سلام .خسته نباشید.آیا ممکن است بخاطر نپرداختن خمس و زکات و مانند آن بر سر خانواده بلاهایی بیاید؟مادر خانواده مشکلاتی داریم و داشتیم . مثلا خواهرم سرطان گرفت.خواهر دیگرم وسواسی شد. خواهر دیگرم از نامزدش در حال جدایی است دست برادرم شکست و... پدر و مادرم بجای پرداخت خمس و زکات مدام سراغ دعانویس میروند باید با آنها چگونه حرف بزنم تا ناراحت نشوند و خرافات راکنار بگذارند؟اگر اشتباه میکنم لطفا راهنمایی کنید.
با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
لازم مى دانيم به عنوان مشاوری امين و دلسوز نكاتى را خدمت شما خواهر گرامى عرض كنيم:
1- عالمی که ما در آن زندگی می کنیم، عالم مادی است که ساختار آن بر اساس نظام علیت و معلولیت است، یعنی هر چیز بر اساس علتهای شناخته شده یا ناشناخته تحقق می یابد. محال است معلولی بدون علت پدید آید؛آتش میسوزاند، آب سرد می کند، ابر به بارش در میآید، ویروس بیماری میآفریند و دارو درمان میکند؛ همه این حوادث بر اساس ضابطه معینی نظام عالم را تشکیل میدهند. بنابراین معلولات عالم بر اساس نظام علت و معلول است که بر تمام عالم هستی و از جمله زندگی انسان ها حکمفرما است.
2- مشکلات و سختی هایی در زندگی بر انسان وارد می شود، می تواند مولود عوامل گوناگونی باشد که یکی از آن ها، عملکرد خود انسان است؛ مثل این که کاری را از روی جهل، عدم تدبیر و یا از روی لجاجت انجام می دهد؛ مثلاً کسی که بدون دقت و مشورت دست به تجارتی میزند و بعد ورشکست میشود، نمیتواند بگوید: خدایا! چرا مرا این طور کردی!
با توجه به این دو نکته می گوییم:
عدم پرداخت خمس، مانند ترک سایر واجبات مثل نماز و روزه و زکات و حج می باشد که ترک آن موجب عقاب در دنیا و آخرت می شود.
امام باقر (ع) می فرمایند: وقتی فرد یا جامعه ای از دادن حقوق مالی واجب (خمس وزکات) سر باز زدند، خداوند برکات خود را از مال و زندگی شان، اعم از زراعت ،سر درختی ها و میوه ها و معادن -خواه فلزات باشد یا غیر فلزات مانند آب ها ی زیر زمینی- بر می دارد.(1)
در برخی روایات نیز آمده است که نپرداختن حقوق مالی مانند خمس و زکات سبب افزایش فقر(2) می گردد.
بر این اساس هر چند نمی توان گفت علت اصلی گرفتاری و مشکلاتی که در زندگی افرادی چون خانواده شما وجود دارد ترک پرداخت خمس است، اما از آن جایی که ترک واجبات و از جمله پرداخت خمس در جمله گناهان شمرده شده اند می توان گفت این عمل ( ترک واجبی چون پرداخت خمس) در گرفتاری و مشکلات خانواده شما موثر است. زیرا به تصریح قرآن و روایات گناهان سبب گرفتاری و بدبختی بوده و موجب عقوبت در دنیا و آخرت هستند.
قرآن می فرماید:«ما أصابکم من مصیبة فبما کسبت أیدیکم؛(3) آنچه از مصیبتها به شما میرسد، دستاورد اعمالتان است».
3- خواهر گرامی، اولین کاری که باید انجام دهید این است که بنا را بر این بگذارید که خانواده تان خمس و زکات شان را پرداخته اند. یا اینکه خمس و زکات بر آنها تعلق نگرفته است. (البته نباید در این امر تجسس کنید).
اگر مطمئن هستید که نمی پردازند، از نظر شرعی تنها وظیفه دارید که با اخلاق نیک و زبان ملایم پدر و مادرتان را امر به معروف و نهی از منکر کنید. اما مراقب باشید کار را به دعوا و مجادله نرسانید. فقط به تذکر و نصیحت با اخلاق نیک و بدون خشونت اکتفا کنید. روشن است که امر به معروف برای تبدیل وضعیت نامطلوب به وضعیت بهتر و نیکوتر است . اگر گفتن شما تاثیری ندارد، تکلیفی دیگر ندارید. اگر تا به حال چند بار تذکر داده اید، بهتر است مدتی در این باره با ایشان هیچ گفتگو نکنید. بعد از مدتی به جای اینکه خودتان تذکر بدهید، بدون اینکه پدر و مادرتان بفهمند از بزرگ تری که پدر و مادرتان حرف او را می پذیرد، بخواهید تا این مساله را به ایشان تذکر دهد.
نیکی و احسان به آنها را بیش تر کنید. با محبت، کنار گذاشتن بحث و مجادله، به گونه ای با پدر و مادرتان رفتار کنید که جذب اخلاق شما گردند و سخن شما را بپذیرند.
موفق باشید.
پی نوشت ها:
1. ثقه الاسلام كليني، الكافي، دار الكتب الاسلاميه، طهران، 1365 ه.ش، ج 2، ص374.
2. تاج الدين شعيرى، جامع الأخبار ، انتشارات رضى قم، 1363 ه. ش، ص 180.
3. شوری (42) آیه 30.
