باسلام وعرض خسته نباشید
برای اینکه در خواسته ای از خداوند اصرار کنیم جه ادعیه ای بخوانیم بهتر است؟
خواسته مشروع است
با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی و مذهبی!
خواهر گرامی!
دعا کننده همیشه با اجابت همراه است، زیرا وقتی دعا میکند، به بندگی، فقر و نیاز خود، نیز خدا و قدرت و رحمت او اعتراف کرده، این فلسفه خلقت و غایت آفرینش است. پس با دعایش بر بندگی پافشاری کرده، عبودیت خویش را اثبات نموده، کارنامهاش را آماده خوردن مُهر قبولی ساخته، و این بزرگ ترین پیروزی است، خواه حاجت دنیاییاش به سرعت برآورده گردد، یا پس از مدتی برآورده شود یا اصلاً برآورده نگردد. مهم آن است که به گستره ولایت خدا وارد شده، مُهر عبودیت بر کارنامهاش ثبت گردیده است. اما غیر مؤمن با روگردانی از دعا و عرض حاجت، هم از اعتراف به ربوبیت و قدرت و عظمت حق تعالی ابا ورزیده، هم فقر و نیاز خویش را انکار کرده، از دایره ولایت خداوند خارج شده، مهر عبودیت بر پرورندهاش ثبت نگردیده، جزو مردودان است! چه ارزشی دارد تا مدتی از بعضی نعمتهای ناپایدار بهرهمند باشد، بلکه بهرهمندی، عذاب است، زیرا او را از خداوند دورتر ساخته و بر طغیان و خیرهسری او میافزاید. البته در رابطه با دعا نباید فراموش کرد که دعا دارای آداب و شرایطی است؛ اینکه انسان در ابتدا حمد و ثنای الهی را بگوید و بر پیامبر صلوات بفرستد و اصرار بر دعا و خواسته خود داشته باشد و برای همگان دعا کند و دعا در وقتها و مکانهای خاص و توسل به اهل بیت و گریه در حال دعا و...؛ اگر انسان آداب و شرایط دعا را در نظر بگیرد و با خلوص نیت دعا کند دعای او حتما مورد قبول قرار می گیرد و هرگز دعای او بی اثر نخواهد بود. از روايات استفاده مي شود که هيچ دعايي بي اثر نيست. هر دعايي در دنيا و آخرت تأثير مناسب خود را دارد، پس در واقع هر دعائي به اجابت مي رسد، اما گونه هاي اجابت آن مختلف است. نتيجه آن که دعا در هر صورت مستجاب است. اما نحوه استجابت دعا فرق مي کند. امام سجاد(ع) مي فرمايد: دعاي مؤمن يکي از سه فايده را دارد:
1- يا براي او ذخيره مي گردد تا در آخرت بهتر از آن چه در دنيا طلب کرده بود به او داده شود.
2- يا در دنيا برآورده مي شود.
3- يا بلايي را که مي خواست در دنيا به او برسد، از وي دور مي کند. (1)
چند نکته که دانستن آن خالی از لطف نیست؛
1. گاهی با وجود تمام شرایط دعا، دعا در ظاهر مستجاب نمیشود، چون به مصلحت ما نیست، خداوند چون علیم و حکیم است، هر چیزی را برای انسان آفریده و هر نعمتی را به او داده و یا هر چیزی را به او نداده و باز داشته، با توجه به خیر و صلاح و در نظر گرفتن منفعت و خوشبختی انسان بوده است. چنان که هر قانون و احکام و مقرراتی را که تحت عناوین واجب و حرام و مستحب و مکروه یا مباح وضع کرده ، بر پایه همین اصل بوده است. بنا بر این خداوند چون بنده مؤمنش را دوست دارد. دعاها و حاجاتی را که از خدا می خواهد، اگر خیر و مصلحت و منفعت بنده اش در آن باشد، اجابت می کند. ولی باید به این نکته توجه کرد که دعا در هر صورت مستجاب است. ولی نحوه استجابت دعا متفاوت است، اگر چه در ظاهر آنچه به مصلحت ما نبوده برآورده نشده است ولی به دعای ما توجه شده و مورد اجابت قرار گرفته است. چرا که ما از غیب و سرانجام کارها بی اطلاع هستیم؛ خیلی اوقات برآورده شدن حاجاتی را صد در صد به نفع و مصلحت خود می پنداریم، در حالی که واقع امر این گونه نیست و یا بر عکس سختی ها، مصیبت ها و مشکلات یا نرسیدن به یک هدف یا جور نشدن یک معامله یا ازدواج و مانند آن را صد در صد به ضرر خود می پنداریم؛ حال آن که آنچه خداوند می داند و برای ما مقرر کرده، به ضرر ما نیست. خداوند در قرآن کريم مي فرمايد: عسي ان تکرهوا شيئا و هو خير لکم و عسي ان تحبوا شيئا و هو شرّ لکم(2)؛ چه بسا چيزي را بد و ناگوار بدانيد، در حالي که خير شما در آن است يا چيزي را دوست داشته باشيد. اما واقع امر اين است که آن چيز به ضرر شما است.
