جایگاه خداوند در قلب انسان

این مضمون را در احادیث داریم امام صادق (ع)فرمودند: الْقَلْبُ حَرَمُ اللَّهِ فَلَا تُسْكِنْ حَرَمَ اللَّهِ غَيْرَ اللَّهِ(1)
قلب حرم خدا است در حرم خدا غیر خدا را جای ندهید.
معنای حدیث این است که تنها کسی که شایستگی دارد در قلب ما باشد،خداوند متعال و کسانی که خداوند دستور به دوست داشتن آنها داده است. مانند پیامبر و اهل بیت (ع) و والدین و همسر و.... می باشد.
و کفار و منافقین و کسانی که اهل گناه و معصیت هستند و یا علاقه های غیر مجاز را نباید در دل جای دهید و اگر افراد و محبت های غیر خدایی در دل وارد شود. محبت خداوند در دل جایگیر نخواهد بود. چون خداوند در قران می فرماید: ما جَعَلَ اللَّهُ لِرَجُلٍ مِنْ قَلْبَيْنِ في‏ جَوْفِه‏(2)
خدا براى هيچ شخص دو قلب در درونش قرار نداده است‏.
و معنای این احادیث این نیست که هر کسی را قلبا دوست داشته باشیم.خدا اجازه دوست داشتن او را به ما داده است.
در واقع خداوند در این احادیث قانون جعل می کند و می گوید در قلب غیر خدا را جای ندهید. نه این که خبر از عالم هستی بدهد و بگوید در عالم هستی قلب جای خدا است تا از نظر تکوینی غیر خدا نتواند در دل جای بگیرد.
در واقع این احادیث در دائره تشریع معنا دارد نه تکوین. مثلا اگر قانون می گوید وقتی چراغ قرمز است باید وسائل نقلیه توقف کنند معنایش این است که کسی نباید این کار را بکند نه اینکه کسی نمی تواند این کار را بکند. لذا افراد زیادی خلاف قانون عمل می کنند و معنای حدیث هم این است کسی نباید غیر خدا را قلبا دوست داشته باشد نه این که کسی نمی تواند قلبا کسی غیر خدا را دوست داشته باشد تا بگویید پس ما هر کسی را قلبا دوست داشته باشیم خدایی بوده و خدا اجازه داده است. لذا افراد زیادی خلاف می کنند و به معصیت و گناه علاقه مند می شوند و یا به افرادی که نباید، علاقه پیدا می کنند.
پی نوشت:
1.علامه مجلسي، بحار الانوار،ناشر: مؤسسه الوفاء، بيروت، لبنان، سال نشر،1404 ه.ق، ج 67 ، ص 25.
2. احزاب (33) آیه 4.