با سلام و خسته نباشید.
من قبلاً هم مزاحم شما شده بودم (دو ماه پیش همسرم رو ازدست دادم و از نظر روحی وضعیت آشفته ای دارم)هر چند که با پاسخگویی دلگرم کننده شما تا حدودی بهتر شدم.
سوال من باز هم برمیگرده به مساله مرگ شوهرم و این که ما با هم زندگی خیلی خوشی داشتیم و واقعا از کنار هم بودن لذت میبردیم چیزی که خیلیها حتی از اطرافیان نزدیک ما حسرت اون رو داشتن.
و همین مساله و اینکه شوهر من بسیار فعال و مهربان و خوشرو بود باعث شده که عده ای میگن چون مرگ شوهرت به طور ناگهانی و بدون هیچ سابقه بیماری قبلی اتفاق افتاده بنابراین حتما چشم خورده !!
در حالیکه من نمیتونم این رو به خودم بقبولونم که مگر میشود قدرت پروردگاری که در زمان تولد هر فرد مرگ او رو هم رقم میزنه و لحظه مرگش در زمان تولدش مقدر میشه، در برابر قدرت چشم انسانهایی که خلق شده خودش هستند(نعوذ بالله) کمتر است و نمیتواند آنچه را که تقدیر شده است به انجام برساند .
ممنون از شما
اجرتون با امام حسین(ع)
با سلام ، و عرض تسلیت مجدد به خاطر فقدان همسرتان ، برای شما سعادت و برای ایشان رحمت و تعالی درجات را آرزومندیم .
در منابع دینی ما اصل تاثیرات چشم زخم مورد اشاره قرار گرفته است ؛ مثلا گفته شده در عصر پیامبر(ص) میان قبیله بنی اسد بد چشمانی بودند که چشمان شان اثرات به خصوصی در اشیاء مینهاد. اینان تصمیم گرفتند با چشم خویش به پیامبر صدمه و زیانی بزنند که آیه: «وَ إِنْ یَکَادُ الَّذِینَ...»؛(1) نازل شد.
همين طور در قرآن آمده که حضرت یعقوب در توصیه به فرزندانش برای ورود به مصر فرمود: «ای فرزندانم! از یک در داخل نشوید و از درهای گوناگون وارد شوید». (2) مفسران نقل نمودهاند که حضرت یعقوب(ع) بیم آن داشت که مردم به فرزندانش رشک برده و مورد چشم زخم واقع شوند، (3) زیرا، این احتمال را میداد که وقتی یازده برادر جوان و رشید با هم وارد بر عزیز مصر شوند، مورد چشم زخم قرار گیرند .
امیر مؤمنان نيز میفرمایند: «چشم زخم حق است. توسّل به دعا برای دفع آن نیز حق است». (4)
اما حقیقت این مسأله و میزان تاثیر گذاری آن چندان روشن و قطعی نیست و نمی توان به طور قطع در مورد حدود و ثغور اثر بخشی چشم زخم اظهار نظر کرد .
و نکته مهم اینکه مرگ عزیزان و دیگر اتفاقات ناگوار ،علتهای متعددی میتواند داشته باشد که از احاطه علم ما خارج است و نمیتوانیم چشم زخم را تنها علت بشماریم و قطع کنیم که چون ما زندگی خوبی داشته ایم حتما علت این مصیبت ناگوار چشم زخم اطرافیان بوده است چه بسا علتهای دیگری داشته باشد که از دید ما مخفی است .
اما در باره رابطه چشم زخم و عدالت خداوند باید متذکر شوسم که این مسأله با عدالت خداوند تضادی ندارد. زیرا این تاثیر گذاری در برخی چشم ها همانند ابزار و وسیله ای است در دست یک فرد که می تواند از آن استفاده صحیح یا ناصحیح ببرد و اگر یک فرد با سوء اختیار خود موجبات صدمه دیدن یا حتی مرگ دیگری را پدید آورد نمی توان خداوند را مسئول دانست. زیرا این مساله همانند آن است که انسان شروری با اسلحه یکی از اعضاء یک خانواده را به قتل برساند و مشکلات عدیده ای برای آن خانواده ایجاد نماید .
