باسلام خدمت شما کارشناسان محترم وبا تشکر از سایت بسیارخوبتان
سوالی که از محضرشما بزرگواران دارم این است که یک جوانی به سن من(21سال) چگونه می تواند اطاعت از نفس اماره را به حداقل ممکن برساندطوری که انگار وجود ندارد.
باتشکر از شما
ضمن تحسین این ویژگی شما که به دنبال راهی برای حل ریشه ای و اساسی مسالهء نفس اماره هستید، باید به استحضار شما برسانم که در عین حال، مسالهء نفس اماره یک مسالهء بسیار مهم است و برای مدیریت کردن آن باید با ظرافت و دانایی و به تدریج عمل نمود و چیزی نیست که بتوان با سرعت و فوری به آن رسید و صرفا با درگیر شدن با آن بتوان نتیجه گرفت؛ دلیل مساله و نیز راهکار مناسب اولیه را در نکته های ذیل تقدیم حضورتان می داریم:
1. نفس، همان هویت شخصی هر یک از ماست که با دمیده شدن روح الهی در کالبد جسمانی ما شکل گرفته و ابعاد و حالات و مراتب و درجاتی دارد و البته یکی بیشتر نیست ولی بنا به ویژگی ها و صفات و مراتبی که پیدا می کند، اسم خاصی پیدا می کند مثل "نفس مطمئنه" و " نفس اماره" و ... و لذا اگر ما بخواهیم به درجات عالی انسانی برسیم، باید نفس خود را تزکیه و تهذیب کنیم و آن را خالص گردانیم و از نا خالصی ها یا ناپاکی هایی که به آنها آلوده شده پاکش نماییم و این نیازمند مدیریت و برنامه ریزی معنوی و استمداد از خداوند متعال و اولیاء مهربان اوست.
2. نفس اماره، یعنی آن زمینه یا حالتی از نفس انسانی که تمایل شدید به شهوات و بدی ها و گناهان دارد و انسان را به آنها امر می کند. اصل گرایش نفس به لذات و به قدرت و ... ، امری طبیعی است که خداوند به حکمتش برای بقاء ما و رسیدن به کمال در ما گذاشته ولی چون نفس انسان بی نهایت خواه است، پا را از حد و مرز بیرون گذاشته و به حیطهء ممنوعه که همان محرمات است می گذارد که این به ضرر خود انسان است و او را به تاریکی و حقارت و ذلت و ظلم به دیگران و ... می اندازد و موجودی که باید خلیفه الله باشد، تبدیل به موجودی حقیر و بسته و بد می گردد.
3. انبیاء الهی و ادیان آسمانی ، همگی برای این آمده اند که انسان را از خواب و سکر طبیعت و شهوات بیدار کنند و کرامت ذاتی او را که خدا به او داده به او بشناسانند و او را پس از تعدیل درونی، به سوی کمال و قرب خدای بزرگ و مهربان سوق دهند. تعدیل درونی ، یعنی این که ابعاد و قوای شهوانی و غضبی و وهمی، در پرتو مدیریت عادلانهء عقل قرار گیرند و انسان از منافع همهء اینها برخوردار گردد.
4. از آنچه که گفته شد روشن می گردد که اولا مسالهء مهم آن است که با دانایی و ظرافت و مدیریت صحیح باید نفس و تمایلات آن را با ارضاء مناسب و متعادل تنظیم نمود و ثانیا چون خواسته های نفسانی ، امری طبیعی و ریشه دار است و عادت های دوران زندگی ما هم به آن افزوده شده، تغییر در آن، نیازمند صبوری و اقدامات تدریجی و البته مستمر است و ثالثا مبارزهء با نفس، در واقع مبارزه با خواسته های نادرست نفس است و لذا ما در زمینه های گناه باید از اراده استفاده کرده و با تمایلات نادرست نفس جهاد کنیم. اما درگیر شدن کلی با نفس و خواسته های آن که گاهی توصیه می شود درست نیست و معمولا به شکست یا به زدگی از معنویت و دینداری منتهی می گردد.
5. مهم ترین کارهایی که می توانیم در زمینهء خود سازی و ارتقاء سطح روحی و معنوی خود بدهیم، موارد ذیل می باشد:
الف). بالا بردن هرچه بیشتر شناخت نسبت به خداوند بزرگ و مهربان و صفات و اسماء حسنای او خصوصا لطف و عنایتی که نسبت به مخلوق برترش(انسان)دارد و نیز اشتیاقی که به نزدیک شدن ما به خود دارد.
ب). افزایش شناخت نسبت به جایگاه عظیم روحی ما در آفرینش و کرامت ذاتی ای که خداوند به ما داده و امکانات و بهره هایی که برای ما مهیا کرده که در صورت خودسازی و مدیریت نفس از آنها برخوردار خواهیم شد خصوصا نعمت های روحی و معنوی که در قرب خداوند و در جایگاه ویژهء بندگان واقعی او در انتظار ماست.
ج). انس با خداوند و توجه ویژه به نماز اول وقت و تلاوت همراه با تدبر و تامل در قرآن(اگر چه به صورت محدود) و نیز توجه و توسل به اولیاء مهربان خداوند که دوستدار ما و دوستدار ارتقاء معنوی ما هستند خصوصا به امام بسیار مهربان و دلسوز ما حضرت ولی عصر (عج) و ارتباط قلبی صمیمی و یاری خواستن از ایشان.
د). ایجاد یک فضای محیطی و ارتباطی مناسب و معنوی با افراد شایسته و نیز حضور بیشتر در مسجد به عنوان خانهء خدا و محل نیایش و عبادت با خداوند و امامزاده ها و مشاهد و قبور اولیاء الهی که چشمه های جوشان نور الهی هستند و غبارها و آلودگی های زندگی روزمره را از روح و روان ما می زدایند.
ه). داشتن هدفی ارزشمند و جذاب که زمینه ای برای بندگی خدا باشد و بتوانید خدمت ارزشمندی به بندگان خداوند داشته باشید که این خود سبب کنترل و مدیریت نفس و انداختن آن در مسیر مناسب است که بزرگان گفته اند نفس خود را مشغول امور خوب و خیر کنید و الا نفس شما را مشغول امور شر می کند.
موفق باشید و التماس دعا






