امام زمان

با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
براي شناخت امام در هر عصر و زماني را ه هاي متعدد ي بيان شده است که به بعضي اشاره مي شود:
1. مطالعه تاريخ زندگي يکي از راه هاي شناخت امامان از جمله امام زمان مطالعه تاريخ زندگاني؛ سرگذشت و سيره آنان؛ خصوصاً در باره فضايل، مناقب و خصوصيات - از قبيل: شجاعت، مردانگي، ايثار، تواضع، صبر، فرزانگي و... است. اين امر انسان را متوجه مقام والاي آن بزرگواران مي‏کند و جذبه و کشش خاصي بر روح انسان، حاکم مي‏شود. در باره امام زمان صدها کتاب و آثار پژوهشي سامان يافته است که خواندن آن ها موجب شناخت امام خواهند شد.
2. تأمل در آثار مطالعه و تفکر در سخنان ايشان؛ اسلام تفکر را موجب آگاهي مي داند. امامان در زمينه هاي مختلف مطالب ارز شمند بيان کرده اند که خواندن آن ها انسان را با جايگاه ومقام آنان آشنا مي نمايند. مطالعه و تفکر در آثار فکري امامان، از جمله امام زمان هر چند کار مشکلي به نظر مي‏رسد؛ ولي بسيار سودمند است. اين امر علاوه بر آن که باعث شناخت شخصيت آن بزرگواران و ايجاد محبت آنان در دل مي‏شود؛ سرمايه معنوي بزرگي براي روح بشر به شمار مي‏رود.
3. ژرف انديشي در خداشناسي اگر خداوند و صفات و اسماي او را به طور حقيقي بشناسيم، مي‏توانيم انسان‏هاي کامل راستين (امامان) را نيز بشناسيم؛ زيرا آنان آينه تمام‏نماي صفات جمال و جلال حضرت حق‏اند و در نامگذاري به اسماي الهي، از تمامي موجودات عالم امکان برترند.
بر اين اساس، با شناخت خدا و صفات او، مي‏توانيم به اوصاف و ويژگي‏هاي امامان نيز آگاه گرديم. شايد دعايي که سفارش شده در زمان غيبت خوانده شود، ناظر به همين حقيقت باشد:
« اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي نَفْسَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي نَفْسَكَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِيَّكَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي نَبِيَّكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي نَبِيَّكَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَكَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي حُجَّتَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دِينِي‏ ،
خداوندا! خود را به من بشناسان که اگر خود را به من نشناساني پيامبر را نمي‏شناسم؛ خدايا! پيامبرت را به من بشناسان که اگر به پيامبرت معرفت پيدا نکنم، نمي‏توانم امامم را بشناسم؛ خدايا! حجت و امامت را به من بشناسان که اگر امام را نشناسم، در دين خود گمراهم».(1)
4. آيات قرآن در باره امام زمان آيات متعدد تاويل وتفسير شده است که با خواندن ومطالعه آن ها نيز مي توان امام را شناخت. تعداد آيات و رويات درباره امام زمان زياد مي باشد که مي توان به کتاب هاي مربوطه مراجعه کرد.
برخی از سخنان آن حضرت:
«و اما الحوادث الواقعة فارجعوا فیها إلی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجة الله علیهم»
اما وقایعی که رخ خواهد داد و مسائل مستحدثه، پس در مورد آنها به راویان احادیث ما رجوع کنید که آنان حجت من بر شما و من حجت خداوند بر آنان هستم. و با این بیان، حضرت مهدی(عج) فقهاء را به عنوان نوّاب عام خود بر مسلمانان قرار داد.(2)
در توقیع خود به شیخ مفید:
خدای جهان آفرین را كه خدایی جز او نیست (و) خدای ما و خدای نیاكان (گرانقدر) ما است، سپاس می‎گذاریم و از بارگاه با عظمتش بر سرور و سالارمان محمد(ص) آخرین پیام آور خدا و خاندان پاك و مطهرش، درودی جاودانه می‎طلبیم.
ما ناظر نیایش(عارفانه و راز و نیاز پرشور و پر اخلاص) تو با خدا بودیم و از خدای جهان آفرین برآورده شدن آن(خواسته‎ات) را خواستیم.
قلب‎های دوستان ما به دعای ما به بارگاه خدا، آرامش و اطمینان می یابد و آسوده خاطر باشند كه خداوند آنان را بسنده است سرانجام، كار با دست توانا و ساخت تدبیر نیكوی خدا - تا هنگامی كه پیروان ما از گناهان دوری گزینند - شایسته و نیكو خواهد بود.
هر كس از برادران دینی‎ات، پروای پروردگارش را پیشه سازد و آنچه را به گردن دارد به صاحبان حق برساند، در فتنه نابود كننده و گرفتاری‎های تیره و تار و گمراه گرانه، در امان خواهد بود و هر آن كس كه در دادن نعمت‎هایی كه خداوند به او ارزانی داشته، به كسانی كه دستور رسیدگی به آنان را داده است، بخل ورزد، چنین كسی در این جهاد و سرای دیگر، بازنده و زیانكار خواهد بود.
اكر پیروان ما - كه خدای آنان را در فرمانبرداری خویش توفیق ارزانی بدارد - به راستی در راه وفای به عهد و پیمانی كه بر دوش دارند، همدل و یكصدا بودند، هرگز خجستگی دیدار ما از آنان به تأخیر نمی‎افتاد و سعادت دیدار ما، دیداری بر اساس عرفان و اخلاص از آنان نسبت به ما، زودتر روزی آنان می‎گشت.
از این رو (باید بدانند كه) جز برخی رفتار ناشایسته آنان كه ناخوشایند ما است و آن عملكرد را زیبنده اینان نمی‎دانیم، عامل دیگری ما را از آنان دور نمی‎دارد.(3)
برا ي مطالعه و شناخت بيشتر، كتاب هايي متعددي در باره امام زمان تاليف و سامان يافته اند که به بعضي اشاره مي شود:
1- دادگستر جهان، ابراهيم اميني.
2- مهدي انقلابي بزرگ، ناصر مکارم شيرازي.
3- نويد امن و امان، لطف اللّه صافي گلپايگاني.
4- چشم اندازي به حکو مت مهدي، نجم الدين طبرسي.
5- در انتظار خورشيد ولايت، عبدالرحمن انصاري.
پي نوشت ها:
1. كمال الدين و تمام النعمة، شيخ صدوق‏، تهران، اسلاميه‏، ج 2، ص 512 .
2. الإحتجاج على أهل اللجاج‏، احمد بن على طبرسى‏،نشرمرتضی،ج 2، ص 470 .
3. بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، علامه مجلسى‏، ج 53،175 -176