من برای حفظ آبرو و از دست ندادن شخصی که در حال حاضر بسیار او را دوس دارم در مقابل او و تنها برای او دست بر روی قرآن نهادم و به دروغ گفتم کار یا گناهی را در گذشته مرتکب به انجام ان شده ام را انجام نداده ام میخواستم بدانم حکم آن چیست؟
پرسشگر گرامی با سلام و تشکر از ارتباط شما با مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی!
دروغ گفتن مخصوصا قسم دروغ حرام است مگر مصلحت لازمتری باشد در این صورت اگر لازم باشد حرام نیست .
كسى كه قسم مىخورد اگر حرف او راست باشد قسم خوردن او مكروه است و اگر دروغ باشد حرام و از گناهان بزرگ مىباشد ولى اگر براى اين كه خودش يا مسلمان ديگرى را از شرّ ظالمى نجات دهد، قسم دروغ بخورد اشكال ندارد بلكه گاهى واجب مىشود (1)
بنابراین در مواردى كه مصلحت دروغ گفتن بيشتر از مفسده آن باشد، دروغ و حتی قسم دروغ حرام نيست. اين گونه موارد، دروغ مصلحتآميز نام گرفته است؛ از جمله موارد آن:
1- اصلاح بين مردم؛ امام صادق(ع) فرمود: «انّ اللَّه أحبّ الكذب فى الإصلاح... و أبغض الكذب فى غير الاصلاح؛(2) خداوند دروغ گفتن را در مورد اصلاح بين مردم دوست دارد».
2- دفع شر ظالمان؛ امام صادق(ع) فرمود: «الكذب مذموم الاّ فى امرين: دفع شرالظلمه و اصلاح ذات البين؛ (3) دروغ بد است مگر در دو مورد: با دروغ شر ظالمى را از خود يا از ديگران دفع كند، يا با دروغ بين دو نفر اصلاح ايجاد كند».
بنابراین اگر دروغ گفتن و قسم دروغ خوردن شما لازم بوده و از مصادیق فوق بوده اشکالی ندارد ولی اگر اینطور نبوده کار اشتباهی انجام داده اید و باید توبه کنید ولی کفاره ندارد.
پى‌نوشت‌ها:
1 . امام خمینی توضیح المسایل م 2175 و سوال از دفتر رهبری به شماره 7112467 .
2. ميزان الحكمة، عنوان 3466، حديث 17474.
3. همان، حديث 17476.
