آیا غنا نسبی است یا مطلق و چگونه تشخیص میشود؟
۲ ) در نهج البلاغه شغل های مثل گندم فروشی، کفن فروشی و قبر کنی را به نظر بنده حضرت امیر ع منع کرده است
منطق و اساس این سخن چیست خصوصا در حصه گندم با در نظرداشت مفاد و بازاری که این حبه در جهان دارد
با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
1 - غنا(ترانه) عبارت است از:
آوازی که درآن صدا را در گلو بگردانند که در عرف به آن ترجیع(چهچهه) میگویند و طرب آور و متناسب با مجالس لهو و لعب و عیاشی باشد. صدا و آوازی که با این شرایط نباشد یا مشکوک باشد، غنا نیست و حلال است. (1) بنابراین اگر آوازی غنا باشد به طور مطلق حرام است ولی اگر آوازی غنا نباشد حرام نیست گرچه خوب و دلپسند باشد .
2 - در روایات از برخی از کاسبیها منع شده و فقها آنها را مکروه دانسته اند مانند گندم فروشی یا کفن فروشی یا قصابی و در روایات علت کراهت آنها بیان شده است ما روایتات زیر را برایتان می آوریم:
ابراهيم بن عبد الحميد از موسى بن جعفر (ع) روايت كرد
كه فرمود: مردى نزد رسول خدا (ص) آمده عرض كرد: يا رسول اللّٰه من فرزندم را خواندن و نوشتن و يا قرآن آموختم. اكنون به كدام شغلش بگمارم. فرمود:
رحمت خدا بر پدرت، او را به كار بگمار. امّا مواظب باش كه همكار اين پنج كس نشود: سيّاء، صائغ، قصّاب، حنّاط، نحّاس. پرسيدم: سياء كيست؟ فرمود: آنكه كار او كفن فروشى است، چون همواره انتظار مردن امّت مرا دارد، و من يك طفل نوزاد امّتم را از آنچه آفتاب بر آن مىتابد بيشتر دوست دارم. و امّا صائغ (يعنى زرگر)، كه كارش مغبون كردن امّت من است، (زيرا هنگام خريد، مزد ساخت كم مىكند و هنگام فروش مىافزايد)، و امّا قصّاب، آنقدر حيوان مىكشد كه بكلّى رحمت از دلش بيرون مىرود، و امّا حنّاط (يعنى گندم فروش)، ارزاق مردم را احتكار مىكند و نزد من اگر بندهاى خداوند را ملاقات كند (مرگش فرا رسد) در حالى كه دزد باشد بهتر است از اينكه بميرد و چهل روز ارزاق عمومى را احتكار كرده باشد. و امّا نخّاس (يعنى برده فروش)، از اين جهت است كه جبرئيل (ع) نزد من آمد و گفت: اى محمّد براستى كه شريرترين و فسادكنندهترين مردم از امّت تو، كسانى هستند كه انسان خريد و فروش مىكنند.
شرح: «مشهور ميان فقهاى اماميّه- رحمهم الله- در كتب، آنست كه اين حرفهها مكروهند.(2)
بنابراین اگر کسی کارو کاسبی خود را مخصوص این کارها قرار ندهد. بلکه مثلا گندم را در ضمن سایر اشیایی که مورد نیاز مردم است بفروشد و یا پارچه فروش و بزاز باشد و در ضمن پارچه های کفنی هم بفروشد کراهت نخواهد داشت.(3)
پینوشت:
1 . آیت الله مکارم، استفتاات جدید، ج 2، س 701 .
2 . من لا يحضره الفقيه - ترجمه، ج4، ص 209 ، حدیث 3582 .
3 . آیت الله مکارم، استفتاات جدید، ج 2، س 690 .
