امامان

طبیعی است که در منابع اهل سنت هیچ گاه به صراحت به اعلم بودن امامان شیعه تصریح نشده و نمی شود و این حقیقت کتمان می گردد و اگر در مواضعی سخنشان بر اعلم بودن امامان دلالت داشته باشد، در جاهای دیگر غیر امامان را اعلم یا در ردیف آنها شمرده اند تا در محذور واقع نشوند.
نکته مهمی که در مورد همه امامان شیعه مورد قبول خاص و عام و دوست و دشمن است این که امامان شیعه هیچ کدام از هیچ کس غیر از پدران معصومشان تعلیم نگرفته اند و خوشه چین خرمن هیچ کس دیگری نبوده اند . آنان از امام علی (ع) تا امام زمان (عج) نزد هیچ غیر معصومی زانوی شاگردی به زمین نزده اند و در هیچ مورد و زمینه علمی هم اظهار عجز نکرده اند و همه کسانی که در عصر آنان بوده ، هر گاه خواسته اند در محضر آنان عرض اندام کرده و خودی نشان دهند، شکست خورده و خوار و خفیف و سرشکسته شده اند و هر کسی هر سؤالی از آنها پرسیده ، با جواب متقن، محکم و منطبق بر قرآن و سنت پیامبر از جانب آنان مواجه شده است.
هیچ عالمی از علمای اهل سنت نیست که در محضر اساتید متعدد زانو نزده باشد و در همه جا و از پس همه سوال ها برآمده باشد.
مأمون همه عالمان مسلمان و غیر مسلمان را برای مباحثه علمی با امام رضا جمع می کند و همه آنان مغلوب در بحث ، بر اعلم بودن، بلکه یگانه عالم بودن امام رضا اعتراف می کنند.
و یحیی بن اکثم قاضی القضات بزرگ زمان خود را برای مباحثه با امام جواد که در سن کودکی بود ، فرامی خواند و او از بحث با امام درمانده و سؤال او از جانب امام به شقوق مختلف تقسیم می شود که خود او در جواب از آنها فرو می ماند و با شنیدن جواب امام متحیر می گردد و وقتی باسؤال امام هم مواجه می شود ناتوان از جواب به عجز خود اعتراف می کند.
وقتی بزرگان زمان متوکل در باره حکم قطع دست دزد و مکان قطع اختلاف کردند، متوکل از امام جواد نظر خواست و به نظر همه عالمان دربار خود بی توجه بود و این اعتراف او و اطرافیانش به اعلم بودن امام می باشد.
وقتی امام سجاد (ع) در مسجد از یزید خواست که اجازه دهد بر منبر رود و سخنی به صلاح امت بگوید ولی یزید موافقت نمی کرد. بعض اطرافیان او گفتند این که نمی تواند به خوبی سخن بگوید، و یزید گفت:
انهم من اهل بیت یزقون العلم زقا (1)
اینان از خانواده ای هستند که علم را در کودکی به مانند جوجه که جوجه غذای خود را از دهان مادر می بلعد، از پدران خود بلعیده اند.
البته امامان جواد، هادی و عسکری علیهم السلام هم کم عمر کرده اند و هم محصور بوده و مورد مراجعه عموم نبوده اند تا علم آنها برای عموم ظهور کند ولی کسانی که موفق به ملاقات این امامان شده اند با سعه بی انتهای علم آنها مواجه شده و بر این علم اعتراف کرده اند و در همین بیانات محدود آنها هم انعکاس دارد.
برای آگاهی به نور الابصار از شبلنجی ، الصواعق المحرقه از ابن حجر ، انساب الاشراف بلاذری، الفصول المهمه ابن صباغ مالکی ، تذکره الخواص ابن جوزی مراجعه کنید.
پی نوشت ها:
1. اخبار الدوله العباسیه، بیروت، دار صادر، ص 28.