بعد از آنکه حضرت مهدی ظهور کردند و نظام عدل و داد جهانی را بر روی زمین به اجرا در آوردند ، این ظالمانی که از گذشته تا ان زمان بر روی زمین ظلم می کرده اند چه می شود ؟

جواب سوال اول ودوم
جواب از سوال اول دوم می طلبد به مسالهء رجعت اشاره شود. :"رجعت" از عقاید معروف شیعه است. بعد از ظهور حضرت مهدی (عج) و در آستانه رستاخیر، گروهی از مؤمنان خالص و کفار و طاغیان بسیار شرور، به جهان باز می گردند. گروه اوّل، مدارجی از کمال را طی می کنند. گروه دوم، کیفرهای شدیدی می بینند. مرحوم سید مرتضی از علمای شیعه می فرماید: خداوند بعد از ظهور حضرت مهدی، گروهی از کسانی را که قبلاً از دنیا رفتهاند، به جهان باز می گرداند تا در ثواب و افتخارات یاری او و مشاهده حکومت حق بر سراسر جهان شرکت جویند. نیز گروهی از دشمنان سرسخت را باز می گرداند تا از آنها انتقام گیرد. بعد می فرماید: دلیل بر اثبات این عقیده، اجماع امامیه است؛ زیرا احدی از آنها با این عقیده مخالفت نکرده است. (1) البته از کلمات بعضی از قدمای علمای شیعه و همچنین از سخنان مرحوم طبرسی در مجمع البیان برمیآید که اقلیت بسیار کوچکی از شیعه با این عقیده مخالف بودند. رجعت را به معنای بازگشت دولت و حکومت اهل بیت(ع) تفسیر می کردند؛ نه بازگشت اشخاص و زنده شدن مردگان؛ ولی مخالفت آنها طوری است که لطمهای به اجماع نمیزند. (2) احیای گروهی از مردگان در دنیا، محال نیست؛ همان گونه که زنده کردن جمیع انسانها در قیامت، کاملاً ممکن است. عقل، چنین امری را محال نمی بیند و قدرت خدا چنان وسیع و گسترده است که همه این امور در برابر آن سهل و آسان است در قرآن مجید، وقوع رجعت اجمالاً در پنج مورد از امتهای پیشین آمده است، از جمله این آیات: . آیه 243 سوره بقره که در آن سخن از جمعیتی است که از ترس مرگ ازخانههای فرد بیرون رفتند. خداوند فرمان مرگ به آنها داد و سپس آنها را زنده کرد: "فقال لهم الله موتوا ثماحیاهم". (3) 12. نیز به آیه 261 سوره بقره استدلال شده که در آن سخن از پیامبری است که از کنار یک آبادی عبور کرد؛ در حالی که دیوارهای آن فرو ریخته بود و اجساد و استخوانهای اهل آن در هر طرف پراکنده شده بود. ازخود پرسید: چگونه خداوند این ها را پس از مرگ زنده میکند؟ امّا خدا او را یک صد سال میراند و سپس زنده کرد و به او گفت: چقدر درنگ کردی؟ عرض کرد: یک روز یا قسمتی از آن. فرمود: نه، بلکه یکصد سال بر تو گذشت این پیامبر، عُزیر باشد یا پیامبر دیگری تفاوت نمی کند؛ مهم صراحت قرآن در زندگی پس از مرگ در دنیا است؛ "فاماته الله مأهْْ عام ثم بعثه". (4)
3. در آیه 55 و 56 سوره بقره درباره بنیاسرائیل میخوانیم که گروهی از آنها بعد از تقاضای مشاهده خداوند، گرفتار صاعقه مرگباری شدند و مردند. سپس خداوند آنها را به زندگی برگرداند تا شکر نعمت او را به جا آورند: "ثم بعثناکم من بعد موتکم لعلکم تشکرون".
4. در آیه 110 سوره مائده ضمن برشمردن معجزات حضرت عیسی(ع) می خوانیم: "و اذا تخرج الموتی باذنی؛ مردگان را با فرمان من زنده می کردی". این تعبیر نشان می دهد که مسیح(ع) از این معجزه (زنده کردن) استفاده کرد؛ بلکه تعبیر فعل مضارع (تخرج)، دلیل بر تکرار آن است و این خود یک نوع رجعت برای بعضی محسوب می شود.
