مهدویت

در ابتدا باید گفت: منافات ندارد که بگوئیم ائمه (ع) به طور محسوس اعمال ما را ملاحظه نمایند، ولی این حس نمی تواند به معنای درک بواسطه حواس ظاهری باشد، زیرا اگرحس به این معنا باشد با آنچه که دربرخی روایات آمد است منافات دارد. در روایات داریم که پیامبر (ص) - که انسان کامل است - در حال مرگ نیزناظر بر احوال امت خود می باشد :" هر پیامبری در حال زندگی و مرگ از طریق مشاهده باطنی و روحانی، ناظر بر احوال امت خویش خواهد بود. روح پاک پیامبر اسلام ناظر بر همة امتهای پیشین و امت خویش می باشد."(1) پیامبری که از دنیا رفته- چگونه بواسطه حواس ظاهری- بر اعمال و احوال امت خود نظارت می کند؟ بنابر این- همانطور-که در نامه 66107 اشاره شد، معنای عرضه اعمال بر انسان کامل این است: پیامبر (ص) و ائمه (ع) - به دلیل اینکه از سعه وجودی و علم غیب برخوردارند - از اعمال ما آگاه هستند براین اساس معنای عرضه اعمال این نیست که اعمال انسان ها به صورت گزارش و مکتوب تحویل امام زمان می شوند، حضرت نیز - میلیون ها صفحه از گزارش اعمال انسان ها را می خواند. افزون بر آن دربرخی روایات تصریح شده است که امام زمان (ع) به اعمال ما علم دارد. درتوقیعی ازحضرت مهدی(ع) آمده: به اخبار شما علم داریم. هیچ چیزی از اخبار شما بر ما پوشیده نیست. از لغزش و کاستیهای عملکرد شما آگاه هستیم. چیزی بر ما پوشیده نمی ماند(1)، بدینسان باید گفت: مراد از عرضه، رویت حسی نخواهد بود، بلکه عرضه شبیه عرضه در قرآن در باره فرشتگان است:ثم عرضهم علی الملایکه؛ (2)آن گاه حقایق آن اسما را بر فرشتگان نمایان کرد .
پی نوشت ها :
1. ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1379ش. ج3، ص 434.
2. محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء، 1403ق، ج53، باب 31، ص 175.