ترسویم

ترس به معنای هراس غير موجه از پاره ای از اشياء يا برخی از موقعيت هاست؛ اشياء يا موقعيت هائی که فرد آنها را سهمناک می پندارد و مواجهه با آنها به برانگيختن اضطراب شديد و حالت اجتناب و گريز در وی منتهی می شود. با وجود آنکه فرد بخوبی می داند که اين اشياء يا موقعيت ها به واقع خطرناک نيستند؛ با اين حال نمی تواند بر ترس خود غلبه کند و احساس ايمنی را در خود به وجود آورد.
این در حالی است که در واقع خطري انسان را تهديد نمي‏كند. اما توهمات انسان به گونه‏اي است كه او خود را مواجه با خطر مي‏بيند مانند شخصي كه از تاريكي مي‏ترسد و گمان مي‏كند خطري در تاريكي او را تهديد مي‏كند در حالي كه مي‏داند در آن مكان تاريك هيچ چيز خطرناكي وجود ندارد.
ترس از جنیان هم یکی دیگر از مواردی است که بیشتر ریشه در ناآگاهی افراد دارد. ظرفیتها و عكس العملهای انسانها در ارتباط با موجودات ناشناخته بسیار متفاوت و غیرقابل پیش بینی است. بنابر اعتقاداتی كه سینه به سینه و نسل به نسل منتقل شده، همواره جن ها موجوداتی آزار دهنده و موجب شر و فساد بوده اند، هرگاه بیماری لاعلاجی پیش آمده و یا اتفاق غیرقابل توجیهی روی داده به جن و شیطان نسبت داده شده است جن ها نسبت می‌دهند. در حالی که ریشه اکثر مشکلات انسان ها به نادانی وجهالتشان برمی گردد و نه به موجودات فراحسی.
البته از دیدگاه اسلام، موجودات در همین موجوداتی که با چشم می‌بینیم منحصر نمی‌باشد بلکه علاوه بر این موجودات عادی مانند انسان، حیوانات، گیاهان، کوه ها و ... یک سری موجوداتی هستند مانند خدا، فرشتگان، عالم برزخ و جن و ابلیس که به دلیل جسمانی نبودن شان توانایی دیدن‌شان را نداریم. اما هیچ یک از موجودات فراحسی بدون اذن خداوند قادر به اذیت و آزار انسان ها و برقراری ارتباط با آدمیان نیستند. ترس از جن مانند ترس از تاریکی و غیره، ترس واقعی نیست. تنها بر اساس تخیلات و ساخته های ذهنی ایجاد شده است. با واقع بینی و شناخت صحیح از جن قطعاً ترس از بین خواهد رفت.
درمان ترس
1.درمان ترس به راحتی انجام می پذيرد. البته اگر به گونه ای نباشد که بر زندگی روزمره فعاليت حرفه ای يا تحصيلی و روابط اجتماعی فرد اثر گذارد و وی را آشکارا دچار استيصال و درماندگی نکند و يا فرد از فکر بروز ترس؛ آشکارا دچار درماندگی نشود؛ و اگر چنين شرائطی پيش بيايد لازم است هر چه سريعتر به يک روان شناس بالينی مراجعه شود و فرآيند درمان با رويکردهای رفتاردرمانگری و شناخت درمانگری پی گرفته شود. ما به بخشی از رهنمودهای درمانی اشاره می کنيم. ولی در عين حال توصيه می کنيم ترس شما هرگونه که هست.(حتی اگر شدت پيدا نکرده و به زندگی روزمره تان کشانده نشده)لازم است تحت درمان يک متخصص روان شناس بالينی قرار گيرد.
2.حساسيت زدائی يکی از کاربردی ترين راهبردهای رفتاری برای درمان اضطراب و ترس است. درمانگری حساسيت زدائی دارای سه مرحله آموزش تنش زدائی، سلسله مراتب اضطراب و حساسيت زدائی متناسب با سلسله مراتب است. شايان ذکر است که تنظيم اين مراحل بخصوص تهيه سلسله مراتب، از فردی به فرد ديگر متفاوت خواهد بود.تهيه سلسله مراتب اضطراب عبارتند از مشخص کردن همه وقايع ترس انگيز در زندگی شخص که سطوح مختلفی از اضطراب را در وی به راه می اندازد.متخصص بالينی ابتدا موقعيت های اضطراب انگيز و ترس زا را مشخص کرده از شخص می خواهد فهرست سلسله مراتبی از 10تا20صحنه را به ترتيب افزايش اضطراب و ترس ايجاد کند.سپس در مرحله بعد به حساسيت زدائی متناسب محرکها در خلال سلسله مراتب موجود می پردازد. با اين توضيحات متوجه شديد که اگر علاقه مند به درمان ترس مذکور باشيد لازم است تحت نظر يک متخصص بالينی زن باتجربه قرار بگيريد.
