حدوداً 2 ماه بود که صبح ها در ناحیه کمر احساس درد می کردم چون کمی جا به جا شده بودم و بالش از زیر سرم بالاتر رفته بود و سرم پایین تر از حالت عادی قرار گرفته و کمرم شدیدن به بالا قوس پیدا می کرد. چند روز پیش نزدیک به 3 بامداد یه حسی پیدا کردم یه حسی شبیه تنش می خواستم چشمامو باز کنم و حرکت کنم ولی نمی تونستم پشت دستم یه چیزی احساس می کردم انگار یکی داره چنگ می زنه حس کردم داره منو می کشه به طرف بالا همون حالتی که همیشه بیدار می شدم شکه شدم ولی اصلا ازش نترسیدم دستمو مشت کردم هر جور بود خودمو از اون حالت بی حسی در آوردم حمدوسوره خوندم و دوباره خوابیدم
می خواستم بدونم این حالت ها چه معنی می ده؟
با سلام و سپاس از اینکه مرکز ما را برای پاسخ و راهنمایی برگزیده اید؛ پرسشگر گرامی؛ مشکلی که شما در نامه خود بدان اشاره کرده اید احتمال زیاد بختک(فلج خواب) است. فلج خواب به حالت ناتوانی در انجام حرکات ارادی حین خواب اطلاق می شود. بختک نوعی فلج خواب است كه طی آن ماهیچههای اسكلتی به طور ناپایداری از حركت باز ایستاده و به اصطلاح فلج میشوند و فرد در آغاز خوابیدن یا در حین بیدار شدن از خواب، توانایی انجام حركات اختیاری بدنش را به طور موقت از دست میدهد. واقعیت این است که خواب مراحل مختلفی دارد. خواب متشکل از مراحل REM یا مرحله حرکات سریع چشم که به آن خواب رویا دیدن نیز اطلاق می شود و در آن ذهن به بازسازی توانایی های خود می پردازد و به اصطلاح مرحله ی استراحت ذهن است. و مرحله غیر REM یا Non REM است که مخصوص استراحت جسم است یعنی جسم انسان طی آن به استراحت و باز یابی انرژی های از دست رفته می پردازد. هر چرخه خواب REM و NREM حدود ۹۰ دقیقه طول میکشد. اول مرحله NREM رخ میدهد. مرحله NREM ، سه چهارم خواب را تشکیل میدهد. در طی خواب NREM، بدن شل میشود و استراحت میکند ولی در طی خواب REM ، چشمهای شروع به حرکات سریع میکنند و ما رؤیا میبینیم. در طی خواب NREM عضلات ما قادر به حرکت نیستند. فلج خواب در طی hdk این قسمت از خواب رخ میدهد. و اگرمثلا فرد را در این حالت از خواب بیدار کنند قادر به صحبت یا حرکت نیست. از هر ۱۰ نفر، ۴ نفر فلج خواب را تجربه کردهاند. معمولا اولین بار در سنین نوجوانی این پدیده تجربه میشود. ولی فلج خواب در هر سنی ممکن است، رخ دهد.
بختک یا فلج خواب باعلائم زیر قابل شناسایی است: به طور كلی بختك یا فلج خواب دارای دو دسته علائم است كه ممكن است به تنهایی یا تركیبی از هر دو، در فرد دیده شود:
الف: فلج اندامها؛ این مرحله هنگام بیدار شدن از خواب یا مدت كوتاهی پیش از به خواب رفتن رخ دهد. در این حالت فلج یك بخش یا تمام اندامها شامل بازوها، پاها و كل بدن اتفاق میافتد و فرد قادر به حركت آنها نیست، نمیتواند صحبت كند و تنها كنترل كمی در خصوص تنفس و پلك زدن خود دارد. این فلج همانند فلجی است كه در هنگام دیدن رویا رخ میدهد. به طوری كه ãÛÒ <http://www.tebyan.net/nutrition_health/diseases/nerves/2008/10/14/76435.... برای جلوگیری از افزایش بروز هیجانات در هنگام رویا، ماهیچهها را از كار میاندازد و تنها بخشهایی از بدن طی دیدن رویا حركت میكنند. به دنبال این فلج، فرد احساس سنگینی روی قفسه سینه خود میكند، به طوری كه نمیتواند به درستی نفس بكش.
