احترام به والدین

با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
اگر منظور شما از راحتی مادرتان و نگهداری پدرتان این است که بعضی اوقات آنها را به خانه خودتان دعوت می کنید و وسایل آسایش و آرامش آنها را فراهم می کنید تا به نوعی به آنها کمک کنید و برای چند روزی والدین شما و به خصوص مادرتان استراحت کنند، کار شما قابل تقدیر است. یکی از چیزهایی که در قرآن و روایات مورد تاکید قرار گرفته است احترام به پدر و مادر است. خداوند احترام و نیکی به والدین را در کنار پرستش و عبادت خود ذکر کرده است و می فرماید: «وَ قَضى‏ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْسانا» (1) پروردگارت فرمان داده: جز او را نپرستيد! و به پدر و مادر نيكى كنيد».
امام رضا (ع) در روایتی می فرمایند : «بِر الوالدین واجِبٌ وإن كانا مُشرِكَينِ، ولا طاعَةَ لَهُما فى مَعصِيَةِ الخالِقِ» نیکی و رفتار مناسب با پدر و مادر واجب است اگر چه آن دو مشرک باشند؛ ولی اطاعت کردن از آن دو در مورد معصیت خداوند جایز نیست». (2)
از نظر آموزه های دینی انسان حق ندارد که با پدر و مادر خود رفتار نامناسبی داشته باشد و لو آنکه آنها رفتار نامناسبی داشته باشند و نسبت به انسان ظلم بکنند. از امام صادق(ع) روایت شده که : «مَنْ نَظَرَ إِلَى أَبَوَيْهِ نَظَرَ مَاقِتٍ (خشمناک)وَ هُمَا ظَالِمَانِ لَهُ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ لَهُ صَلَاةً» (3) کسی که به پدر و مادر خود با خشم نگاه کند در حالی که آن دو در حق او ظلم کرده باشند. خداوند هیچ نمازی را از او قبول نمی کند».
بنا بر این طبق آموزه های دینی وظیفه ما فقط احترام به پدر و مادر است. در برابر رفتار بد و لعن و نفرین پدر خود صبور باشید و اگر می توانید، سعی کنید که با حفظ احترام او، نظرات خود را ابراز کنید و او را از رفتار نامناسبش باز دارید، در عین حال توصیه مؤکد ما این است که به رویه خود و احترام به پدرتان ادامه داده و تحت هیچ شرایطی با گفتار و کردار خود ایشان را ناراحت نکنید.
و اما سؤال شما در رابطه با نفرین پدرتان:
در سؤال خودتان هیچ اشاره ای نکرده اید که چرا پدرتان با وجود اینکه شما احترام ایشان را نگه می دارید، در حق شما نفرین می کند؟ اگر با اینکه شما وظایف خود را در مقابل ایشان انجام می دهید و همانگونه که در سؤال خود نیز اشاره کرده اید احترام به ایشان می گذارید، نگران نفرین پدر نباشید.
برادر عزیز چند نکته را در رابطه با نفرین، که دغدغه اصلی شما می باشد عرض می کنیم:
1.به طور کلی، زبان گشودن به نفرین برادران و خواهران مؤمن، ناپسند است و اگر فردی دیگری را مورد نفرین قرار دهد، اگر شخص نفرین شده شایستگى نفرین را نداشته باشد، خداوند نفرین را مستجاب نمى کند، و لذا این کار پدر شما درست نیست و اگر شما به وظایف خودتان در برابر پدر کوتاهی نکرده اید نباید نگران باشید؛ به عبارت دیگر نفرین در صورتی تاثیر دارد که بر حق باشد.شخصی که به دیگران نفرین می کند، اگر به ناحق باشد، تأثیری در زندگی فرد نفرین شده ندارد، حتی اگر نفرین به حق باشد، تا خداوند مصلحت نداند، اثر نخواهد کرد.
2. نفرین ناشی از خشم نباشد و در حالت طبیعی انجام شده باشد.
بنابراین، نفرین ها و لعن هایی که از زبان کسی صادر می شود، ولی از روی هیجانات و یا عصبانیت و ناراحتی صورت گرفته، تأثیری در زندگی فرد نفرین شده ندارد؛ هر چند همانگونه که ذکر شد این گونه رفتار ها، شایسته انسان مؤمن نیست.
بنا بر این ممکن است این لعن و نفرینی که بر زبان پدر شما جاری می شود به خاطر برخی هیجانات و یا از روی ناراحتی باشد و لذا ذهن خود را درگیر این مسائل نکنید و از این بابت ناراحت نباشید.
پی نوشت:
1. اسراء (17) آیه 23.
2. محمدی ری شهری، محمد، قم، دارالحدیث، (ویرایش دوم) ، ج13، حدیث22658.
3. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1365، ج2، ص349.