3.در کنار این درمان، استفاده از روش غرقه سازی نیز به کار گرفته می شود؛ یعنی از چیزها و یا جاهایی که می ترسید، خود را با آنها درگیر کن، مثلا اگر در تاریکی از دستشویی می ترسی، چندین بار در تاریکی به دستشویی بروید، هر چند نیاز به دستشویی نداشته باشید.
4.همان طور که گفتید، ترس شما دارای زمینه های بوده است، پس باید زمینه های نهفته در پشت ترس فعلی تان را بشناسید و آن وقت ترس اصلی خود را به عنوان افسانه ای از بین ببرید.
5.باید از خود بپرسید: آیا واقعاً چیزی هست که از آن بترسم؟ تجزیه و تحلیل و تلقین، زمینه را برای از میان بردن ترس فراهم می‏کند. البته تنها آگاهی یافتن از این که گرفتار تخیلات بی اساس شده‏اید، کافی نیست. اگر تاریکی شما را به وحشت می‏افکند، چراغ‏های خانه را به تدریج خاموش کنید. اگر نور ضعیفی هم ابتدا باقی بگذارید، خوب است. در اتاق‏ها بگردید و با صدای بلند حرف بزنید و یا آواز بخوانید. اشیا را با لمس کردن جست و جو کنید و سعی نمایید چیزهایی را که نشناخته‏اید، تشخیص دهید. یعنی با لمس کردن اشیا در تاریکی از آنها آگاه یشود و چون آگاه شدید، همانند زمانی که چراغ روشن باشد، آنها را خواهید شناخت، پس دیگر موجب ترس تان نخواهند شد. درهای اتاق را بگشایید و به جست و جوی اشباحی که می‏پندارید وجود دارند، بپردازید و آنها را با لمس کردن بشناسید.
6.تا خواب تان نبرده، به رختخواب نروید. موقعی که کاملاً خسته هستید، به رختخواب بروید. برای این کار می توانید قبل از خواب کتاب داستانی را مطالعه کنید تا خواب تان ببرد.
7.سوره ناس و فلق را در هنگام خواب بخوانید و به خود تلقین کنید که اینها توهمات ذهنی تان است و واقعیتی ندارند و هیچ جنی تاکنون بدون اذن خدا نتوانسته به انسانی آسیب برساند و نخواهد توانست.
8.مشکل ترس از جن می تواند ریشه در اضطراب بالای شما داشته باشد. هر چیزی که اضطراب شما را ( مثل ورزش منظم ،تفریحات سالم،تنفس عمیق ،شیوه های تن آرامی( ریلکسیشن)،الگو گیری از افراد شجاع و.....) پایین آورد، در حل مشکل شما بسیار موثر است.
9.مشکل بی خوابی شما نیز در صورت عدم درمان، از طریق دارو درمانی سبک آنهم با اجازه روان شناس مربوطه قابل درمان خواهد بود.
آموزش تن آرامی:
۱. لباس راحتی به تن داشته باشید
۲. حتی الامکان یک ساعت قبل از انجام تمرین غذای زیاد و سنگین نخورید.
۳. محلی ساکت که از رفت و آمد بدور باشد. حتی می توانید این تکنیک را قبل از خواب انجام دهید.
۵. یک کاناپه راحت یا بستر خواب محل مناسبی برای این تمرین است.
۷. حد اقل یک بار سوره فاتحه الکتاب را بخوانید تا قلب شما و روحتان به آرامش برسد و استرس از شما برود و اعتماد به نفس داشته باشید. بعضی از بزرگان برای کسانی که در به خواب رفتن مشکل دارند، توصیه می کنند که یک بار آیات 87 و 88 سوره انبیاء (و ذالنون اذ ذهب مغاضبا ...) را بخوانند.
ماهیچه ی انگشتان پا را منقبض کنید و تا ۱۰ بشمارید در انگشتان پا احساس درد و فشار می‌کنید؛ سپس آن‌ها را رها کرده و به احساس آسودگی که انگستان پای تان ایجاد می‌شود، توجه کنید.
ماهیچه پا را منقبض کنید، تا ۱۰ بشمارید، سپس رها کنید.به ترتیب ران‌ها، شکم، کمر گردن و صورت را منقبض کرده و بعد از این که تا ده شمردید، رها کنید. در مدتی که این کار را انجام می‌دهید، عمیق و آرام نفس بکشید. همواره کردن این تکنیک با تنفس آرام و عمیق، بسیار موثر است. تنفس شما باید از بینی به درون کشیده شود، از شکم تا سینه‌ها احساس می‌شود و سپس از لبانتان خارج شود. حتی اگر کمی صدادار باشد، بهتر است.