ب: علائم توهمی؛این مرحله شامل دیدن یا شنیدن تصاویر و صداهایی طی فلج اندامهاست. بهگونهای كه فرد فكر میكند كسی كنارش ایستاده یا صدای عجیبی میشنود. دیدن سایه افراد، تجربه خروج از بدن، احساس شناور بودن در هوا، شنیدن گامهایی كه نزدیك میشوند هم از علائم توهمگونه است. در این دسته معمولا توهمات شنیداری از همه شایعتر است. افراد معمولا از شنیدن صداهای خراشیدن چیزی، خندیدن، تراشیدن، وزوز، زنگ زدن و صداهای مختلف سخن می گویند كه بسیار واقعی به نظر میرسند.
علل ایجاد فلج خواب چیست؟: عوامل ژنتیکی،اضطراب واسترس،اختلال هراس واختلال در نظم خواب از شایع ترین علل فلج خواب به شمار می روند.
اما برای درمان بختک چه کنيم؟ در زیر به برخی از راهکارهای خلاصی از این مشکل اشاره می شود:
1- از آنجا كه فلج خواب يا همان بختك، پديدهاي وحشتآور است، بهتر است از بروز آن پيشگيري كنيم براي جلوگيري از ايجاد چنين حالاتي يا به حداقل رساندن آن، وضعيت خوابيدن خود را تغيير دهيد و هرگز به روی شکم نخوابيد در روایات ما نیز این حالت خوابیدن مکروه دانسته شده است.
2- پيش از خواب ازخوردن غذای سنگین و سخت هضم، زیاد و چرب، نوشيدن ßÇÝÆíä <http://www.tebyan.net/nutrition_health/(foods)/drinks/2007/7/22/43655.html>به مقدار زياد و كشيدن ÓíÇÑ <http://www.tebyan.net/nutrition_health/society_health/smoking/2008/11/24...خودداری کنید.
3- كاهش سطح ÇÓÊÑÓ <http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=205>زندگي، يكي ديگر از عوامل كليدي و مهم در پيشگيري از بروز فلج خواب است.
4- خوابيدن به اندازه كافي، انجام æÑÒÔåÇí ãäÙã <http://www.tebyan.net/nutrition_health/society_health/sleeping/2008/12/4...نيز ميتواند كمككننده باشد، طبق توصیه ی کارشناسان تا دو ساعت قبل از خواب نباید به نرمش و یا ورزش مبادرت شود.
5- پرهیز از چرت زدن های طی روز که در اصطلاح به آن catnapig گفته میشود.
چنانچه با رعايت اين نكات باز هم گرفتار اين مشكل شديد، با انجام اين راهكارها سعي در بازیابی هوشياري خود در این حالت كنيد:
1- در اين حالت بهترين روش براي خلاصي از حالت فلج، تمركز روي حركت اعضاي بدن است سعي كنيد دست ها و پاها و انگشتان خود را تكان دهيد و حتي پلك بزنيد. اگر قادر به حركت بدن خود نيستيد، اين كار را در ذهن خود القا كنيد. تصور كنيد كه سرتان يا بخشي از بدنتان را تكان ميدهيد. اين كار مغز شما را براي فرستادن پيام هاي عصبي فعال ميكند. به طور كلي سعي كنيد وضعيت خروج از بدن را در وجود خود القا كنيد .
2- چنانچه هنگام خوابيدن احساس كرديد كه حالت فلج در حال رخ دادن است، بنشينيد و چند لحظهبه نور خيره شويد و سپس دوباره دراز بكشيد. اين راهكار در برخي از موارد موثر واقع ميشو.
3- در مواردي هم ميتوانيد در زمان بيداري، لحظه وقوع فلج خواب را بازسازي كنيد و سپس روي بازگرداني فعاليت اندامها و نوع تفس خود تمركز كنيد و به نوعي حالت بيداري را در وجود خود القا كنيد. اين تمرين ميتواند نگراني حاصل از آن را در زمان فلج خواب كاهش دهد.
4- در موارد شديد، كه فلج خواب به مدت 6 ماه، حداقل هفتهاي يك بار در فردي رخ ميدهد، ميتوان از دارودرماني استفاده كرد و اغلب مصرف ÏÇÑæåÇí ÖÏÇÝÓÑÏí <http://www.tebyan.net/nutrition_health/spiritual_mentalhealth/depression...و برخي داروهاي ديگر با تجويز پزشك نتايج خوبي در پي خواهد داشت
در نهایت اگرفکرمی کنید مشکل شما جز موارد گفته شده نیست، برای رفع مشکل خود حتما به روانپزشک مراجعه کنید.
