احکام شرعی

پرسش: احکام شرعی
شرح : با سلام و خسته نباشید. سؤال 1 ) خواندن نماز در اتاق هایی که دارای انواع عکس میتواند باشد چه حکمی دارد؟ سؤال 2 ) مجسمه انسان یا حیوان چطور و اگر باطل کننده نماز است ان نماز هایی که خواندیم باید قضا کنیم؟
پاسخ:

با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی!
پاسخ به پرسش شماره 1 ) در فرض سؤال خواندن نماز در چنین اطاق هائی مکروه است. (1) مگر این که هنگام خواندن نماز به طریقی روی عکس ها پوشانده شود.
پاسخ به پرسش شماره 2 ) خواندن نماز روبروی مجسمه انسان یا حیوان مکروه است. (2) بنا بر این نماز باطل نیست و نیاز به قضا ندارد . و اگر روی مجسمه پرده ای کشیده شود کراهت هم ندارد. (3)
پی نوشت ها :
1 . امام خمینی، توضیح المسائل، مسئله 898 .( مطابق با فتوای آیت الله خامنه ای ) .
2 . همان .
3 . همان .

پرسش: سؤال 3 ) در قران امده که دین نزد خدا اسلام است.پس طرفداران سایر ادیان در اخرت چه تکلیفی خواهند داشت.
پاسخ:

از نظر قرآن همه آن چه وجود داشته و پیامبران عرضه کرده‏اند، دین بوده ، نه ادیان، که نام آن " اسلام" است. البته مقصود این نیست که در همه دوره‏ها دین خدا با این نام خوانده می‏شد، بلکه مقصود این است که حقیقت دین، دارای ماهیت تسلیم و عبد محض بودن در برابر خدا است که بهترین معرف آن لفظ « اسلام» است. (1) از این رو است که قرآن می‏گوید:
" إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ (2)دین نزد خدا اسلام است". یا می‏گوید: "ابراهیم نه یهود و نه نصرانی، بلکه حقجو و تسلیم فرمان خدا (مسلمان )بود". (3)پس مراد از اسلام در این آیه شریعت خاص اسلام نیست بلکه دین حق در هر مقطعی اسلام بوده و در نزد خداوند دین مقبول و صحیح به شمار می رود .
بر این اساس پیروان سایر ادیان نیز دو گروه خواهند بود ؛ گروه اول پیروان راستین ادیان آسمانی گذشته در زمان انبیای خود مسلمان محسوب می شوند . دین و دینداری آن ها در قیامت مورد قبول قرار خواهد گرفت .هرچند یهودی یا مسیحی و...بودند .
اما گروه دوم پیروان ادیان دیگر بعد از آمدن دین بعدی یعنی شریعت اسلام هستند که باید به دین جدید درآیند زیرا با آمدن دین جدید و کامل تر ، هر مومن خداپرستی باید به دین جدید گرویده، لااقل در مورد ادیان احتمالی به بررسی و تحقیق بپردازد و اصرار بر باقی ماندن بر دین گذشته، در جا زدن و مخالفت با دستور الهی و سفارش انبیای پیشین و لجاجت و خلاف تسلیم بودن است و دیگر چنین فردی مسلمان حقیقی محسوب نمی گردد .
در خصوص این دسته از انسان ها هرچند ما آن ها را بر حق نمی دانیم ، اما به طور مطلق نیز نمی توان گفت که همه آن ها اهل نجات و سعادت نیستند زیرا وظيفه هر كس در هر زمان تحقيق و يافتن دين حق و باور عمل طبق آموزه هاي آن دين است .
در این میان افرادي كه حقانيت دين اسلام بر آن ها آشكار و واضح گشت، ولي از روي تعصب و يا عناد و يا هواي نفس و يا عوامل ديگر از حق پيروي نكردند ،آن ها قطعا در قيامت در عذاب خواهند بود ؛ اما كساني كه در كشف حقيقت كوتاهي نكردند، ولي دين حق را نيافتند و يا اصلا در محيطي بودند كه امكان دسترسي به دين حق نداشتند و يا خوب به آن ها معرفي نشده، به آنان منكر و مخالف دین حق اطلاق نمي شود تا مستحق عقوبت باشند.
شهید مطهرى (ره) در این باره مى‏گوید:
«اگر کسى در روایات دقت کند، مى‏یابد که ائمه (ع) تکیه‏شان بر این مطلب بوده که هر چه بر سر انسان مى‏آید، از آن است که حق بر او عرضه بشود و او در مقابل حق، تعصب و عناد بورزد و یا لااقل در شرایطى باشد که مى‏بایست تحقیق و جستجو کند نکند اما افرادى که ذاتاً و به واسطه قصور فهم و یا به علل دیگر در شرایطى به سر مى‏برند که مصداق منکر و یا مقصر به شمار نمى‏روند، آنان در ردیف منکران و مخالفان نیستند. ائمه اطهار بسیارى از مردم را از این طبقه مى‏دانند. این گونه افراد داراى استضعاف و قصور هستند و امید عفو الهى درباره آنان مى‏رود».
وى از مرحوم علامه طباطبایى نقل مى‏کند: «همان طورى که ممکن است منشأ استضعاف، عدم امکان تغییر محیط باشد، ممکن است این جهت باشد که ذهن انسان متوجه حقیقت نشده باشد و به این سبب از حقیقت محروم مانده باشد». (4)
این گروه در فرهنگ دين به عنوان مستضعفان فکری و فرهنگي شناخته می شوند. اگر واقعاً و حقیقتاً به دنبال حقیقت و دین حق بودند، اما به دلایلی بر آن دست نیافتند ،ولی بر اساس باورهای فطری و عقلی و یا دینی که داشتند ،مؤمن بودند و انسان های درستکار بودند ،مورد عفو الهی اند.
در قرآن هم خداوند می فرماید: ما از هر کس بیش از اندازه وسع و توانش تکلیف نمی خواهیم (5)، پس محاسبه اعمال آنان، و بهشتي بودن يا نبودن و رتبه آنها در بهشت بر پایه عدل خداوندى به نسبت توان شان و ميزان مطابقت اعمال و كردار آنها طبق علم و باورهاي عقلانی و فطرت انسانی یا آموزه های ديني آن ها صورت می گیرد و جایگاه آنان در آخرت رقم می خورد .

پى‏نوشت‏ها:
1. مرتضی مطهری ، مجموعه آثار انتشارات صدرا ،تهران، 1374 ش ، ج 2،ص 181 .
2. آل عمران، (3) آیه 19.
3. همان، آیه 67.
4. مرتضى مطهرى، همان ج 1، ص 320 به بعد.
5. بقره (2) آیه 282 .