این گونه امور بر اساس ساختار علّی و معلولی عالم و اختیار انسان ها در انجام خوبی ها و بدی ها شکل گرفته است و عین لطف و عدالت و محبت خداوند در حق بندگان است و هیچ منافاتی با این اصول اعتقادی ندارد؛ در واقع در همه این حوادث اجل فرد توسط خداوند تعیین شده است و مقدر شده که به واسطه شرارت یک فرد شرور و ظالم و به وسیله اسلحه کشته شود یا به واسطه چشم زخم یک انسان شور چشم؛ هرچند این اجل می تواند قطعی نباشد و فرد با رعابت تمهیداتی خود را از این اجل برهاند.
علاوه بر همه آنچه ذکر شد، در عین حال باید دو نکته را مد نظر داشت :
اول آنکه خداوند به حکم عقل و وحی از صدمه زدن بی مورد به دیگران نهی کرده و برای آن عقاب و عذاب مقرر فرموده و اگر کسی چنین کند در دنیا و قیامت مشمول غضب و عذاب الهی قرار می گیرد و در حساب رسی الهی نسبت به این گونه اعمال باید پاسخگو باشد؛ به همین نسبت کسی که از قدرت چشم خود آگاه است. اگر آن را در مسیر صدمه زدن به دیگران به کار ببندد عقاب خواهد داشت هرچند دیگران از این امر آگاه نگردند و البته در منابع دینی به همین مساله تاکید شده است.
در واقع به جهت همین قدرت که در برخی افراد وجود دارد در روایات به ما توصیه شده است. هر گاه برادر خود را در وضعیتی نیکو دیدید برای جلوگیری از اثر گذاری چشمتان بر او رفتار خاصی را داشته باشید ؛ مثلا در روایتی از امام صادق (ع) نقل شده:
« مَنْ أَعْجَبَهُ شَيْءٌ مِنْ أَخِيهِ الْمُؤْمِنِ فَلْيُكَبِّرْ عَلَيْهِ فَإِنَّ الْعَيْنَ حَقٌّ (7) هر كه از چيزى كه برادرش دارد خوشش آيد بر آن تکبیر بگوید. ( خدا را تهنیت و بزرگداشت بگوید) كه چشم زدن درست است و اثر دارد. »
و نکته دوم آنکه در منابع دینی برای در امان ماندن از این اثرات خاص نیز توصیه هایی شده، یعنی همان گونه که انسان برای در امان ماندن از صدمات جسمی که ممکن است از جانب یک انسان شرور دریافت نماید خود را با تمهیداتی حفظ می کند یا مسلح می نماید، برای در امان ماندن از این خطرات هم می تواند با رعایت دستورات دینی خود را محافظت نماید ؛ مثلا از امام صادق(ع) روایت شده است که:
"چشم [زخم] حق است و تو از خودت در امان نیستی، نیز نسبت به دیگران از خودت، اگر در این مورد ترسیدی بگو: ما شاءالله [لا حول و] لا قوّة إلاّ بالله العلیّ العظیم،(8) این جمله سه بار ادا شود".
در پایان در کنار همه مطالب علمی که ذکر شد تذکر می دهیم که به هیچ وجه به این قبیل موضوعات فکر نکنید و ذهن خود را بیش از این درگیر با مساله ای پوچ و بی نتیجه که جز سوء ظن به دیگران نتیجه ای ندارد ننمایید ؛ چه بسا صلاح همسر شما و اجل حتمی و مقدر اولیه او همین مرگ در جوانی بود و هیچ عامل دیگری در این امر دخالت نداشت ؛ در نتیجه تنها به فکر خود و زندگی آینده تان و انجام خیرات و مبرات برای همسر مرحومتان در حد لازم و مقدور باشید و کار خود را به خداوند متعال واگذارید و راضی به رضا و قضای او باشید که به قول حافظ شیرازی :
کار خود گر به خدا بازگذاری حافظ ای بسا عیش که با بخت خداداد کنی
پینوشتها:
1. قلم (68) آیه 51.
2. یوسف (12) آیه 67.
3. مكارم شيرازي، تفسیر نمونه، دارالكتب الاسلاميه، تهران، 1374ش، ج10، ص30.
4. سيدرضي، نهج البلاغه، دارالهجره، قم، بي تا، ج1، ص546، حکمت 400.
5. سيد مهدى حجازى، سيد على رضا حجازى و محمد عيدى خسروشاهى، ترجمه درر الأخبار، دفتر مطاالعات تاريخ و معارف اسلامى، قم 1419 ق، ص 657.
6. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ه ق، ج 92 ص 127.
7. همان، ج 60، ص 26، حدیث 23.
