نظریه داروین

با تشکر از دقت نظری که به خرج دادید؛ ای کاش پاسخ های مورد مطالعه تان و اشکالات وارد بر آن را به طور دقیق تر معرفی می نمودید تا امکان قضاوت در مورد آن ها از جانب ما هم وجود می داشت؛ در مورد پاسخ ها هم قابل ذکر است که چیزی در حدود 100000 پرسش و پاسخ در طی چند سال اخیر در مجموعه آرشیو ما موجود است و روزانه بیش از صد سوال به این مرکز ارسال می گردد و بدیهی است که با وجود حجم بسیار زیاد سوالات مشابه و تکراری بسیاری از جواب های قبلی با کمی تغییرات برای دیگر پرسشگران ارسال گردد .
به علاوه تعدد گروه های پاسخگویی و کارشناسان پاسخگو هم گاهی موجب تفاوت هایی جزیی در برخی پاسخ ها می گردد که در صورت مشاهده اشکال در این پاسخ ها از جانب دوستانی چون شما صمیمانه به رفع اشکالات صحیح اقدام خواهیم نمود .
اما همه این ها دلیل موجهی برای عوامانه خواندن پاسخ ها و نظریات کارشناسان این مرکز محسوب نمی شود که امیدواریم در یک گفتگوی علمی این ضوابط اخلاقی و اجتماعی را رعایت بفرمایید؛ البته ما هم فرق فرضیه، نظریه، ترم تئوریک و یک قانون علمی را می دانیم و این امر در مباحث علمی کاملا پذیرفته شده است که بر اساس برخی پیش فرض ها و داده های پیشین یک دیدگاه، تئوری یا فرضیه محسوب گردد و بر اساس برخی پیش فرض های دیگر یک نظریه یا یک قانون مقبول علمی.
به علاوه دوستان شما در این مرکز با کتاب های گوناگون در خصوص فرگشت آشنایی دارند و حتی جدیدترین کتاب های نوشته شده در این زمینه توسط جدی ترین مبلغان این تفکر مانند "ریچارد داوکینز " نیز سالهاست مورد توجه ما بوده؛ همچنین محققان این مرکز جلساتی را با فارغ التحصیلان زیست شناسی و متخصص در زمینه فرگشت برگزار کرده و خواهند کرد و همه این ها حاکی از این است که بیگانگی مورد نظر شما در این خصوص ان شاء الله وجود ندارد.
اما مشکل کار اینجاست که اصولا پیروان و معتقدان به نظریه فرگشت معمولا تنها پیش فرض خود را نادرستی نظریه خلقت از جانب خداوند می دانند و نتیجه ناگزیر پذیرش فرگشت را نادرستی تفکر فیکسیسم حتی در پاره ای از موجودات به علاوه نامقبولی داستان خلقت انسان در متون ادیان ابراهیمی تلقی می نمایند و از طرف دیگر غالب الهیون و متکلمان غیر مسلمان که معتقد به نظریه خلقت هستند نیز تنها چاره مقبول بودن دیدگاه دینی خود را نفی ترانسفورمیسم و تکامل انواع می دانند ، حال آنکه از منظر تفکر اسلامی این گونه نیست.
از منظر اسلام و مستندات قرآنی در خصوص خلقت حضرت آدم و حوا علیهما السلام نکات متعددی بیان شده است که البته ظاهر آیات قرآن موید نظریه خلقت دفعی است، ولى در عین حال این آیات اولا نفى نظریه ترانسفورمیسم را در مورد انسان‏هاى قبل از این نسل بشر (مانند انسان‏هاى نئاندرتال) نمى‏کند و ثانیا ممکن است آیات قرآن در مورد آفرینش خود حضرت آدم و حوا علیهما السلام از خاک نیز به گونه ای تفسیر شود که با نظریه تکامل همخوان داشته باشد؛ یعنی گفته شود خاک پس از طی مراحل تکاملی بعد از میلیون ها سال به صورت خلقت کامل انسان در آمده است.
