با سلام
با توحه به اینکه در آیه 23 سوره نسا مادرزن جزو محارم مرد هست ولی در آیات 31 سوره نور و 55 سوره احزاب برای رعایت حجاب نامی از داماد برده نشده چرا رعایت حجاب برای مادرزن در برابر داماد واجب نیست؟
پیشاپیش از راهنمایی شما متشکرم
با سلام و شادباش فرا رسيدن سال نو و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
شبیه این نکته را می توان در آیه 31 سوره نور و نیز در آیه 55 سوره احزاب در مورد دیگر محارم دید علاوه بر این که اسم داماد به عنوان محرم در آیات مورد نظر بیان نشده است، اسم دایی، عمو، و ...نیز برده نشده است در جواب باید گفت این به معنای نقص در آیات نیست. قرآن در صدد این نیست که به طور حتم در هر آیه ای که محارم را نام می برد، ملزم باشد نام یک به یک آنان را در آیه ای دیگر که حتما در مقام بحثی دیگر است، تکرار کند. به حتم آیات شریفه هر کدام بنا بر موقعیت و شان نزول و نیز چینش مکانی در مقام بیان مقاصد خاصی اند !علاوه بر این،می توان از قراینی که مطرح است به وجود محرمیت ها پی برد و نام بردن همه مصادیق یک به یک و تکرار آن، ممکن است به فصاحت و ترتیب آیه یا آیات آسیب وارد کند، همانطور که در بعضی از تفاسیر به این موضوع اشاره شده است.(1)(مانند نماز که در برخی آیات به پنج نماز اشاره شده در برخی به سه نماز و ...)
به هر حال توجیه این مطالب به اجمال در بعضی از تفاسیر ذکر شده است که می توان مراجعه نمود.(2)
علاوه بر این، بعضی از بزرگان در کتاب های خود توجیهات موجهی بر این این که چرا اسمی از داماد و دایی و عمو به عنوان محرم در آیه 31 سوره نور نیامده است،نوشته اند: حكم اين سه دسته(داماد،دایی و عمو) از برخى از دستههاى مذكور در آيه به ظهور عرفى فهميده مىشود، در توضيح اين بيان مىگوييم كه عرف نسبت ميان پسر برادر و عمو را يكسان مىداند، وقتى در آيه "بَنِي أَخَواتِهِنَّ" ذكر شده است، عرف از آن جواز ابداء زينت براى دايى را مىفهمد، رابطه مادر زن و داماد نيز مثل رابطه زن (عروس) و پدر شوهر است، وقتى در آيه "آباءِ بُعُولَتِهِنَّ" استثناء شده، عرف از آن استثناء داماد را هم مىفهمد.(3)
و اما این که چرا رعایت حجاب برای مادر زن نزد داماد واجب نیست،این یک حکم شرعی است و خودتان نیز به آیه شریفه استشهاد کرده اید و در روایات فراوان این مطلب وجود دارد که زنان از نظر شرعی وظیفه دارند حجاب خود را نزد نامحرم حفظ کنند و داماد نا محارم نیست، پس دلیلی وجود ندارد که مادر زن حجاب خود را نزد داماد حفظ کند.
پی نوشت ها:
1. ر ک مکارم شیرازی ناصر،تفسیر نمونه،تهران،انتشارات دار الکتب الاسلامیه،سال 1374 ه ش، چاپ اول، ج 14، ص 454 .
2. همان،ج17، ص 413.
3. شبیری زنجانی سید موسی، قم، انتشارات موسسه پژوهشی رای پرداز، سال 1419 ه.ق ، چاپ اول، ج 1، ص 296 .






