دچار ضعف ایمان شدم احساس می کنم تعلقاتم به واجبات و اعمال دینی بسیار کم شده است فکر می کنم لزومی ندارد که همه واجبات و مستحبات را به طور کامل انجام داد ضرورتی وجود ندارد که حتما از امر پدر و مادر اطاعت کنم و در حین حرف زدن با آن ها بسیار عصبانی می شوم و گاهی سرشان فریاد می زنم با اینکه می دانم کار بسیار ناپسندی است و یا اینکه در مسایل روزمره نمی توانم گذشت و ایثار داشته باشم با اینکه می دانم رضای خدا در ان است و یا خیلی موارد دیگر که اسلام به آن ها تاکید ورزیده است .در مواقعی که بین دو راهی قرار می گیرم که برای رضای خدا کاری انجام دهم یا کار مکروهی را انجام دهم دچار وسوسه می شوم که در آخر یا آن کار مکروه را انجام می دهم یا به طور ناقص آن را انجام می دهم با اینکه می دانم رضای خدا در چیست . گاهی اگر کاری حرام باشد و آن را انجام دهم تا یکی دو روز احساس می کنم که هر کاری که برای رضای خداوند انجام می دهم باطل است . اراده ام خیلی ضعیف است و صبرم بسیار کم است . لطفا مرا راهنمایی کنید .
با سلام و شادباش فرا رسيدن سال نو و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خواهر محترم! از اینکه عنایت خدا شامل شما شده و در صدد تقویت ایمانتان شده اید، خدا را شاکر باشید. شما درست حدس زده اید، چون علت أصلی سستی به نماز، حجاب، بی احترامی به والدین و سایر مقوله های دینی، ضعف شناخت و ایمان است. در ابتدا باید ببینید که چه شده است که این فضا برایتان ایجاد شده است؟
زندگی از نظر اسلام که دین توحیدی است، فرصت خدایی شدن انسان است و هدف زندگی هم همین است. انسان مظهر خدا است و یک عمر فرصت دارد که این مظهریت خود را بالفعل کند و هر چه بیشتر صفات خدا را در خود جای دهد و پر از خدا شود و خدایی گردد. در زندگی انسان نیز فرصت های فراوانی مانند اوقات نماز و رعایت حجاب و مانند آن وجود دارد که همه فرصت های خدایی شدن انسان هستند. انسان خداجو تمام سعی اش این است که فرصت ها را از دست ندهد و از آن به نحو احسن برای کمال و قرب خود به خدا استفاده نماید.
علماء أخلاق ایمان را از دو جنبه بررسی می کنند؛
ایمان دو جنبه دارد: نظری و عملی. هریک از آن دارای درجات و مراتبی است. اولین درجه ایمان نظری شناخت و معرفت خدا و اعتقاد به وحدانیت او و عقیده براینکه نظام هستی قائم به تدبیر و اراده او و متحرک به قدرت قیومی اوست و همه موجودات در پیدایش و بقاء و هستی خویش به او نیازمندند. پس از آن، اعتقاد به فرشتگان به عنوان کارگزاران خداوند درنظام هستی و عقیده به وحی و نبوت همه انبیا از حضرت آدم تا حضرت خاتم النّبیین و اعتقاد به عالم برزخ و قیامت کبری و حساب و کتاب، حشرو نشر و بهشت و جهنم از شعبه های ایمان نظری است.
ایمان عملی؛ که ثمره ایمان نظری و میوه شناخت و آگاهی ازحقیقت است و با اموری تقویت میشود که عبارتند از:
1. توبه: اولین مرحله ازمراحل سیر به سوی خدا وتقرّب و نزدیکی به او توبه است. بدون توبه حقیقی ایمان درقلب استقرار پیدا نمیکند. حقیقت توبه، پشیمانی و ندامت از خطاها و گناهان و کاهلی و سستی های گذشته است و تصمیم قاطع و جدی بر ترک گناهان است.
