امام زمان(عج)

پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
آیه ای که تصریح به نام و شخص حضرت مهدی (عج) داشته باشد ، در قرآن نیامده ، چنان که به اسامی دیگر امامان نیز در قرآن تصریح نشده است.
اما آیات متعددی وجود دارد که مطابق روایات، شخص حضرت مهدی (عج) یا قیام ایشان را مصداق حقیقی آن دانسته اند.
از جمله آیاتی که مطابق روایات، حضرت مهدی (عج) مصداق حقیقی آن شمرده شده :
« أَمَّنْ یُجِیبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ یَکْشِفُ السُّوءَ وَ یَجْعَلُکُمْ خُلَفاءَ الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قَلِیلاً ما تَذَکَّرُونَ ؛
«یا [کیست‏] آن کس که مضطر را- چون وى را بخواند- اجابت مى‏کند، و گرفتارى را برطرف مى‏گرداند، و شما را جانشینان این زمین قرار مى‏دهد؟ آیا معبودى با خداست؟ چه کم پند مى‏پذیرید»
در حدیثی از امام صادق (ع) چنین آمده:
« نزلت فى القائم من آل محمد علیهم السلام هو و اللَّه المضطر اذا صلى فى المقام رکعتین و دعا الى اللَّه عز و جل فاجابه و یکشف السوء و یجعله خلیفة فى الارض؛(1)
آیه در مورد مهدى آل محمد نازل شده، به خدا سوگند !مضطر او است، هنگامى که در مقام ابراهیم دو رکعت نماز به جا مى‏آورد . دست به درگاه خداوند متعال بر مى‏دارد . دعاى او را اجابت مى‏کند، ناراحتى‏ها را بر طرف مى‏سازد، و او را خلیفه روى زمین قرار مى‏دهد».
آیه دیگری که مفسرا ن مطابق روایات وارده درباره قیام حضرت مهدی (عج) دانسته اند، آیه 105 سوره انبیا است :
«وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُون‏؛
در زبور بعد از ذکر (تورات ) مقرر داشتیم که بندگان صالح من حکومت زمین را به ارث می برند».
در تفسیر مجمع البیان ذیل همین آیه از امام باقر (ع) مى‏خوانیم :«هم اصحاب المهدى فى آخر الزمان؛(2)
بندگان صالحى را که خداوند در این آیه به عنوان وارثان زمین یاد مى‏کند ، یاران مهدى در آخر الزمان هستند».
در تفسیر قمى نیز در ذیل این آیه آمده است:
« أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ، قال القائم و اصحابه؛(3)
منظور از اینکه زمین را بندگان صالح خدا به ارث مى‏برند ،مهدى قائم و یاران او هستند».
در قرآن کریم آیات متعدد دیگری به چشم می خورد که مطابق روایات وارده، حضرت مهدی و اصحابش مصداق حقیقی آن شمرده شده که از جمله آن ها آیات زیر را می توان نام برد:
1 ـ نور، آیه 55 «وعدالله الذین آمنوا...».
2 ـ نساء، آیه 59 «یا ایهاالذین آمنوا اطیعوا الله و...».
3 ـ توبه، آیه 33 «هو الذی اَرسل رسوله بالهدی و...».
4 ـ حج، آیه 41 «الذین إن مَکَنّاهم فی الارض...».
5 ـ قصص، آیه 5 «و نُرید أن نَمُنَّ علی الذین استضعفوا...».
6 ـ اعراف، آیه 128 «إنَّ الارضَ لِلّهِ یورثُها من یشاء...».
برای بررسی تفصیلی آیات، می توانید به کتاب «سیمای‏حضرت مهدی‏علیه السلام در قرآن» ترجمه کتاب «المَحَجَّةُ فِیما نَزَلَ فِی القائِمِ الحُجَّةِ»، اثر ارزنده سید هاشم‏بن بحرانی (معاصر علامه مجلسی‏) که به وسیله سید مهدی حائری قزوینی به فارسی ترجمه شده است، مراجعه نمایید.
پی نوشت ها:
1. تفسیر نور الثقلین، ج‏4، ص 94.
2. تفسیر مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‏7، ص 106.
3. تفسیر القمی، ج‏2، ص 77.