جهان هستی از چه اجزایی (چیزهایی) آفریده شده است؟
سوال شما با ابهام همراه است.
ما با توجه به حالات مختلف كه سوال شما مي تواند داشته باشد پاسخي اجمالي عرض مي كنيم و اگر خواستار پاسخي تفصيلي باشيد با ارسال دوباره و واضح تر سوال به اين مركز، پاسخي روشن تر دريافت كنيد.
جهان هستي در تقسيمي كلي به دو جهان مادي و غير مادي تقسيم مي شود.
مبدا جهان آفرينش چه مادي و چه غير مادي ، عدم است. البته نه به اين معنا كه خداي متعال جهان هستي را از نيستي خلق كرده باشد . مانند نجاري كه ميز را از چوب مي سازد و يا خياطي كه لباس را از پارچه مي دوزد. چرا كه عدم چيزي نيست تا از آن جهان هستي خلق شود و عدم ماده اوليه جهان باشد.
بلكه منظور از اين سخن اين است كه خداي متعال جهان را پس از آن كه نبود ، بود كرد و خلق نمود. يعني وقتي ما صفحات آفرينش را به عقب ورق بزنيم در نهايت به صفحه اي مي رسيم كه قبل از آن ديگر صفحه اي وجود ندارد.
بر همين مبنا امير المومنين علي بن ابيطالب عليه السلام در فرمايش عميقي مي فرمايد: « «ابتدع الاشیاء لا من شیء کان و لا من شیء خلق ما کان؛خداوند اشیا را آفرید،نه از چیزی که بوده و نه از چیزی خلق شده »(1)
نظیر این بیان در کلام نورانی حضرت زهرا (س)نیز آمده :
«ابتدع الاشیاء لا من شیء کان قبلها؛(2) اشیای آفریده شد، نه از چیزی که قبلاً وجود داشته».(2)
اما اگر منظور اجزاي تشكيل دهنده فعلي جهان هستي باشد، بايد به آن تقسيم اوليه جهان برگرديم و عرض كنيم كه جهان غير مادي ، به دليل غير مادي بودن جزء نداشته و موجوداتي بسيط مي باشند. چرا كه جزئيت خارجي از لوازم ماديت است و موجودي كه ماده نداشته و داراي جسم نباشد جزء خارجي هم نخواهد داشت.
لكن جهان مادي كه عبارت است از كيهان، و شايد جهاني ديگر ولي ناشناس براي ما، به دليل مادي بودنش داراي جزء مي باشد.
بررسي اجزاي تشكيل دهند جهان مادي و كيهان بر عهده علوم تجربي نظير فيزيك و شيمي و كيهان شناسي است كه در اين رابطه به منابعي كه از اين علوم وجود دارد بايد مراجعه شود.
يكي از كتابهاي خواندني و البته علمي در اين رابطه ، كتاب « خدا و علم » مي باشد كه صورت مذاكره و گفتگوي دو دانشمند فيزيك « گريشكا بوگدانف » و « ايگور بوگدانف » با يك فيلسوف به اسم « ژان گيتون » مي باشد. در اين مباحثه و گفتگو اين سه دانشمند در باره مبدأ آفرينش كيهان، و اينكه در لحظات اوليه و بعدي آفرينش چه اتفاقاتي رخ داده و چه موادي تشكيل يافته و به چه موادي منجر شده است بحث مي كنند. البته اين مباحثه بر اساس نظريه انفجار بزرگ ( بيگ بنگ ) صورت گرفته است و همانطور كه مي دانيم اين تنها نظريه در باب آفرينش كيهان نيست ولي آنچه كه در اين مراجعه مي تواند براي ما مفيد باشد. بحث از اجزا و مواد اوليه تشكيل دهند جهان ( البته جهان مادي ) است كه در اين مباحثه به آن پرداخته شده است.
در مورد اجزاي تفصيلي هم مي توانيد به كتابهاي فيزيك و شيمي كه در اين رابطه نوشته شده است مراجعه كنيد.
پي نوشت :
1. شيخ كليني، اصول کافی، تهران، دارالكتب الاسلاميه، 1365هـ.ش، ج 135 ـ 136، حدیث 1.
2. شيخ طبرسي، الاحتجاج، مشهد، نشر مرتضي، 1403هـ.ق، ج 1، ص 133.
