مشكل كشا كي هست؟ آيا غير از خدا كسي مي تواند مشكل كشا باشدمثل علي؟ وعلي مي تواند مرا دچار مشكل كند؟ الان اگرخدا بخواهد كه براي ما مشكل ايجاد كند و علي نخواهد كي برنده مي شود؟
در ابتدا باید گفت گرچه بر اساس آموزه ی متعالی « وَ ما بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ثُمَّ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَإِلَيْهِ تَجْئَرُونَ(1) آنچه از نعمتها داريد، همه از سوى خداست! و هنگامى كه ناراحتى به شما رسد، فقط او را مىخوانيد! » همه نعمت ها از جمله مشکل گشایی از آن خدا وند است، ولی برخی انسانها و حتی گاهی برخی از موجودات دیگر به عنوان مجرای فیض خداوند در رساندن نعمتهای الهی نقش موثر دارند. از این رو ست که امیر مومنان(ع) به عنوان مجرای فیض الهی و مظهر قدرت الهی مشکل گشا است .
اما در باره مسله تقابل مطرح شده در پرسش باید گفت: اولا خداوند کریم، رؤوف و رحیم است و برای بندگان جز خیر و خوبی و امور شادی بخش و پسندیده (حسنه) نمی خواهد و اگر به بندگان شر و بدی و امور ناخوشایند و ناراحت کننده (سیئه) می رسد، نتیجه گناهان و اعمال و اقدامات بد خودشان است. لذا فرمود:
«وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْديكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثيرٍ؛ (1)هر مصيبتى به شما رسد بخاطر اعمالى است كه انجام دادهايد، و بسيارى را نيز عفو مىكند!». پس نباید درباره خداوند تعابیری نظیر تعبیری که در پرسش آمده را به کار برد .
ثانیا: امیر مومنان (ع) بنده صالح خدا و به عنوان مظهر اسما و صفات و اراده خداوند است و هیچ گاه بر خلاف خواست وار ا ده خدا چیزی را اراده نمی کند تا احتمال مطرح شده پیش آید. از رو گفته شده :
اگر دست علی دست خدا نیست چرا دست دگر مشکل گشا نیست
ثالثا_ در این رابطه این مطلب برای پرسش گر محترم بسیار جالب و شنیدنی است که نقل شده علامه امینی (ره) (عالم بزرگ معاصر، صاحب كتاب ارزشمند الغدیر) در یكی از سفرها در مجلسی شركت كرد، یكی از برا داران اهل تسنّن به او گفت: «شما شیعیان در مورد حضرت علی ـ (ع)غلو و زیادهروی میكنید، مثلاً او را با لقب «یَدُالله»، «عَیْنُ الله» (دست خدا، چشم خدا) و... میخوانید، توصیف صحابه، تا این حد، نادرست است.»
علاّمه بیدرنگ جواب داد: «اگر عمر بن خطاب، علی (ع) را با چنین القابی خوانده باشد، چه میگویید؟» او گفت: سخن عمر برای ما حجت است. علامه امینی در همان مجلس، كتاب ریاض النضره فی معرفت خلیفه رسول الله را طلب نموده و آن كتاب آن را ورق زد، صفحهای از آن را گشود كه در آن صفحه این حدیث آمده بود:
«مردی به طواف كعبه اشتغال داشت، در همانجا به زن نامحرمی، نگاه نامشروع كرد، حضرت علی (ع)او را در آن حال دید، با دست، ضربه به صورت او زد و به این ترتیب او را مجازات كرد.
او در حالی كه دستش را بر صورتش نهاده بود و بسیار ناراحت بود، به عنوان شكایت از علی (ع)، نزد خلیفه زمان عمر بن خطاب آمد، و ماجرا را گفت.
خلیفه در پاسخ او گفت: قد رای عین الله و ضرب یدالله: «همانا چشم خدا دید و دست خدا زد.»(3)
كنایه از اینكه: چشم علی(ع) آنچه میبیند خطا نمیكند، زیرا چشم او چشمی است كه آمیخته با اعتقاد به خدا است و چنین چشمی، اشتباه نمیكند، و دست علی ـ علیه السّلام ـ نیز جز در راه رضای خدا حركت نمینماید.
سؤال كننده وقتی كه این حدیث را دید مطلب را دریافت، و قانع شد.
توضیح اینكه: اینگونه تعبیرات، شبیه جمله «روح الله» برای حضرت مسیح (ع) است، كه به منظور «اضافه تشریفی» گفته میشود، نه اینكه منظور، آن باشد كه خدا، روح یا دست و چشم دارد.(4) با توجه به این نکته امید است که پرسشگر محترم نیز قانع شود .ودرک نماید که معنای مشکل کشا بودن علی( ع )چیست .
پینوشتها:
1. نحل (16) آیه 52.
2. شوری (42) آیه 30.
3. محب الدین طبري، رياض النضره، نشر: مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی 1378 ش، ج 3، ص 164.
4. محمّد محمّدي اشتهاردي-يكصد و يك مناظره، انتشارات ناصر 1372 ش، ص197 -
