راههای دوری از گناهان را لطفا بنویسید.
برادر گرامی! سرپیچی از فرمان خدا، نتیجة عدم شناخت خدا است: امام صادق(ع) می‌فرماید:
ما عَرَفَ مَنْ عصاه؛(1) هر کس که معصیت و نافرمانی خدا کند، او را نشناخته است»؛ زیرا چه کسی است که خدا را شناخته باشد و شیرینی محبّت‌های او را چشیده باشد و به سوی غیر خدا برود؟(2)
«ومَن الذی أنِسَ بِقُربکَ فابْتَغی عنکَ حِوَلا؛(3) چه کسی به تو نزدیک شد و به مقام قرب تو انس گرفت و لحظه‌‌ای از تو روی برگردانید؟!»
پس برای دوری از گناه باید سطح «معرفت» و ارتباط و «الفت» خود را با خدا را افزایش دهیم:
1.شناخت رحمت و لطف پروردگار و آگاهی و دقت در نعمت‌های مادی و معنوی، نیز چشم پوشی‌ها و بخشش خدا، در انسان جذبه و عشق نزدیکی به خدا و دوری از گناه را فراهم می‌سازد، چنان که خداوند به حضرت داود(ع) فرمود: نعمت‌ها و خوبی‌های مرا برای مردم توصیف کن، آنان مرا دوست خواهند داشت.(4)
2. چنان که شناخت نفس و ارزیابی عملکردها و صفات نفسانی، و پی بردن به جایگاه دون مایه آن، انسان را از گناه دور می‌سازد، زیرا کسی که در چگونگی آفرینش خود و مراحل مختلف آن تأمل کند و توجه نماید که زمانی خاک بوده، بعد به صورت گیاه و عصاره مواد غذایی درآمد، سپس به شکل نطفة نجس و قطرة آبی بی‌ارزش نمایان شد و مراحلی را طی کرد تا به صورت انسان ظاهر گشت، متواضع و تسلیم دستور خدا می‌شود.
وقتی آگاهی یافت که خمیرمایة آفرینش او از ماده‌ای پست و نجس بوده، سرانجام به مرداری گندیده و بدبو بدل می‌شود، از غرور و خودپسندی (که ریشة بسیاری از صفت‌های نکوهیده و گناهان است) دور می‌گردد.
حضرت علی(ع) می‌فرماید: «نفس خود را (بشناس و آن را در پیشگاه خدا) خوار و ذلیل کن تا تو را به معصیت نکشاند».(5)
3. گناهان و عیب‌های خود را بزرگ بدان و طاعت و عبادت‌های خویش را ناچیز ببین، زیرا از کجا می‌دانی که طاعت و عبادت و کارهای خوب تو مورد قبول خداوند قرار گرفته و یا تقصیرات و گناهانت مورد عفو و بخشش واقع شده است؟!
انسانی که خدا را شناخته و به بهشت و جهنم باور دارد، چنین آگاهی و بیداری در او و خوف و ترس از انجام گناه را ایجاد می‌کند و از آن دور می‌شود.
4. امام علی(ع) می‌فرماید: «قرین المعاصی، رهین السیئات؛(6) کسی که به معصیت‌ها نزدیک است، درگرد گناهان و بدی‌ها اسیر می‌گردد».
از قرار گرفتن در هر مکان و موقعیتی که ذهن و فکر شما را به وسوسه و گناه سوق می‌دهد، پرهیز کنید. وقتی می‌دانی که حضور شما در جایی که در آن مکان گناه انجام می‌گیرد و شما مجبور به انجام آن می‌شوی، و خود را از آن دور کن.
5. پیش از ارتکاب گناه به یاد زودگذر بودن لذت‌های آن و طولانی بودن عذاب و کیفر آن باشد.(7) بدان که هر گناهی رسوایی و شرمندگی نزد همه مردم را در پیش دارد.
جهت آگاهی در این مورد، خواندن کتاب «آثار گناه» از آقای محسن قرائتی و کتاب «کیفر گناه و آثار و عواقب خطرناک آن» از آقای سید هاشم رسولی محلاتی، توصیه می‌شود.
آگاهی از آثار دور شدن از گناهان و قرار گرفتن در خط بندگی و طاعت خدا، باعث پیدایش عشق و اشتیاق درون انسان می‌شود، و او را با هدف و انگیزه رسیدن به «کمال و مقام عالی» که نتیجه‌اش دوری از گناهان است ـ سوق می‌دهد.
6. تلاوت قرآن به ویژه در سحر با رعایت آداب آن، و شرکت در جلسات قرائت و انس با قرآن.
7. خواندن دعاهای ائمه علیهم السلام به خصوص دعای کمیل، مناجات خمس عشر، مناجات شعبانیه، دعای سحر ابوحمزه ثمالی، با حضور قلب و دقت در معانی آن.
8. خواندن نماز شب.
9. توسل به ائمه(ع) و خواندن زیارت آنان از راه دور و نزدیک.
10. داشتن برنامه خودسازی و تهذیب نفس و به اصطلاح مراقبت و مواظبت و مراتب بعدی آن.
جهت آگاهی در این خصوص خواندن کتاب «مراحل و مراتب خودسازی و تزکیه نفس» (چهار جلد) از آقای «استاد کریم محمود حقیقی» توصیه می‌شود.
پی‌نوشت‌ها:
1. بحار الانوار، ج 75، ص 174.
2. مفاتیح الجنان، مناجات خمس عشره، مناجات المحبین.
3. همان.
4. میزان الحکمه، ج 1، ص 511.
5. غرر الحکم، ج 1، ص 113.
6. همان، ج 2، ص 536.
7 همان، ج 1، ص 132.
