در ابتدا باید گفت ستون دین بودن نماز بر اساس روایتی است که نقل شده رسول خدا (ص) فرمود: «نماز ستون دین است و اولین چیزى که از اعمال بندگان در قیامت رسیدگى مىشود، نماز است. پس اگر نماز قبول شود و صحیح باشد، به اعمال دیگر بنده رسیدگى مىشود. اگر نمازش قبول نباشد، به بقیه اعمالش رسیدگى نمىشود». (1)
اما این که برای ترک آن تنها قضا در نظر گرفته شده و نه کفاره باید گفت که فلسفه آن برای کسی معلوم نیست ولی شاید دلیلش این باشد نماز همه روزه ودر شبانه روز پنج نوبت بجا آورده می شود. ولی روزه در سال یک بار است لذا برای ترک آن واجب غیر از قضا کفاره نیز معیین شده .
چه این كه ستون دین بودن وبرتری نماز ممکن است در راه های ذیل خلاصه شود:
1_ در هیچ حال از انسان ساقط نمی شود وبه هر صورت وهر اندازه که می تواند بايد بجا آورد در حالي كه روزه چنين حكم سخت گیرانه ای ندارد و در برخي حالات نظير مريضي ومانند آن مي توان روزه نگرفت. (2)
2_ اولین عملی است که در قیامت مورد سوال قرار می گیرد.(3)
3_ قبولی نماز معیار پذيرش سایر اعمال و ارزشمند ترین وسیله تقرب به خدا است از این رو امام صادق(ع) در پاسخ فردی که پرسیده برترین و ارزشمندترین وسیلة «تقرّب بندگان به خدا چیست؟ فرمود: «ما بعد از معرفت به خدا، چیزی برتر و با فضیلت‌تر از نماز نمی‌دانم».(4)
4. در بین عبادات نماز عالی‌ترین تجلّی پرستش و زیبا‌ترین و شیرین‌ترین لحظه‌های دیدار و رازگویی عاشق و معشوق است.
نماز نیاز روح، آرام کنندة روان متلاطم، عامل رستگاری، برترین تکیه‌گاه و پشتوانة انسان در سختی‌ها و مصیبت‌ها، بهترین راه به سوی عرفان الهی، ارزشمندترین سفرة رحمت خداوند در زمین، معیار ارزیابی اعمال و سنجش شخصیت و انسانیت انسان، اساسی‌ترین ستون نگهدارندة دین، بازدارندة از جرایم عملی و رذایل خُلقی، شویندة گناهان، عصیان علیه همة طاغوت‌ها و شیطان‌های درون و بیرون انسی و جنّی، تسلیم و خضوع جان در برابر جانان است.
وقتی آسمان دل می‌گیرد و ابری می‌شود، تنها حضور در معبد و محراب و سجود در پیشگاه خدا، و باران اشک، و نسیم نیایش و نماز است که انسان را سبک می‌کند و گل‌های معطر «یاد و ذکر خدا» آرامش را در بوستان دل می‌رویاند.پیمودن راه دراز «خاک» تا «خدا» با بال نماز و پرواز عشق میسّر است.(5)
در هر صورت ستون دين بودن نماز را بايد بر اساس دلايل خاص خود بدست آورد و نه مسله كفاره. چه این که کفاره نداشتن ترک نماز نشانه کمتر بودن اهمیت آن نسبت به روزه تلقی نمی شود.
پینوشت:
1. رى شهرى، میزان الحکمه، نشر دار الحدیث قم ج 2، ص 1630، باب 2273.
2. غلام علی نعیم آبادی، نماز زیبا ترین الگوی پرستش، نشر ستاد اقامه نماز 1377 ش، ص 32 .
3. مجلسی، بحار نشر درا الاحیا التراث العربی بیروت 1403 ق، ج42، ص256
4. کلینی، اصول کافی، نشر دار الکتب الاسلامیه، تهران 1380 ق ، ج 1، ص 46.
5. علامه محمدتقی جعفری، نماز و نمازگزاران، نشر ستاد اقامه نماز 1382 ش، ص251.
