فقهی و اخلاقی و عرفانی

پرسش 1:
ديدن بي اختار زنان بي حجاب در فيس بوک حتي زماني که براي ارتباط با علما هم به فيس بوک رفتيم و ان زنان را که امکان دارد شيعه باشد فقط اسمش را ميبينيم ولي با انها اشنا نيستيم و برعکس اشنا هستيم جه حکمي دارد
پاسخ:

با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملي پاسخگويي به سؤالات ديني؛
ديدن عکس مانند ديدن خود نامحرم نيست که در هر صورتي حرام باشد.(1)
بنابراين در صورتي که انسان از روي شهوت به عکس نگاه نکند اشکال ندارد.
اما در صورتي که با نگاه کردن به عکس، انسان تحريک شود و يا با انجام آن کار، ترس افتادن در گناه باشد، ديدن عکس جايز نيست و حرام است.
اما نگاه کردن به عکس بي حجاب، افراد آشنا در هر صورت اشکال دارد و منظور از افراد آشنا فقط دانستن اسم آن ها نيست.
پي نوشت:
1. آيت الله سبحاني، توضيح المسائل، م 484.
پرسش 2:
نماز و انجام امور روزمره و استفاده از پولي که پدرم از اضافه کاري که نکرده و به احتمال يقيين خمس هم نداده و به خانه مي اورد چگونه است و خريد با ان ايا موجب عدم معرفت به امام ميشود يا نه و در استعداد من براي سلوک تاثير گذار است يا نه و سفر به خارج و تحصيل با آن حرام است يا نه خدا شما را مورد عنايت خاص قرار دهد و خواهشمند است ؟
پاسخ:

تا زماني که انسان يقين نداشته باشد اين پولي که پدر به خانه مي آورد حرام است استفاده از آن اشکال ندارد و تحقيق در اين زمينه هم لازم نيست.
بنابراين با توجه به اينکه شما نمي دانيد که دقيقا اين پولي که الان پدرتان خرج مي کند خمس دارد يا نه و همچنين نمي دانيد که اين پول حرام است يا نه، استفاده از آن اشکال ندارد.
اما اينکه استفاده از اين گونه پول ها در زندگي معنوي انسان تاثير مي گذارد يا نه، بايد بگوييم که بله، تاثير دارد خوب است که انسان احتياط کند و از اموال شبه ناک هم دوري کند، البته تا آن مقداري که زندگي عادي او دچار اختلال نشود. زيرا همان گونه که گفتيم استفاده از آن پول ها حرام نيست.(1)
پي نوشت :
1. سوال تلفني از دفتر آيت الله سبحاني (7743151-0251).

پرسش 3:
ذکر يا دستور العمل يا نمازي خاص براي تقويت حافظه و ذهن و استعداد و مقابله با اوهام و خيالات و کشف و شهود و مکاشفه حکمت و يقيين و طول عمر بفرماييد ؟
پاسخ:

