مداحی

اظهار ارادت و محبت نسبت به حضرات معصومین و بزرگان دین حقیقتی ارزشمند و غیر قابل انکار است که شیعه در طول تاریخ این امر را علیرغم همه فشارها و تهدیدها انجام داده است؛ اما در عین حال در مواردی این امر منتهی به برخی رفتارهای اشتباه یا ورود در عرصه غلو و مانند آن شده است که باید به طور جد از ان خودداری نمود و چه بسا متن نقل شده هم مصداقی از همین موارد باشد.
به طور خاص در خصوص تعابیری که در این مداحی نقل شده باید گفت اصولا تعابیری همچون "محول الاحوال، شديد المحال، سريع الحساب، شديد العقاب ، عنده حسن الثواب، عنده ام الکتاب، کاشف کل کروب وو.. " دارای معنای خاص و ویژه ای هستند که به شکل شناخته شده در مورد خداوند متعال به کار برده می شوند و در قرآن یا در ادعیه به عنوان اسماء الله محسوب می شوند.
اما از جهت معنایی به دلیل تطبیق این مفاهیم بر برخی از بندگان خاص خداوند این استعمال لااقل در برخی موارد کاملا نادرست و صد درصد غلط به حساب نمی آید. چنان که تعابیری چون « شدید العقاب» و «کاشف کل کروب» و « صریخ المستصرخین» تا حدودی به القاب و اسامی آن بزرگوار و صفاتی که به ایشان یا به دیگر اولیاء الهی مانند امامان نسبت داده شده نزدیک است.(1)
اما در عین حال به کار بردن عنوان " کل " در خصوص همین صفات نیز صحیح نیست و عنایات و مقامات این بزرگواران که از جانب خداوند متعال به آنان رسیده نامحدود و مطلق نیست و دارای محدودیت هایی است که با «کاشف الکرب» بودن حضرت همخوانی دارد نه «کاشف کل کروب» بودن.
به علاوه تعابیری چون "عالم کل غيوب" و "ساتر کل عيوب" به طور کلی قابل تطبیق بر بندگان خداوند متعال نیست و استعمال این قبیل تعابیر به هر معنایی که اراده شود نادرست به نظر می آید؛ به علاوه که در یک نگاه کلی به کار بردن این قبیل تعابیر برای غیر خداوند متعال به نوعی موجب ایجاد سوال و تردید و شکل گیری تهمت های نادرست بر علیه تفکرات توحیدی شیعه محسوب می گردد که اگر این گونه باشد اصلا صحیح نیست.
این که این مداح بزرگوار یا دیگر مداحان عزیز کشور در بیت رهبری مداحی می کنند برای آنان عصمت ایجاد نمی کند و به هیچ وجه توجیه کننده این قبیل اشتباهات از جانب ایشان محسوب نمی گردد و به علاوه بدیهی است که حضور ایشان در بیت رهبری به معنای تایید همه رفتارها و گفتارهای آنان از جانب رهبری و نظام نیست و در این زمینه شما مشکلی در پاسخ به این قبیل اشکالات - که معمولا از منشا دلسوزی برای دین برنمی خیزد - ندارید.
در هر حال لازم است به هر شکل ممکن این قبیل اشتباهات به ایشان و دیگر مداحان کشور تذکرداده شود که معمولا این امر از طریق برخی بزرگان و کارشناسان دلسوز صورت می پذیرد و این قبیل اشکالات تکرار نمی گردد.
پی نوشت :
1. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ه ق ، ج 42 ص 260.