اعمال زيادي در اسلام وجود دارد كه خداوند و يا معصومين عليهم السلام به انجام دهنده آن مژده بهشت را داده اند و يا او را به جهت اين كارها بهترين مردم دانسته اند. به اين دو نمونه توجه كنيد:
مَن عالَ يَتيما حَتّى يَستَغنىَ عَنهُ أَوجَبَ اللّه عَزَّوَجَلَّ لَهُ بِذلِكَ الجَنَّةَ كَما أَوجَبَ اللّه لآِكِلِ مالِ اليَتيمِ النّارَ؛ هر كس يتيمى را سرپرستى كند تا آن كه بى نياز گردد، خداوند به سبب اين كار بهشت را بر او واجب سازد، همچنان كه آتش دوزخ را بر خورنده مال يتيم واجب ساخته است.(1)
قال الصادق (ع): خَيْرُ النَّاسِ مَنِ انْتَفَعَ بِهِ النَّاسُ؛ امام صادق (ع) فرمودند: بهترين مردم كسي است كه ديگران از او بهره مند شوند.(2)
احاديث از اين دست فراوان است. اما سوال جدي همان است كه خود در سوال ذكر كرده ايد كه آيا همين عمل كفايت كرده و انسان وارد بهشت مي شود و يا اينكه شرايط خاصي نيز دارد؟ در اين زمينه به چند نكته توجه كنيد:
اولاً: اجر و ثواب اعمال موقوف به قبولی آن است و قبولی عبادات، شرایطی دارد بر اين اساس ثواب و فضایلی که برای برخی عبادات، اذکار و ادعیه و قرائت سورههای قرآن در روایات ذکر شده، ناظر به عباداتی است که به نحو اتمّ و اکمل انجام گیرد و آداب و شرایط آن محقق گردد. آنچنان كه خداوند در برخي از آيات، پذيرش عمل را منوط به تقوا و نيتي خالص كرده و مي فرمايد: "إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقين" (3) يا در روايتي از پيغمبر اكرم (ص) نقل شده كه مي فرمايد"انما الاعمال بالنیات وانما لکل امری مانوی" (4) جز اين نيست كه ملاك و اعتبار پذيرش كارها نزد خداوند، بستگى به نيتها دارد. براى هر كسى آن خواهد بود كه نيت كرده است ".
در نتیجه هرچند به این اعمال مستحب و غیر واجب وعده بهشت داده شده، اما همین امور مشروط به برخورداری فرد از مقام تقوا و رعایت دقیق همه واجبات و محرمات است و بدون انجام تکالیف واجب نمی توان توقع رسیدن به بهشت را داشت.
پي نوشت ها:
1. مجلسي، محمدباقر، بحارالنوار، موسسه الوفاء، بيروت، 1404ق، ج75، ص4.
2. شيخ صدوق، محمد بن علي، الفقيه، انتشارات جامعه مدرسين، قم، 1413ق، ج4، ص394.
3. مائده (5) آیه 27.
4. خرمشاهی، بهاء الدین، پیام پیامبر، چاپ منفرد، تهران، 1376 ه ش ، ص 327.