شما سوال هاي زيادي پرسيده ايد که براي گرفتن جواب همه آنها به طور مفصل بهتر است به کتاب يا بخش تلفني مرکز به شماره 09640 تماس بگيريد.
امام صادق(ع) فرمود: " سه چيز فراموشي را از ميان مي برد و فکر را تازه مي کند: تلاوت قرآن، روزه گرفتن و مسواک کردن.(1)
دعا و نماز براي تقويت حافظه :
براى تقويت قوه حافظه و حفظ نمودن هر آنچه انسان مى‏شنود، مناسب است دعاى مروى از رسول خدا (ص) که فرمود: «اى على! هر گاه خواسته باشى آنچه را مى‏شنوى حفظ کنى، بعد از هر نماز بگو: سُبْحَانَ مَنْ لَا يَعْتَدِي عَلَى أَهْلِ مَمْلَکَتِهِ سُبْحَانَ مَنْ [لَمْ‏] لَا يُؤَاخِذُ [يَأْخُذْ] أَهْلَ الْأَرْضِ بِأَنْوَاعِ الْعَذَابِ سُبْحَانَ الرَّءُوفِ الرَّحِيمِ اللَّهُمَّ اجْعَلْ لِي فِي قَلْبِي نُوراً وَ بَصَراً وَ فَهْماً وَ عِلْماً- إِنَّکَ عَلى‏ کُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدِيرٌ. (2)
براي مطالعه در اين زمينه کتاب هنر فکر کردن ترجمه محمد رفيعي مهر ابادي توصيه مي شود.
براي مقابله با اوهام و خيالات نيز بهترين راه عدم اعتنا و فکر نکردن به انها است. و اگر اين اوهام به سراغتان آمد، بايد با تغيير حالت و تغيير فکر اين افکار را از خود دور کنيد.
براي کشف و شهود نيز بايد بگوييم که ما مامور به عبادت و اطاعت از خدا هستيم يعني بايد واجبات و محرمات الهي را رعايت کنيم. اما اينکه دنبال کشف و شهود باشيم و راه هاي غير متعارف بجوييم امري پسنديده و اخلاقي نيست و راه صد در صد و مطمئني براي کشف و شهود وجود ندارد و همه عرفا و کساني که کشف و شهود داشته اند از همين تقوا و دوري از گناهان در شرايط سخت خدا به آنها عنايت کرده است. پس تنها راه اطاعت و انجام و رعايت دستورات خدا در واجبات و محرمات است.
براي همه آدميان زمان معين زندگي در دنيا مقدور شده است که هرگز از آن لحظه‌اي کمتر يا بيشتر نمي‌شود:
«لکلّ اُمّةٍ أجلٌ إذا جاء أجلهم فلا يستأخرون ساعةً ولا يستقدمون؛(3) هر امتي را زماني محدود است. آن گاه که زمان‌شان به سر رسد، نه ساعتي از آن تأخير کنند و نه پيشي گيرند».
در تحليل تفسيري اين آيه گفته شده: بسياري از موجودات از نظر ساختمان طبيعي و ذاتي استعداد و قابليت بقا براي مدت طولاني دارند، ولي در اثناي اين مدت ممکن است موانعي ايجاد شود که آنها را از رسيدن به حداکثر عمر طبيعي باز دارد، مثلاً يک چراغ نفت‌سوز با توجه به مخزن نفت آن ممکن است مثلاً بيست ساعت استعداد روشنايي داشته باشد، اما وزش يک باد شديد و ريزش باران و يا عدم مراقبت از آن سبب مي‌شود تا عمر آن کوتاه گردد.
در مورد انسان نيز چنين است، اگر تمام شرايط براي بقاي او جمع گردد و موانع برطرف شود، ساختمان و استعداد او ايجاب مي‌کند که مدت طولاني هرچند اين مدت بالاخره پايان و حدي دارد، عمرکند اما ممکن است بر اثر ارتکاب گناهان خيلي زودتر از آن مدت بميرد. مانند آنچه در روايات آمده که صلة رحم عمر را زياد و يا قطع رحم عمر را کم مي‌کند. (4)
حضرت اميرالمومنين(ع) مي فرمايد:
به خداوند پناه مي برم از گناهاني که فنا و نيستي را نزديک مي کند.
يک نفر گفت آيا گناهاني هست که فناء را نزديک کند؟فرمود بلي، قطع رحم، به درستي که خانواده اي که با هم جمع شوند و مساوات نمايند با يکديگر ، خداوند رزق آنها را زياد مي فرمايد و خانواده اي که از هم جدا شوند و از يکديگر ببرند خداوند ايشان را از توسعه در رزق و طول عمر محروم مي فرمايد هر چند اهل تقوي باشند.(5) همچنين است نحوه مرگ افراد.
پي نوشت ها:
1. مصطفي حسيني دشتي، معارف و معاريف، ماده حافظه.
2.محدث نورى، مستدرك الوسائل، مؤسسه آل البيت (ع)قم، 1408 ه.ق ، ج 5،ص 78
3. يونس (10) آيه 49.
4. ر، ک: تفسير نمونه، ج 5، ص 149، نشر دار الکتب الاسلاميه، تهران 1379ش.
5. شهيد دستغيب، گناهان کبيره، دفتر نشر اسلامي، ج1، ص 141.

پرسش 4:
گوش دادن اهنگ هاي مبتذل و نگاه کردن به سريال هاي بي حجاب که در خانه ما رواج دارد و من نميتوانم جلوي ان را بگيرم و دعوا ميکنيم به من گناه نوشته يا از استعداد وامکان وجودي من کاسته ميشود يا نه چه کار کنم
پاسخ:

براي روشن شدن پاسخ لازم است به نکاتي توجه کنيد:
1- به طور کلي، در سنت هاي الهي اين گونه نيست که شخصي به جهت گناه ديگري عقوبت شود. قرآن کريم به صراحت مي فرمايد: «و لا تزر وازره وزر اخري». (1) پس نتيجه اعمال انسان، به طور مستقيم متوجه او خواهد بود. او است که بايد پاسخگوي اعمال خويش باشد و تبعات منفي آن را تحمل کند؛ اگر چه در شرايطي خاص ـ مثل ترک نهي از منکر ـ دامنه اين تبعات منفي و عقوبت هاي الهي به افراد وابسته به انسان هم سرايت مي­کند تا فرد نتيجه رفتار خود را در قالب­هاي مختلفي ببيند و متنبه شود.
بر فرض سوال که نوشته ايد:"من نمي توانم جلوي آن را بگيرم" ظاهرا نهي از منکر شما فايده اي ندارد و حداقل در فضاي کنوني فايده اي ندارد. شايد ترک تذکرات براي مدتي تا آرام شدن فضاي خانواده و رسيدن به نقطه حق پذيري کمک زيادي به رسيدن شما به مقصود نمايد. لذا توصيه مي کنيم با عملکرد خود در اصلاح رفتار محيط و افراد موثر باشيد. از اين نکته غافل نباشيد و سعي کنيد به گونه اي رفتار کنيد که ديگران با نگاه به اعمال و رفتار شما الگو بگيرند و به راه راست هدايت شوند. امام صادق (ع) فرمود:« کُونُوا دُعَاةَ النَّاسِ بِأَعْمَالِکُمْ وَ لَا تَکُونُوا دُعَاةً بِأَلْسِنَتِکُم‏»(1) يعني مردم را با اعمال خود دعوت به کارهاي خوب و دين داري کنيد، نه به صرف زبان.
فراموش نکنيد هر شخصي يک نقطه پذيرش و به قول معروف «رگ خوابي» دارد. سعي کنيد رگ خواب و نقطه پذيرش افراد خانواده تان را پيدا کنيد. سپس از همان راه وارد شويد و هدف خود را تعقيب کنيد.
2- بي ترديد عوامل محيطي اگرچه زمينة مناسبي را براى پرورش فضايل يا رذايل اخلاقى فراهم مى­کند، اما درحقيقت اراده انسان بر عوامل محيطي غلبه دارد. افراد نسبت به تمام اعمال خود در هر حال مسئوليت کامل داشته و دارند. انسان در هر محيطي که زندگي نمايد ، زمينه هدايت و ضلالت در او وجود دارد و با اختيار خود مي‌تواند راه صحيح يا فساد را انتخاب کند. قرآن مي‌فرمايد: «انا هديناه السبيل امّا شاکراً و امّا کفوراً».(2)
توصيه مي کنيم در نامه هاي بعدي قدري بيش تر درباره شرايط خود بنويسيد تا راهنمايي کنيم و يا با شماره 09640 تماس گرفته و از راهنمايي مشاوران در مورد نحوه امر به معروف و نهي از منكر و نكات لازم در برخورد با خانواده از اين مرکز بهرمند شويد.
موفق باشيد.
پي نوشت ها :
1.علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ه. ق، ج5 ، ص198.
2. نمل (16)، آيه 93.

پرسش 5:
آيا دادن ثواب قرآن خواندن و کارهاي نيک به شخص سني زنده يا اهل کتاب امکان دارد يا نه؟
پاسخ:

اگر سني يا اهل کتاب از بستگان و ذي رحم باشند اشکالي ندارد. (1)
پي نوشت:
1. سئوال از دفتر آيت الله سبحاني در قم (7743151-0251).
پرسش 6:
استفاده از ماشين دولتي پدرم که از آن مثل ماشين شخصي استفاده مي کند و در صورت رفتن به جايي اگر من با ان ها نروم بايد با وي در گير بشوم. من چه کار بکنم لطفا راهنمايي کنيد.
پاسخ:

با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملي پاسخگويي به سؤالات ديني؛
اگر احتمال بدهيد که پدر در استفاده از ماشين دولتي اجازه دارد مي توانيد با آنها سوار ماشين شويد. اما اگر يقين داريد نبايد با آنها همراهي کنيد. اما از طريقي که مي توانيد سعي کنيد که پدر را ناراحت و اذيت نکنيد.(1)

پي نوشت:
1. سئوال از دفتر آيت الله سبحاني در قم (7743151-0251).
پرسش 7:
و از اساتيد حکمت و عرفان که از اوليا الهي هستند و راه ارتباط با انان را معرفي کنيد خدا پشت و پناهتان
پاسخ:

متأسفانه ما اطلاع کاملي از اين افراد نداريم اما اساتيد حکمت و عرفان که در قم هستند آيت الله جوادي آملي و آيت الله مصباح يزدي و آيت الله انصاري شيرازي و ...مي باشند. براي ارتباط با آنها بايد با دفتر ايشان تماس بگيريد.
پرسش 8:
فقهي و اخلاقي و عرفاني
شرح : دوست يابي وچت کردن در فيس بوک با کساني که واقعا دوستشان و نه با هواي نفس در صورتي که مي دانيم امکان رسيد به آنها و ازدواج بسيار سخت است و ديدن آنها در تلويزيون برعکس براي سرگرمي وديدن مواضعي از بدن آنان با شهوت و بي شهوت حرام است يا نه ؟
پاسخ:

هر کاري که مخالف با مقررات و قانون باشد از نظر شرعي اشکال دارد.(1)
بنابراين با توجه به اينکه سايت فيس بوک فيلتر مي باشد. رفتن به آن سايت جايز نيست و فرقي نمي کند که به چه انگيزه اي باشد.
توجه داشته باشيد که اگر اين سايت فيلتر هم نبود با توجه به اغراض صاحبان اين گونه سايت ها بهتر است که از آن ها، اجتناب شود.
و در هر صورت ارتباط با نامحرم و ديدن عکس آن ها جايز نيست و حرام است در هر جايي که باشد.
و صحبت کردن با نامحرم هم اگر باعث تحريک شهوت شود و يا ترس افتادن در گناه باشد جايز نيست و حرام مي باشد.
پي نوشت :
1. سوال تلفني از دفتر آيت الله سبحاني (7743151-0251).