با سلام
دو انسان که هر دو انساهای معتقدی هستند و هر دو انسانهای خوبی هستند ولی یکی پدر و مادرش را زود از دست می دهد که خواست خداوند است و زندگی برای این فرد لذتی ندارد چون احساس کمبود دارد ولی شخص دیگر زندگی آروم وخوبی داردو از زندگیش لذت می برد واین را هم خدا می خواهد که درد دوری عزیزانش را نداشته باشد سوال من این است آیا جایگاه این دو در جهان آخرت برابر است؟ چون زندگی هر دو را خدواند می خواهد که به این ترتیب باشد و دست خود دو شخص نیست
پیش از هر چیز باید توجه داشته باشید که اختلافات و تفاوت های انسان ها در نعمت های مادی و مانند آن ، حتی در اتفاقات خاصی که در زندگیشان می افتد و پیامدهای آن ، معلول علل متفاوتی است و جهات مختلفی غیر از اراده و خواست مستقیم خداوند دارد :
بعضی از تفاوتها معلول ستم و تجاوز افراد نسبت به حقوق دیگران است .
مثلا پدری را در نظر بگیرید که بر اثر بی احتیاطی در رانندگی موجب مرگ خود و همسرش می شود و همه فرزندان خود را به مصیبت یتیمی مبتلا می سازد ؛ در این مورد خاص هرچند نمی توان گفت که اگر این بی احتیاطی رخ نمی داد او و همسرش یقینا ادامه حیات می دادند و به حادثه دیگری جان خود را از دست نمی دادند ، اما این احتمال جدی هم وجود دارد که در دنیا م ماندند و سال ها زندگی توام با سعادتی را در کنار فرزنادن خود می گذراندند .
تقدیر و قضای خداوند برای او و همسر و فرزندانش یقینا مرگ و یتیمی نبود بلکه مرگ بر فرض عدم احتیاط و حیات بر فرض احتیاط بود که خود او گزینه اول را برای خود انتخاب نمود و رقم زد و البته نتیجه این رفتار مصیبت و رنج و گرفتاری فرزندان او شد ؛ پس نباید گفت مستقیما خداوند چنین رنج و زندگی بی لذتی را برای او خواست .
خداوند، عالم هستی را بر اساس نظام علت و معلول (اسباب و مسببات) استوار کرده است. هیچ پدیدهای بدون علت به وجود نمیآید. هر آنچه در عالم هستی محقق میشود، ناشی از علت و سبب خاصی است. آتش علت سوزاندن است. پیدایش درخت میوه، معلول قرار گرفتن نهال درون خاک با شرایط و کیفیت خاص و آب و هوای مناسب و غیره است، لازمه نظام علت و معلولی حاکم بر جهان هستی، تحقق پدیدهها به دنبال علت آن هاست و حوادث زندگی هم از این قاعده مستثنا نیستند .
اما ماهیت این تفاوت ها هرچه که باشد خداوند بواسطه همین امور بشر را مورد آزمایش قرار می دهد و بدلیل عدالت مطلق خداوند این اختلاف وضعیت ها و تفاوت هایی که در سختی و آسانی امتحان برای افراد مختلف وجود دارد به نحو عادلانه ای مورد محاسبه قرار می گیرند. در واقع همه این اختلافات به شکلی دقیق و عادلانه در نحوه تکالیف انسان ها و محاسبه اعمال شان در قیامت مورد مراعات قرار می گیرد .
مطمئناً آنان که در دنیا از نعمات بیش تری - مانند نعمت والدین - برخوردار بودند، بیش تر مورد سؤال و درخواست هستند و باید بیش تر پاسخگو باشند ؛ و کسانی که آزمون های سخت فقر و بیماری و از دست دادن عزیزان و ... را گذراندند، وضع بسیار بهتر و آسان تری را پیش رو خواهند داشت. خدا را به خاطر این تقدیر شکر خواهند کرد که در برابر سختی کوتاه دنیا سعادت ابدی را نصیب آن ها نموده است. یعنی با وجود این تفاوت شکل آزمون ها، عدالت در تکالیف و مسئولیت ها و آزمایشات و محاسبه اعمال این افراد ملاحظه می گردد.
در واقع این سختی ها و مشکلات در تاثیرات آن در ایمان و عمل افراد چیزی نیست که از منظر خداوند مخفی بماند و مورد توجه قرار نگیرد و توقعی که خداوند از فردی در حال ابتلاء به آزمونی سخت دارد از توقع در قبال فردی برخوردار و مرفه بسیار متفاوت خواهد بود .
در روایات متعددی به این حقیقت اشاره شده که :« در روز قيامت كسانى كه در دنيا با صحّت و عافيت به سر بردند، دوست دارند كه گوشت بدن آن ها را با قیچی در دنيا چيده بودند براى ثواب هایی كه مىبينند به اهل بلا مىدهند. » (1).
پی‌نوشت:
1. شيخ حسن ديلمى، إرشاد القلوب إلى الصواب، شريف رضى، قم، 1412 ق، ج 1، ص 42.