2. گاهی دعا مستجاب میشود، ولی از روی مصالحی تحقق عملی آن به تأخیر میافتد.
3. در روایت است خداوند وقتی بندهای را دوست داشته باشد، اجابت دعای او را به تأخیر میاندازد تا بندهاش با او راز گوید. از این رو مؤمنان ثابت قدم هیچ گاه از تکرار دعا مأیوس نمیشوند.
4. در ضمن، هر دعايى كه از ناحيه معصومين (ع) وارد شده است، چه صدور آن ها از آن بزرگواران قطعى باشد يا احتمالى، اين گونه نيست كه بدون قيد و شرط اثر خواهد كرد؛ بلكه به شرايطى كه خود آنان فرموده اند، بستگى دارد؛ از جمله: ترك گناه، انجام واجبات، اداى حقوق واجب شخصى و اجتماعى، توبه و مهم تر از همه، مصلحت واقعى انسان دعاگو كه فقط خداوند از آن آگاه است؛ زيرا چه بسا مصلحت انسان در اين است كه دعايش مستجاب نشود و يا در آخرت نتيجه اش را ببيند؛ ولى به هر حال، دعاهاى وارده از امامان (ع) بر دنيا و آخرت انسان تأثيرگذار خواهد بود.
خواهر گرامی!
دعای خاصی برای استجابت دعا وارد نشده است، بلکه هر دعایی که با آداب و شرایط خوانده شود، می تواند مستجاب شود. پس دعای خاصی وجود ندارد که انسان اگر آنها را خواند حتما دعای او سریع مستجاب شود. ولی توجه به این ادعیه و اعمال برای استجابت دعا خوب است:
1. ذکر یونسیه، خواندن ذكر يونسيه : «لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِين»(3) «معبودى جز تو نيست، منزّهى تو، راستى كه من از ستمكاران بودم.» البته توجه به مضمون ذكر يونسيه هم داشته باشيد؛ چرا كه بعد از اين ذكر بود كه خداوند فرمود: « فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِ »(4) پس [دعاى] او را برآورده كرديم و او را از اندوه رهانيديم، و مؤمنان را [نيز] چنين نجات مىدهيم.
2. نماز جعفر طيّار است كه كيفيت آن در مفاتيح الجنان مذكور است. شما چهار جمعه اين نماز را بخوانيد و در پايان هر مرتبه، حاجات خود را از خداوند طلب كنيد.
3.اما راه ديگر، نذر كردن براى استجابت دعا است. البته باید کاری که برای آن نذر می کنید، باید از نظر شرعی جایز و پسندیده باشد و توانایی انجام آن را هم داشته باشید.
4. ذکر صلوات، ذکر صلوات بر محمد و آل محمد برای اجابت دعا سفارش زیادی شده است.
موفق باشید.
5. توسل به اهل بیت (ع)
براى اطلاع بيش تر به كتاب "اصول كافى، جلد 4، بخش دعا" و كتاب "مفاتيح الجنان" مراجعه كنيد.
پی نوشت:
1. حسن بن شعبه حراني، تحف العقول، قم، نشر اسلامي، 1404 ه ق، ص 22.
2. بقره (2) آيه 216.
3. أنبیاء (21) آیه87.
4. أنبیاء (21)آیه88.
