بنده کارمند دانشگاه می باشم. برای دریافت وام از دانشگاه ثبت نام کرده ام. تقاضای وام بنده پذیرفته شده و از بنده خواسته شده که چون این وام به عنوان کمک هزینه خرید لوازم منزل میباشد، یک فاکتور خرید به اندازه مبلغ وام از فروشگاه لوازم خانگی بیاورم تا وام را دریافت کنم. در واقع بنده می خواهم از این وام برای خرید خودرو که احتیاج شدیدی به آن دارم استفاده کنم. آیا با توجه به اینکه خودرو جزئی از ضروریات زندگی امروزی می باشد و با توجه به کثرت آن می توان به عنوان یکی از لوازم خانگی یک خانواده ایرانی در نظر گرفت؛ آیا این کار من اشکال شرعی دارد؟ اگر اشکال شرعی دارد آیا اشکال آن در حد یک دروغ گفتن و گول زدن بانک است یا کلا" استفاده از این پول حرام و در حد ربا می باشد؟ لطفا" بنده را راهنمایی بفرمایید.
1- گرفتن وام لوازم و خریدن ماشین خود رو حرام است، وام بانکی باید در همان موردی که برای آن وام می دهند مصرف می شود. و خودرو هرچند جزء از ضروریات زندگی حساب می شود اما لوازم و تجهیزات منزل حساب نمی شود.
راه حل مسأله آن است که: لوازم منزل را واقعا خریداری کند و بعد به صاحب فروشگاه یا افراد دیگر با قیمت کمتر یا باهمان قیمت خرید ، بفروشد و بعد از انجام خرید و فروش، با پول حاصل از فروش لوازم منزل مذکور؛ خود رو خریداری کند.
2- اگر کسی وام لوازم منزل را خودرو خریداری کند مرتکب حرام شده است اما ظاهرا به نظر آیت الله مکارم حکم ربا را پیدا نمی کند، البته اگر وام جعاله باشد یا مضاربه باشدو به آن عمل نشود حکم ربا را پیدا می کند اما وام خرید منزل که در حقیقت وکالتا از طرف بانک به صورت نقد خریداری می کند و بعد برای خودش با وکالت بانک با قیمت بیشتر به صورت اقساط بر می دارد، حکم ربا را پیدا نمی کند؛ لیکن مصرف وام تجهیزات منزل برای خرید خود رو حرام است و اگر کسی در غیر مورد وام خرید منزل مصرف کرده باشد، باید استغفار کند.(1)
پی نوشت:
1. آیت الله مکارم، بخشی از مسائل کثیر الابتلا مسأله 120و121 و سؤال تلفنی(7840001-0251) از دفتر آیت الله مکارم شیرازی.