2. انجام واجبات و اطاعت از اوامرالهی: ایمان به وسیله تقوای الهی و دوری ازگناهان و انجام اعمال صالح تقویت میگردد. امام صادق(ع) فرمود: "ورع و پرهیز از گناه، ایمان را ثابت نگه میدارد و طمع، ایمان رابیرون میبرد".(1)
3. معرفت و شناخت چهارده معصوم و توسل و ارتباط با آنان؛ زیرا ائمه: سبیل اللّه یعنی راه خدا و باب الله به معنای درب ورود به مقام الوهیت وتقرب به ذات خدا هستند. همان که قرآن دستور میدهد برای رسیدن به خدا از وسیله کمک بگیرید.(2) بنابراین، هرکس میخواهد خدا را بشناسد و به خدا تقرّب جوید و به کمال نهایی عبودیت وانسانیت نایل گردد باید با احادیث ومعارف بلند ائمه، آشنا شود و با آن زندگی نماید و برنامه دنیا و آخرت خویش را بر اساس آن تنظیم کند و بداند بدون شناخت و ارتباط و اطاعت از امامان نیل به قرب الهی میسر نیست. (3)
4. عمل صالح: بعد از معرفت و شناخت و مشخص گشتن هدف و ایمان به آن، عمل صالح در تقویت ایمان نقش موثری دارد. ایمان بدون عمل صالح معنا ندارد. امام صادق (ع) فرمود:" الْإِيمَانُ لَا يَكُونُ إِلَّا بِعَمَلٍ وَ الْعَمَلُ مِنْهُ وَ لَا يَثْبُتُ الْإِيمَانُ إِلَّا بِعَمَلٍ".(4)ایمان چیزی جز عمل نیست.
درجات ایمان: همانگونه که ایمان نظری دارای درجات و مراتب است، ایمان عملی نیز درجات ومراتب دارد. نمیتوان فردی را که مرتکب گناهی شد از ایمان به دور دانست و با چوب تکفیر او را ازجامعه مؤمنین بیرون راند. امام صادق(ع) فرمود: خداوند تبارک و تعالی ایمان رابه هفت شعبه تقسیم کرده است:
1ـ برّ و نیکوکاری؛ 2ـ صدق وراستگویی؛ 3ـ رسیدن به درجه یقین؛ 4ـ نیل به مقام رضا و خشنودی خدا؛ 5ـ وفا
(وفای به عهد و پیمان های الهی وبیعت با پیامبر و ائمه، و قول و تعهدات مشروعی که با انسانها دادیم )؛ 6ـ علم ومعرفت؛ 7ـ حلم و بردباری وصبر و شکیبایی.
نکته پایانی: در تقویت اراده عوامل متعدّدی تأثیر گزار هستند که باید رعایت شده و با عواملی که موجب ضعف اراده میشود مبارزه گردد:(1. اصل مقاومت؛ 2. امید داشتن؛ 3. مبارزه با عادت ناپسند؛ 4. تلقین به داشتن اراده قوی؛ 5. داشتن هدف روشن؛ 6. تمرین تمرکز حواس؛ 7. انجام وظایف الهی؛ 8. اعتماد به نفس؛ 9. بهرهگیری از سرگذشت انسانهای با اراده.)
در ضمن با اجراء این برنامه ها، ما را در اثرات مثبت یا منفی آن(حالاتی که در ان قرار گرفته اید) با خبر کنید تا برنامه های بعدی را خدمتتان عرض کنیم.
برای مطالعه بیشتر: به کتاب "مراحل و مراتب خودسازی و تزکیه نفس" استاد کریم محمود حقیقی، مراجعه شود.
برای مشاوره بیشتر می توانید همچنان با این مرکز مکاتبه نمایید و یا با سامانه «09640» تماس داشته باشید.
پینوشتها:
1. محمدمحمدی ری شهری، میزان الحکمه، ج 1، ص 200،ماده ایمان، شماره 1359 و 1360قم، دارالحدیث.
2. بقره (2) آیه 189.
3. شیخ عباس قمی(ره)، مفاتیح الجنان، زیارت جامعه کبیره.
4. .محمد بن الحسن الحر العاملي، وسائل الشيعه، ج15، ص168، مؤسسه آل البيت، قم، 1409 ه.ق .
جهت تسهیل و تسریع در امر پاسخگوئی از این پس، پرسشهای فقهی و احکام شرعی را تنها از طریق سامانه پاسخگوئی پیامکی به شماره 30009640 ، نشانی اینترنتی http://www.30009640.ir/sms و یا تلفن 09640 مطرح نمایید.
