مرجع تقلید

با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
انسان بعد از رسیدن به سن بلوغ باید، واجبات دینی خود را انجام بدهد و کارهای حرام را ترک کند و با توجه به اینکه اطلاع از احکام شرعی برای همه افراد مشکل و سخت است به حکم عقل و دین باید به متخصصان دینی که همان مراجع تقلید هستند مراجعه شود.
بنابراین لازم است که در ابتدای بلوغ، انسان با تحقیق، مرجع تقلید خود را انتخاب کند و انجام واجبات و ترک محرمات، بدون تعیین مرجع تقلید و عمل به دستور آن مرجع، کافی نیست.
بله اگر انسان مرجعی برای خود انتخاب نکرد در سه صورت اعمال او صحیح است.
1. در صورتی که اعمال گذشته انسان، مطابق با نظر و فتوای مرجعی باشد که وظیفه اش تقلید از او بوده است.
2. در صورتی که اعمال انسان، مطابق با احتیاط باشد. مثلا اگر مرجعی می گوید تسبیحات اربعه، سه بار باید گفته شود و مرجعی می گوید یک بار کافی است. اگر انسان سه بار بگوید کارش مطابق با احتیاط است و اعمالش صحیح است هر چند مطابق با نظر مرجع تقلیدش نباشد.
3.اعمال مطابق با نظر مرجع فعلی او باشد.(1)
البته معمولا مردم نماز و روزه را بگونه ای انجام می دهند که به نظر همه مراجع صحیح است.
توجه داشته باشید که سه راه برای انتخاب مرجع تقلید و تشخیص اعلم وجود دارد:
1. خود انسان اهل علم و تشخیص باشد و بتواند مرجع و اعلم را انتخاب کند.
2. یکی از علما و فقها ، معروف و مشهور به مرجعیت و اعلمیت باشد.
3. سوال از دو نفر انسان عالم و عادل.
با توجه به اینکه راه اول برای بسیاری از افراد امکان ندارد و همچنین راه دوم هم در حال حاضر اتفاق نیفتاده است در حال حاضر راه سوم ، بهترین راه انتخاب مرجع تقلید می باشد.
توضیح :
همان گونه که شما برای تشخیص اینکه کدام یک از پزشکان و یا مهندسان و ... از بقیه بهتر می باشد به کارشناسان این امر مراجعه می کنید برای تشخیص اینکه کدام یک از مراجع از بقیه اعلم می باشند باید به کارشناس (کسی که خودش اهل علم و اطلاع باشد و بتواند اعلم را تشخیص بدهد) مراجعه کنید.
از نظر دین برای کارشناسان دو شرط بیان شده است
1. عادل بودن، تا در تعیین اعلم و مشورت دادن، رضای خداوند را در نظر بگیرد و از روی هوا و هوس حرف نزد.
2 . اینکه دو نفر باشند یعنی دونفر اهل خبره که بتوانند اعلم را تشخیص دهند، از نظر دین گواهی دو نفر عادل اهل خبره حجت می باشد یعنی اگر شما به حرف دو نفر کارشناس عادل عمل کردید در پیش خداوند دلیل موجه برای کارهای خودتان دارید.
و در هر صورت ، اطمینان شما هم ملاک می باشد. یعنی اگر شما به هر دلیلی به اطمینان رسیدید که فلان مرجع از بقیه اعلم می باشد ، می توانید از او تقلید کنید اما توجه داشته باشید که این اطمینان به راحتی برای افراد حاصل نمی شود بنابراین پرسیدن از دو نفر عادل و عالم بهترین راه می باشد.
البته ممکن است برای تعیین مرجع و اعلم، در میان کارشناسان اختلاف باشد به همین دلیل گفته اند که حرف دو نفر در صورتی حجت است که دیگران با حرف آن ها مخالفت نکنند.
و در این صورت اگر حرف کارشناسان مختلف شد، و شما نتوانستید به راحتی اعلم را تشخیص بدهید،می توانید از کسی که احتمال اعلم بودن او را می دهید، تقلید کنید. و همچنین اگر، در میان مراجع احتمال اعلم بودن هیچ مرجعی را نمی دهید می توانید از هر کدام از مراجع مشهور تقلید کنید.(1)
پی نوشت:
1. آیت الله خامنه ای، اجوبه استفتائات،س 1 و س 7 و س24 و توضیح المسائل مراجع، م 3و4و14.