5. در سوره بقره آیه 3 در مورد کشتهای که در بنی اسرائیل برای پیدا کردن قاتلش نزاع و جدال برخواسته بود، می فرماید: "دستور داده شد. گاوی را با ویژگی هایی سر ببرند. بخشی از آن را بر بدن مرده زنند تا به دنیا بازگردد (و قاتل خود را معرفی کند و نزاع خاتمه یابد)؛ "فقلنا اضربوه ببعضها کذلک یحیی الله الموتی و یریکم آیاته لعلکمتعقلون". (5)
مرحوم علامه مجلسی(ره) می فرماید: بیش از دویست حدیث درباره رجعت داریم (6) امام صادق(ع) در حدیثی می فرماید: «رجعت، عمومی نیست؛ بلکه جنبه خصوصی دارد. تنها گروهی بازگشت می کنند که ایمان خالص یا شرک خالص دارند». (7)
بر این اساس بعد از ظهور امام زمان (ع) عده ای از ظالمان رجعت می کنند و نتیجه ظلم وجنایت خود را می بینند، افزون برآن فلسفه ظهور امام تنها برخورد با ظالمان وکیفر آنان نیست،بلکه حضرت به منظور اجرای اسلام و بر قراری عدالت ظهور می کند و با تشکیل حکومت جهانی خواسته های انسان ها - ، مانند، امنیت رشد اخلاق، ...- رابر آمورده ومحرومان را به حکومت می رساند ،از این رو است که دربرخی آیات و روایات از حکومت مظلومان و مستضعفان سخن به میان آمده است ،
پی نوشت ها:
1. ناصر مكارم شيرازي، تفسیر نمونه، دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1379ش، ج 15، ص 556.
2. همان، ص 556.
3. همان، ص 556.
4. همان، ص 557.
5. علامه مجلسی، بحار الانوار، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج 53، ص 122.
6. همان، ص 39.
7. همان.
جواب سوال سوم:
خداوند قادر است که امام زمان (ع) را حفظ کند، اما حکمت الهی براین امر نیست، بلکه حکمت برآن است که مسایل از طریق اسباب وعلل حل شود ، بر این اساس حفظ امام زمان وظهور وی باید از مجرای علل وفراهم شدن شرایط صورت گیرد ، از این رو برای ظهور امام زمان (ع) علل و نیز شرایط قرار داده شده است، واین شرایط درمرور زمان فراهم می شود، مثلا یکی از این شرایط آمادگی جهانیان برای حکومت امام زمان است، این شرایط درزمان خودش محقق می گردد .
گرچه درباره غیبت امام آیه وجود نداشته باشد، اما برخی آیات برحکومت وظهور امام زمان تاویل شده است، مانند آیاتی كه در سوره توبه و صف که از گسترش اسلام در سطح جهانی نوید می دهد :".... تا دین را بر همه ادیان پیروز سازد " مفسران می گویند : این آیه برظهور امام زمان وتشکیل حکومت وی قابل تاویل می باشد . از این گذشته ، در آیه 106 سوره انبیاء می فرماید : ما پس از ذكر در زبور نوشتیم كه بندگان شایسته من ، وارث زمین خواهند بود . آیه شریفه نوید می دهد كه صالحان ، وارثان زمین خواهند بود و حكومت جهان را به دست خواهند گرفت ، واین در حالی است ، که هنوز این وعده الهی تحقق نپذیرفته است. همچنان درآیه 105 سوره انبیا از حکومت مستضعفان برزمین سخن به میان آمده است که بر حکومت امام زمان تطبیق می کند