البته این بحث را می توان با بررسی انواع و اقسام آیات مربوط به خلقت انسان بررسی نمود که در صورت تمایل شما در نوبت های بعدی به آن خواهیم پرداخت؛ اما در خصوص پرسش پدر و مادر داشتن آدم و حوا علیهما السلام باید گفت:
ظاهر برخی از آیات قرآن نفی این قضیه است چنان که خداوند می فرماید:
« إِنَّ مَثَلَ عيسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُراب(1) مَثَل عيسى در نزد خدا، همچون آدم است كه او را از خاك آفريد »
آنچه از مماثلت و همخوانی حضرت آدم و عیسی علیهماالسلام به نظر می رسد همان ولادت بدون والد است که برخلاف روال طبیعی رخ داده چنان که در مورد حضرت عیسی (ع)این امر مشهور و از امور مسلم تاریخی است ، در نتیجه اگر بنا باشد حضرت آدم (ع) دارای پدر بوده باشد این تمثیل و تشابه نادرست خواهد بود.
اتفاقا چنان که از تفاسیر متعدد و روایات مربوط به شان نزول این آیه بر می آید نیز همین وجه شباهت روشن می گردد، چون در روایات نقل شده که این آیه در زمانی نازل شد که گروهی از روسای مسیحیان به مدینه آمدند و با پیامبر اسلام به بحث و مناظره پرداختند و در جواب اشکال حضرت بر ایشان مبنی بر فرزند خدا نبودن حضرت عیسی(ع) گفتند اگر عیسی فرزند خدا نیست پس پدر او کیست ؟ که این آیه نازل شد و تبیین نمود که اگر صرف تولد بدون پدر موجب شود فردی فرزند خدا تلقی گردد پس باید حضرت آدم نیز فرزند خدا باشد. (2)
همچنین در آیه دیگری خداوند خلقت انسان اولیه و نسل او را این گونه توضیح می دهد :
« وَ بَدَأَ خَلْقَ الْانسَانِ مِن طِينٍ * ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهُ مِن سُلَالَةٍ مِّن مَّاءٍ مَّهِين (3) و آفرينش انسان را از گِل آغاز كرد * سپس نسل او را از عصاره‏اى از آب ناچيز و بى‏قدر آفريد »
این دو آیه ماده اولیه آفرینش نخستین انسان را از سایر انسان ها به تفکیک بیان کرده می گوید انسان اولیه یا آدم را گل یا "طین" ولی نسل او از "ماء مهین" یا نطفه آفریده شده است و روشن است که اگر حضرت آدم نیز همان سایر انسان ها دارای والدینی بشری می بود از نطفه خلق شده بود و تقابل بین او و نسل او در منشا خلقت وجهی نداشت. پس کاملاً روشن است که آیه در مقام تفصیل است و بین خلق انسان اولیه و دیگر انسان ها تفاوت وجود دارد (4).
در هر حال از این گونه آیات و آیات گوناگون دیگر قرآن می توان به دست آورد که حضرت آدم و حوا (ع) دارای والدینی نبودند و نظریه فرگشت در خصوص آنان قابل صدق نیست، هرچند ممکن است در مورد موجودات دیگر انسان نما که منابع دینی نیز به وجود آنان صحه گذاشته اند (5) صادق باشد.
پی نوشت ها :
1. آل عمران (3)، آیه 59.
2. قمى على بن ابراهيم‏، تفسير القمي، انتشارات دار الكتاب‏، قم‏ ، 1367 ش‏، ج 1، ص 104 .
3. سجده(32) آیات 7 و 8 .
4. معارف قرآن، محمد تقی مصباح یزدی، انتشارات موسسه امام خميني، قم، ج 3 - 1،ص 237.
5. شيخ صدوق، توحید، انتشارات جامعه مدرسين قم، 1398 ه ق، ج 1، ص 277.