با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی!
خداوند تعدادی از نزدیکان را برای انسان محرم قرار داده و ازدواج با آنان را حرام کرده است، شخص می تواند بدون قصد شهوانی با آنان ارتباط عاطفی و دوستانه داشته باشد و دست یا صورت آنان را از روی علاقه و محبت ببوسد مثل مادر، مادر بزرگ، خاله، عمه، خواهر، دختر برادر و دختر خواهر و همین طور پدر، برادر، پسر خواهر و پسر برادر.
اما تعداد دیگر از زنان را که شخص با آنان ارتباط عاطفی نزدیک ندارد حرام قرار داده و ازدواج با آنان را مجاز شمرده است، از جمله این افراد دختر عمه و دختر عمو می باشد، فقط از راه ازدواج می توان با آنان محرم شد و بوسید.
در آیاتی 23-24 سوره مبارکه نساء خداوند زنانی را که بر انسان ازدواج با آنان حرام است و کسانی که ازدواج با آنان جایز است ذکر کرده می فرماید:
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَ بَنَاتُكُمْ وَ أَخَوَاتُكُمْ وَ عَمَّاتُكُمْ وَ خَالاَتُكُمْ وَ بَنَاتُ الْأَخِ وَ بَنَاتُ الْأُخْتِ وَ أُمَّهَاتُكُمُ اللاَّتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَ أَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَ أُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَ رَبَائِبُكُمُ اللاَّتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللاَّتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَ حَلاَئِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلاَبِكُمْ وَ أَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلاَّ مَا قَدْ سَلَفَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُوراً رَحِيماً *
وَ الْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلاَّ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ أُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذٰلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً وَ لاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيماً حَكِيماً .(1)
حرام شده است بر شما، مادرانتان، و دختران، و خواهران، و عمهها، و خالهها، و دختران برادر، و دختران خواهر شما، و مادرانى كه شما را شير دادهاند، و خواهران رضاعى شما، و مادران همسرانتان، و دختران همسرتان كه در دامان شما پرورش يافتهاند از همسرانى كه با آنها آميزش جنسى داشتهايد- و چنانچه با آنها آميزش جنسى نداشتهايد، (دختران آنها) براى شما مانعى ندارد- و (همچنين) همسرهاى پسرانتان كه از نسل شما هستند (- نه پسرخواندهها-) و (نيز حرام است بر شما) جمع ميان دو خواهر كنيد. مگر آنچه در گذشته واقع شده چرا كه خداوند، آمرزنده و مهربان است.
و زنان شوهردار (بر شما حرام است) مگر آنها را كه (از راه اسارت) مالك شدهايد. (زيرا اسارت آنها در حكم طلاق است) اينها احكامى است كه خداوند بر شما مقرّر داشته است. اما زنان ديگر غير از اينها (كه گفته شد)، براى شما حلال است كه با اموال خود، آنان را اختيار كنيد در حالى كه پاكدامن باشيد و از زنا، خوددارى نماييد. و زنانى را كه متعه [ازدواج موقت] مىكنيد، واجب است مهر آنها را بپردازيد. و گناهى بر شما نيست در آنچه بعد از تعيين مهر، با يكديگر توافق كردهايد. (بعداً مىتوانيد با توافق، آن را كم يا زياد كنيد.) خداوند، دانا و حكيم است.
بر اساس این دو آیه مبارکه دختر عمو و عمه جزء زنانی است که از طریق ازدواج بر انسان حلال می شود و قبل از آن هر نوع ارتباط لمس و گفتگو و نگاه با شهوت حرام است.
پی نوشت:
1. قرآن کریم، سوره نساء: 23-24.
2. آیت الله مکارم شیرازی، توضیح المسائل، مسأله 2042.
