انسان دیگر

اظهار نظر قطعی در این خصوص ممکن نیست زیرا عقلا وجود چنین جهانی محال نیست و در عین حال دلیل روشن عقلی یا نقلی بر وجود این عالم هم نداریم.
در روایات هم به وجود عالم انسانی همزمان با عالم ما تصریح نشده است ولی روایاتی داریم که دلالت دارد عالم های انسانی زیادی قبل از ما بوده و عالم ما آخرین آن عوالم است. روایت زیر از این مطلب حکایت دارد:
في كتاب التوحيد عن أبي جعفر ( ع ) حديث طويل يقول في آخره لعلك ترى ان الله انما خلق هذا العالم الواحد ؟ أو ترى ان الله لم يخلق بشرا غيركم ؟ بلى والله لقد خلق الف الف عالم، والف الف آدم، أنت في آخر تلك العوالم وأولئك الآدمين وقد سبق في الفاتحة )1)
در کتاب توحید صدوق از امام باقر (ع) روایت شده که امام خطاب به یکی از شیعیان می فرماید: شاید گمان می کنی خدا فقط همین عالم انسانی را خلق کرده است و غیر از شما بشری نیافریده است؟
به خدا قسم که خدا هزار هزار عالم انسانی و هزار هزار بشر آفریده که شما در آخرین عالم از عالم های انسانی هستید.
روایاتی هم ظهور دارد که بعد از این عالم هم عالم های انسانی خلق خواهد شد از جمله :
جابر جعفی گوید از امام باقر (ع) در باره آیه "افعیینا بالخلق الاول بل هم فی لبس من خلق جدید (2)= آيا ما از آفرينش نخستين عاجز مانديم (كه قادر بر آفرينش رستاخيز نباشيم)؟! ولى آنها (با اين همه دلايل روشن) باز در آفرينش جديد ترديد دارند!"سؤال کردم و ایشان فرمودند: ای جابر تأویل آیه این است که بعد از فنای این عالم و ساکن شدن بهشتیان در بهشت و استقرار جهنمیان در جهنم، خداوند عالم دیگری خواهد آورد و خلق جدیدی خواهد داشت بدون اینکه از آمیزش زن و مردی حاصل شده باشند که آنان او را عبادت می کنند و به وحدانیت می شناسند و زمینی غیر این زمین برای حمل و سکونت آنان می آفریند و آسمانی غیر این آسمان بر آنان سایه می افکند. شاید گمان تو این باشد که غیر شما بشری خلق نشده است؟ به خدا قسم خدا هزار هزار عالم و هزار هزار آدم خلق کرده م شما در آخرین این عوالم می باشید. (3)
ولی روایتی که دلالت داشته باشد عالم انسانی دیگری همزمان با عالم ما وجود دارد، نیافتیم.
پی نوشت ها:
1. حویزی، نور الثقلین، قم، اسماعیلیان، 1415 ق، ج 1، ص 59.
2. ق (50) آیه 15.
3. مجلسی، بحار الانوار، بیروت، الوف، 1304 ق، ج 8، ص 374-375.