اگرعلت خلق فرشتگان درزمان وجوددیگر مخلوقات خداوند انجام ماموریت بوده است پس چرا قبل از خلقت انسان انها راخلق کرده است کلا سوال درموردشبه بی نیازی خداوند ازدیگر مخلوقات مخصوصا فرشتگان مکی باشد
در اين جهان هر موجودي غير خدا را در نظر بگيريد. همه معلولي بوده كه در وجود خود نيازمند به ديگري هستنند. مثلاً وجود پسر نيازمند وجود پدر و وجود پدر نيازمند وجود پدر بزرگ و...مي باشد و اگر اين سلسله از علتها به جايي ختم نشود، تا بي نهايت ادامه مي يابد كه محال است. لذا عقل بايد موجودي را در نظر بگيرد كه خود معلول ديگري نباشد و اين موجود همان خداست. حال اگر اين خدا به کسی یا چیزی نیاز داشت به همان اندازه نسبت به آن شیء ، معلول و پدیده مي باشد و آن شیء در مرحله قبل از او وجود دارد در حالي كه وجود علت ديگري قبل از خدا نفي شده است بنابراين خداوند علت مطلق بوده كه به هيچ چيزي نياز ندارد.(1)
اما خلقت اصل فرشتگان نيز مانند خلقت سائر موجودات بر اساس اراده و صفت فياضيت خداوند بوده است. يعني از آنجا كه خداوند دراراي علم و قدرت بي نهايت در خلق عالم مي باشد، تمام پديده هايي كه امكان خلقت در مورد آنها بوده ، ار جانب خداوند خلق شده اند چرا كه عدم خلق آنها ناشي از عدم قدرت،بخل و...مي باشد كه همه اين موارد در مورد خداوند محال است. لذا خلقت آنها قبل خلقت انسانها ، دليل بر نيازمندي خداوند به آنها نيست چرا كه اينگونه نيست كه خداوند فرشتگان را فقط براي انسانها خلق كرده باشد. بلكه تنها بخشي از آنها در امور مربوط به انسانها مشغولند اما عده زيادي از آنها کارگزاران آسمانها، خورشید، ماه، ستارگان، شب و روز، جو، ابرها، بارانها، رعد و برق، صاعقهها، شهابها، کوهها، درهها و... هستند آن چنانكه خداوند در سوره غافر مي فرمايد"الَّذينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَه..."(2) فرشتگانى كه حاملان عرشند و آنها كه گرداگرد آن (طواف مىكنند)" و يا در سوره زمر مي فرمايد"وَ تَرَى الْمَلائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ..."(3)در آن روز فرشتگان را مىبينى كه بر گرد عرش خدا حلقه زدهاند و اين گروه از فرشتگان سالها قبل از خلقت انسانها آفريده شده اند.
و برخي از آنها گروهي هستنند كه كاري به انسان و كارگزاري در جهان نداشته بلكه پيوسته در حال عبادتنند آنچنانكه حضرت علي (ع) در نهج البلاغه مي فرمايد" ثم فتق ما بین السموات العلا، فملأهن اطواراً من ملائكته، منهم سجود لا یركعون، و ركوع لاینتصبون، و صافون لا یتزایلون، و مسبحون لا یسأمون، لا یغشاهم نوم العیون، و لا سهو العقول و لا فترة الا بدان، و لا غفلة النسیان..."(4)آن گاه آسمان های بالا را از هم گشود، و آكنده از فرشتگان گوناگون ساخت. گروهی از آنان همیشه به سجده اند و ركوع ندارد، و یا به ركوع اند و قیام نمی كنند، و یا در صفوفی كه هرگز از هم پراكنده نمی گردد، قرار دارند، و یا همواره تسبیح می گویند و هرگز خسته نمی شوند، هیچ گاه خواب چشمان آنها را نمی پوشاند، و عقول آنها گرفتار سهو نمی گردد. بدن آنها به سستی نمی گراید، و غفلت و نسیان بر آنها عارض نمی شود..."
بنابراين كارها و وظائف فرشتگان تنها به امور انسانها مربوط نمي شود تا كسي بگويد اگر خدا بي نياز است. چرا قبل خلقت انسانها آنها را آفريد به علاوه آنكه فارغ از آنچه بيان شد، بر فرض خلقت آنها تنها براي انسانها باشد، باز هم خلق آنها قبل از انسان دليل بر نيازمندي خدا به آنها نيست. چرا كه به هر حال خداوند آنها را خلق كرد تا در نهايت با آفرينش انسانها، امور آنها را رسيدگي كنند.
پي نوشتها:
1. مصباح يزدي، محمد تقي، آموزش عقائد، چ بين الملل،1381ه ش، ص 59.
2. غافر (40)آيه 7.
3. زمر (39)آيه 75 .
4. سيد رضي، نهج البلاغه، چ دارالهجرت،خطبه 1 .
