تفاوت حدیث و قران

پرسشگر! محترم توجه فرمایید، هر دو نسبتی که به خدای متعال داده اید اشتباه است. پس، نه آن گونه است که خدای متعال همه گناهان را(بدون توبه) در دنیا و آخرت می بخشد در آن صورت "یوم الحساب" بودن قیامت معنایی نخواهد داشت! که البته با تحقق شروطی امکان بخشش گناهان هم در دنیا و هم در آخرت امکان پذیر است و توبه واقعی در دنیا و یا شفاعت در سرای قیامت، ابزار اصلی آن می باشد، و نه آن گونه است که به حساب آوردن همه گناهان و از نظر دور نداشتن آن،به معنای نبخشیدن باشد. پس، از این نظر هیچ گونه تناقضی بین این دو آیه دیده نمی شود.
اما در ادامه فقط به دو تعبیر قرآنی(که پرسش مورد نظر بدان معطوف شده است ) از بخشش واسعه خدای متعال که چتر آن همه گناهان را در بر می گیرد و به حساب آوردن حتی ذره ای کار نیک و بد اشاره و بیان می کنیم که ارتباط تناقضی بین این دو تعبیر وجود ندارد و هر کدام در فضایی خاص تفسیر می شود که البته از هر دو این دو آیه، می توان عبرت و نتیجه فوق العاده ای گرفت.
در تعببر اول خدای متعال فرمود:
"قُلْ يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَميعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ" (1)
بگو: اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كرده‏ايد! از رحمت خداوند نا امید نشويد كه خدا همه گناهان را مى‏آمرزد،زيرا او بسيار آمرزنده و مهربان است.
این آیه شریفه، یکی از نوید بخش ترین آیات قرآنی است که خدای متعال به بندگانش مژده می دهد که از رحمت و مغفرتش نا امید نشوند که او ضمانت بخشش همه گناهان بندگانش را به عهده می گیرد. او بسیار آمرزنده و بسیار دلسوز است. پس چتر امید و بخشش الهی بر سر همه بندگانش گسترده است و این که می بینیم که بعضی از انسان ها(به جز افرادی که به طور کامل از ماهیت انسانی خود فاصله گرفته اند مثل فرعون و دیگر طاغوت ها) موفق به توبه نمی شوند به این دلیل است که حالت نا امیدی در درونشان تقویت شده آن قدر که حتی روزنه ای هم در جلو چشم خود نمی بینند که به توبه و باز گشت بیندیشند و نتیجه چنین حالتی، پشت کردن به رحمت الهی است . این بنده، از درگاه حق رانده و به سوی عذاب جهنم کشانده می شود.
در تعبیر دوم خدای متعال خدای متعال فرمود:
"فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ" "وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ" (2) پس، هر كس هم وزن ذرّه‏اى كار خير انجام دهد آن را مى‏بيند! و هر كس هم وزن ذرّه‏اى كار بد كرده آن را مى‏بيند!
در این آیه،خدای متعال به بندگانش خطاب می کند که هیچ چیزی در نظام خلقت از دیده او پنهان نیست به گونه ای که در پرونده اعمال بشر،حتی حساب ذرّه ای نیکی یا بدی فراموش نمی شود. پس این ما هستیم که باید بدانیم که هر گونه عملی چه خیر و چه شرّ انجام دادیم از دیده او پنهان نمی ماند.
نتیجه این که بین این دو تعبیر ارتباطی که هر یک را نقض کنند، وجود ندارد. زیرا یک تعبیر برای این است که خدای متعال بخشاینده است که اگر چنین نباشد خدا خدا نخواهد بود. چه برسد به این که رحمن یا رحیم باشد، و تعبیر دیگر برای این است که خدای متعال حساب گر است که اگر حسابگر نباشد تدبیر عالم از دستش به در خواهد شد و باز هم خدا نخواهد بود. اما این که بخواهیم از حسابگری و تدبیر او که همه چیز را به حساب می آورد خودمان این نتیجه را بگیریم که با این همه دقت ذرّه بینی که خدای متعال نسبت به امور بندگانش دارد، پس حتما از حتی گناه کوچکی هم نمی گذرد چه به گناه بزرگ ،آن گونه که پرسش کننده فهمید کاملا در اشتباهیم چون حسابگری به معنای نبخشیدن نیست، حسابگری به معنای دور نماندن هیچ موجودی از نظر او است که ارتباطی با نبخشیدن ندارد. خدای متعال روز قیامت پرونده اعمال هر کسی را به دستش می دهد تا ببیند که در دنیا به چه اموری مشغول بوده و بنده با دیدن پرونده اعمالش که حتی ریز ترین عمل در آن ثبت شده است. حتی خودش به شک می افتد که آیا واقعا این مرتکب این همه گناه شده است! که خدای متعال به او یاد آوری می کند که بنده ام! هیچ چیزی از دیده من پنهان نبوده این مرحله فقط مرحله یاد آوری است، اما بخشش خدای متعال گناهان بندگانش منوط به تحقق شرایط بخشش می باشد که ربطی به یاد آوری ندارد. ممکن است بنده ای پرونده اعمالش پر باشد از گناهان به کوچکی مثقال ذره ای، اما این بنده موفق به توبه هم نشود و نا امید از دنیا برود، او باید پاسخ گوی حتی کوچک ترین گناهش هم باشد.این، نتیجه حساب گری برای افراد نا امید است.
خلاصه آن که کسی که توبه کند در پرونده عمل او گناهی نیست تا ببیند و سوره زلزال می فرماید کارهای بدی که انسان انجام داده و توبه نکرده و با خود ببرد در آنجا می بیند. پس با هم منافاتی ندارد به این آیه توجه بفرمایید :(..إِلاَّ مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلاً صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيما(3)
مگر آن كسان كه توبه كنند و ايمان آورند و كارهاى شايسته كنند. خدا گناهانشان را به نيكيها بدل مى‏كند و خدا آمرزنده و مهربان است‏
پی نوشت ها:
1. سوره زمر، آیه 53 .
2. سوره زلزله آیات 7 و 8.
3. سوره فرقان آیه 70.