سلام

این که هنگام شنیدن نام امام زمان(عج) فرد به احترام بر خیزد و دست بر سر بگذارد، سنت امامان بوده است. در روایت آمده که وقتی دعبل در مجلس امام رضا (ع) قصیده خود را خواند و از امام زمان نام برد، امام رضا برای ادای احترام به حضرت حجت برخاست و تواضع کرد و دست بر سر گذاشت و برای فرج امام زمان دعا کرد. (1)
دست بر سر گذاشتن عادت عرب بوده که هنگام مصیبت و برای خضوع هنگام تقاضا، دست بر سر می گذاشته اند (2) و امام هم این عادت را انجام داده و با شنیدن نام امام زمان و یادآوری غصه غیبت و مصایب آن بزرگوار و برای دعا و تضرع به درگاه خدا و تقاضای فرج برای حضرت حجت، دست بر سر گذاشته است.
حضرت آدم وقتی بعد از هبوط به زمین یکی از ملائکه را که سابقا بین آنان دوستی ای بود، دید، دست بر سر گذاشت و فریاد کشید. (3)
حر وقتی به توبه نزد امام حسین آمد، با یادآوری ظلم بزرگی که در حق آنان مرتکب شده بود، دست ها به علامت مصیبت زدگی و پشیمانی بر سر گذاشت و به عجز از امام بخشش طلبید. (4)
وقتی آیه 44 حجر در باره جهنم نازل شد و حضرت علی آن را شنید، از شدت خضوع و خوف از جهنم و مصیبت عذاب، دست بر سر نهاد و گریه سر داد. (5)
از این موارد فراوان است که نشان دارد دست بر سر گذاشتن به هنگام مصیبت و دعا، عادت بوده است.
پی نوشت ها:
1. امینی، الغدیر، بیروت، دار الکتاب العربی، 1397 ق، ج 2، ص 361. (وضع الرضا (ع) يده على رأسه وتواضع قائما ودعى له بالفرج .)
2. شیخ صدوق، علل الشرایع، نجف، حیدریه ، 1385 ق، ج1، ص 69. (عادت مردم بوده ( و هست) که هنگام غم و مصیبت دست بر سر می گذاشته اند.)
3. مجلسی، بحار الانوار، بیروت ، الوفا ، 1403 ق، ج 11، ص 212. (فلما رآه آدم وضع يده على رأسه وصاح صيحة).
4. شیخ صدوق، امالی، بیروت، اعلمی ، 1400 ق، ص 223. ( وجاز عسكر عمر بن سعد ( لعنه الله ) إلى عسكر الحسين (ع)، واضعا يده على رأسه).
5. سید بن طاووس، الدروع الواقیه، قم، یاران، 1414 ق، ص 276. ( " يا ليتني لم تلدني أمي، ويا ليت السباع مزقت لحمي ولم اسمع بذكر النار " ثم وضع يده على رأسه ( وجعل يبكي و )).