نشاط

دین داری با شادمانی کاملا قابل جمع است، ولی متأسفانه آن طوری که شایسته بود نتوانسته ایم، مذهب را با نشاط همراه کنیم و افراط ها و تفریط ها باعث شده است. تا عده ای نگاهشان این باشد که این دو مقوله قابل جمع نیستند. بحث شادی و نشاط مخصوصا در سنین جوانی از مباحث مورد نیاز و ضروری است.
در آموزه های اسلامی نیز نه تنها شاد بودن پسندیده است و در روایات آمده است مؤمن همواره با چهره بشاش و گشاده و نه اخم و ناراحت و غمبار با دیگران مواجه می شود، بلکه شاد کردن دیگران یکی از مستحبات و مورد توصیه اسلام است. چنانکه « أَفْضَلُ الْأَعْمَالِ بَعْدَ الصَّلَاةِ إِدْخَالُ‏ السُّرُورِ فِي‏ قَلْبِ‏ الْمُؤْمِن‏»(1) سفارش شده است. اما هدف، گسترده و کیفیت تنظیم رفتاری در این خصوص محل بحث و تأمل است.
مطالبی برای داشتن نشاط و شادابی در زندگی:
اسلام، شادى‏ها و تفریحات را قانون مند مى‏داند و در مرز «بایدها» و حلال تفسیر مى‏کند، هر نوع شادى و تفریحى را مجاز نمى‏شمارد و در یک کلمه «تفریحات سالم» را باور دارد، تا از این طریق مرز حرمت و آبروى خود و دیگران محفوظ بماند، تا شادى و خنده و تفریحات ما به دیگران صدمه‏اى وارد نسازد.
به نظر اسلام، خنده و شادى و لذت، خوب است، اما نه با آزار و اذیت دیگران، تمسخر و گفتن لغویات. شادمانى خوب است نه با زیر پا گذاشتن قوانین و مقررات اجتماعى و الهى.
پیشوایان معصوم دین از جمله رسول گرامى(ص) به عنوان الگوى همه‏ى مسلمانان، اصولاً یک انسان شاد بودند. به طورى که همیشه لبخند بر لب داشت و اهل شوخى و مزاح بود. چه این که خود ایشان فرمود:" ُ إِنِّي‏ لَأَمْزَحُ‏ وَ لَا أَقُولُ‏ إِلَّا حَقّا".(2) من از همه بیشتر شوخى مى‏کنم، امّا جز حق چیزى نمى‏گویم.
امام صادق(ع) می فرماید:" مَا مِنْ مُؤْمِنٍ إِلَّا وَ فِيهِ دُعَابَةٌ قُلْتُ وَ مَا الدُّعَابَةُ قَالَ الْمِزَاحُ."(3) هیچ مومنی نیست. جز این که در او دعابه هست. راوی می گویدعرض کردم :دعابه چیست؟ فرمود: شوخی.
در روایات معصومان(ع) آمده است که با اندوه ما اندوهگین و با شادی ما شاد باشید، بنابراین آن چه امامان را خوشحال می کند، از عوامل خوشحالی مؤمن است مانند:
کمک به مظلوم، ترک گناه، احسان به والدین، ازدواج، زیارت دوستان صالح، رسیدگی به مستضعفان، عیادت از مریضان غریب و بی کس، حمایت از حق، بیزاری از ظلم و ستم و ... . این ها و صدها مانند این باعث خشنودی و شادی ائمه می شود که انسان با انجام آن می تواند به شادی بپردازد و همچنین یکی دیگر از عوامل نشاط و شادی تفریح است که در اسلام به آن سفارش شده است.
پی ­نوشت­ها:
1. مجلسی، محمدباقربن محمد تقی، بحارالانوار(ط-بیروت)ج44،ص194،دار احیاء التراث العربی،چاپ دوم،1403ق.
2. طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص21، شریف رضی،چاپ چهارم، قم 1370ش.
3. محمد بن الحسن الحر العاملي، وسائل الشيعه،ج12،ص112، مؤسسه آل البيت، قم، 1409 ه.ق .