رفتار حکومت ایران با مخالفان باید مطابق آموزه های اسلامی باشد، زیرا این حکومت ریشه دینی دارد. برای شفافیت بحث بایسته است مطالبى را درباره‏ى شيوه‏ى برخورد رهبران الهى با مخالفان حكومت اسلامى، بيان نماييم: بررسى آموزه‏هاى دينى و سيره‏ى حكومتى بزرگان اسلام در برخورد با مخالفان، بيانگر اين حقيقت است كه در نظام اسلامى براى تك‏تك افراد جامعه (صرف نظر از گرايش سياسى، نژاد و..). جايگاه ارزشى و حقوقى خاص در نظر گرفته شده است؛ مهيا نمودن زمينه‏هاى هدايت و فرصت‏هاى بازگشت، حفظ آبروى افراد، از جايگاهى بالا برخوردار است. يكى ديگر از اصول مهم نظام مديريتى اسلامى؛ سعه‏ى صدر، مدارا و تسامح با دشمنان و مخالفان است. قرآن نیز به این امر سفارش نموده است: " خدا شما را از نيكى كردن و رعايت عدالت نسبت به كسانى كه در امر دين با شما پيكار نكردند و از خانه و ديارتان بيرون نراندند نهى نمى‏كند، چرا كه خداوند عدالت‏پيشگان را دوست دارد. "(1) سیره پيامبر گرامى اسلام و امام على(ع) نشان دهنده‏ى موارد متعددى است كه آن بزرگواران تا آن‏جا كه اين افراد به امنيت و وحدت جامعه اسلامى آسيب نمى‏رساندند و دست به قيام مسلحانه نمى‏زدند، با كمال مدارا و سعه‏ى صدر با آنان برخورد مى‏كردند(2): امام على(ع) در برخورد با مخالفان خويش سه راهبرد اساسى داشت : گفت ‏و گو؛ مدارا؛ برخوردِ قاطع (3)، البته اصل مدارا و تسامح با مخالفان و دشمنان تا جايى است كه به وحدت و امنيت جامعه اسلامى خدشه‏اى وارد نشود. قانون اساسى جمهورى اسلامى ايران نيز كه نشأت گرفته از دين مبين اسلام و سيره‏ معصومين(ع) مى‏باشد؛ تمامى حقوق شهروندى را براى مخالفين نظام به رسميت شناخته و حدود آن را مشخص كرده است(اصول 20 و 26 و 27 و 37 و 40 قانون اساسى)، اما در مواردى كه مخالفان حدود قانونى را رعايت نكنند، حكومت اسلامى جهت حفظ مبانى نظام اسلامى و امنيت و وحدت جامعه، موظف به برخورد با مخالفين اخلال‏گر است. شيوه‏ى برخورد نيز بايد بر اساس راهكارهاى دينى و قانونى باشد كه طبق قانون اساسى اين وظيفه بر عهده‏ى قوه قضائيه گذاشته شده است.
براین اساس رفتار ایران با مخالفان باید مبتنی بر سه اصل: گفتگو ، مدرا وقاطعیت باشد. تاریخ انقلاب اسلامی نیز نشان داد که ایران از این اصول بهره گرفت. تصور ما این است: امروزه نیز ایران دربرخورد با مخالفان خود از این سه اصل بهره می گیرد .البته این کشور در رعایت این اصول کاستی هایی نیز دارد،انتظار می رود این کاستی ها رفع شود
پی نوشت ها :
1. ممتحنه، آیه 8، رک: ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، دار الكتب الإسلامية1374 ش، ج24، ص 28.
2. جعفر سبحانى فروغ ابديت، قم ، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه، چاپ ششم، 1370، ج 2، ص 405، به نقل از مغازی واقدی، ج3، ص1042 -1043.
3. رک: علی اکبر رشاد، دانشنامه‏ى امام على(ع)، تهران، سازمان چاپ وانتشار ات وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی، 1380، چاپ اول، ج 6، ص 238-2249.