اثر ارکان اربعه اهل تسنن؟
ابوحنیفه :
ابو حنيفه جز رسايل كوچكى كه يكى از آن ها موسوم به «فقه الاكبر» است، كتابى تأليف نكرده، بلكه شاگردانش فتاوى وى را بعد از او برشته تحرير كشيدهاند. (1)
احمدحنبل:
احمدحنبل در مباحث فقهى كتاب خاصى تأليف نكرد و اساساً اجازه نمىداد شاگردانش آراى فقهى او را گردآورى نمايند. اما علاقه شديدى به روايات نبوى و فتاواى صحابه داشت از اين رو او اقدام به گردآورى كتاب مسند كرد. «مسند ابن حنبل» شش جلد است كه محتوى بيش از سى هزار حديث است اين كتاب در ميان اهلسنّت اهميت دارد و برخى آن را در زمره كتب مسأله دانستهاند. كتابهاى ديگر احمد عباتند از: «احكام النساء، الاسامى و الكنى، الاشر به، الرد على الجهمية، الزهد، الصلاة، العلل و معرفة الرجال، فضائل الصحابة و الورع».
البته مسايل و آراى احمد توسط شاگردانش روايت شده است كه عبارتاند از مسايل امام احمد به روايت ابو داوود سجستانى، مسايل امام احمد بن حنبل به روايت عبداله بن احمد و مسايل امام احمد بن حنبل به روايت اسحاق بن ابراهيم بن هانى نيشابورى.(2)
شافعی:
اثر بسيار معروف او كتاب «الامّ» در فقه است كه در هفت مجلد به چاپ رسيده است. از كتب ديگر او: «احكام القرآن»، «السنن»، «الرساله» در اصول فقه، «اختلاف الحديث»، «السبق و الرمى»، «فضائل قريش»، «ادب القاضى» مىباشد. (3)
مالک بن انس:
مهمترین و مشهورترین اثر او کتاب “موطأ” است که بر پایه حدیث و اجماع اهل مدینه و آراء خود اوست و یکی از قدیمی ترین کتب فقهی و یکی از صحاح سته می باشد. آثار دیگری مانند تفسیر غریب القرآن، رساله الی ابن وهب فی الرد علی القدریة، رساله فی الاقضیه، رساله فی الفتوی الی ابن غسان، کتاب السرور، رساله الممتهد الی الیث بن سعد، به مالک بن انس نسبت داده می شود ولی در صحت انتساب بعضی از اینها به مالک تردید هست.(4)
پینوشتها:
1. فرهنگ فِرَق اسلامی، محمدجواد مشکور مشهد، آستان قدس، 1375 ش، چاپ سوم همان، ص 170 -171.
2 .http://www.mazaheb.ir/index.php?option=com_content&view=article&id؛ فرهنگ فِرَق اسلامی،همان ،ص 168.
3. همان، ص 249.
4.http://www.madfan.ir/%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9- %D8%A8%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%B3/