دراین جا به علل غیبت امام زمان از دیدگه روایات اشاره می شود، -درضمن- غیبت حضرت عصر(عج) از رازهای الهی است . در برخی روایات آمده که حکمت آن پس از ظهور روشن می‌گردد. امام صادق(ع) فرمود: "صاحب الامر غیبتی دارد که تخلف ناپذیر است، اجازه نداریم علت آن را بیان کنیم. حکمت غیبت او همان حکمتی است که در غیبت حجت‌های پیشین وجود داشته و پس از ظهور روشن خواهد شد، چنان که حکمت کارهای خضر از شکستن کشتی و کشتن پسربچه و برپا داشتن دیوار شکسته، وقتی برای موسی (ع) روشن شد که آن دو خواستند از هم جدا شوند،(1) بر این اساس غیبت حضرت از اسرار الهی است".(2) عبدالله بن فضل هاشمی می‌گوید: امام صادق(ع) فرمود: " صاحب الامر غیبتی خواهد داشت؛ به طوری که گمراهان در شک واقع می‌شوند". عرض کردم چرا؟ فرمود: " اجازه نداریم علتش را بیان کنیم. ".(3) در عین حال می‌توان فلسفه غیبت را در حد فکر بشری و با توجه به روایات چنین توضیح داد: آخرین حجت معصوم الهی برای تحقق بخشیدن به آرمانی بزرگ (گسترش عدل کلی و به اهتزاز در آوردن پرچم توحید در جهان) در نظر گرفته شده است، این آرمان نیاز به گذشت زمان و شکوفایی عقل و دانش بشر و آمادگی روحی و عقیدتی بشر دارد، تا جهان به استقبال آن امام عدل و آزادی رود. طبیعی است، چنانچه حضرت بیش از فراهم شدن مقدمات، در میان مردم ظاهر شود، سرنوشتی (شهادت) او مانند سایر امامان- شهادت - است . درروایات به این مطلب اشاره شده است. امام باقر(ع) فرمود: "برای حضرت قائم غیبتی است قبل از ظهور، برای جلوگیری از کشته شدن". (4) در برخی روایات دیگر یکی از علل غیبت امام زمان(عج) امتحان مردم ذکر شده است.(5) بدین معنا که مردم بواسطه غیبت حضرت مهدی(ع)، آزمایش می‌شوند. گروهی که ایمان استواری ندارند، دستخوش شک و تردید می‌گردند. کسانی که ایمان در اعماق قلب شان ریشه دوانده است، به سبب انتظار ظهور حضرت پخته تر و شایسته تر می‌گردند. امام کاظم(ع) فرمود: "هنگامی که پنجمین فرزندم غائب شد، مواظب دین خود باشید، زیرا او ناگزیر غیبتی خواهد داشت، به طوری که گروهی از عقیده خویش بر می‌گردند. خداوند به وسیله غیبت، بندگان خویش را آزمایش می‌کند".(6) در بعضی از روایات یکی از علل غیبت امام، آزادی او از یوغ بیعت با حاکمانِ ستمگر زمان بیان شده است؛ بدین معنا که امام هیچ رژیمی را -حتی از روی تقیه- به رسمیت نمی‌شناسد. اگر حضرت در غیبت نبود، باید با حکومت‌های عصر خود بیعت می‌کرد، که با اهداف و آرمان امام همخوانی نداشت. حسن بن فضّال می‌گوید: امام هشتم فرمود: "گویی شیعیان را می‌بینم که هنگام مرگ سومین فرزندم (امام حسن عسکری) در جستجوی امام خود، همه جا را می‌گردند. اما او را نمی‌یابند". عرض کردم: چرا غایب می‌شود؟ فرمود: "برای این که وقتی با شمشیر قیام می‌کند، بیعت کسی بر گردن وی نباشد".(7)
پی‌نوشت‌ها
1. کهف(18) آیه66 .
2. شیخ صدوق، کمال الدین، ترجمه منصور پهلوان‏، دار الحدیث‏، ج 1، ص537.
3. علامه مجلسى‏، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار ، ناشر اسلامیه‏ ج 52، ص 91.
4. غیبت نعمانى، ترجمه غفارى، نشر صدوق ،ج 1، ص255
5. همان ج 1، ص249.
6. کمال الدین، ترجمه منصور پهلوان‏،ج2،ص 42 .
7. بحارالانوار، ج 51، ص 152.