السلام عليكم
ما هي وظيفتنا الشرعية تجاه هذه الطاهرة كأئمة المساجد :
تقام الشعائر الحسينية كل سنة في بلدنا اذربيجان باكمل الوجه و لله الحمد .
يطبخ عندنا طعام تركيبته الحبوب والبقول فقط مثل الحنطة و الشعير و الذرة و العدس و الفاصوليا ووو
قرات في كتاب (كامل البهائي او كامل السقيفة لعماد الدين الطبري ان اناسا من مبغضي اهل البيت عليهم السلام التزموا بطبخ هذه الطبخة (اي من الحبوب و البقول فقط لا غير) كل سنة تحديدا يوم العاشر
فرحا و سرورا بمقتل الامام الشهيد الحسين عليه السلام، نسأل تكليفنا تجاه هذه المسألة حتى لا نكون ممن ينتهجزن منهج النواصب .
كذا وجدت في كتب اهل العامة تأكيد لما نقله المرحوم الشيخ الطبري في كتابه القيم :
الكتاب : حاشية رد المحتار على الدر المختار شرح تنوير الأبصار في فقه مذهب الإمام أبي حنيفة النعمان
المؤلف: - محمد امين بن عمر بن عبد العزيز الدمشقي المفتى الحنفي الشهير بابن عابدين. م سنة 1252هجرية
عدد الأجزاء : 6 - جزء 2 ص 460
قال في النهر: وتعقبه ابن العز بأنه لم يصح عنه (صلى الله عليه و(اله) سلم) في يوم عاشوراء غير صومه، وإنما الروافض لما ابتدعوا إقامة المأتم وإظهار الحزن يوم عاشوراء لكون الحسين قتل فيه ابتدع جهلة أهل السنة إظهار السرور واتخاذ الحبوب والاطعمة والاكتحال، ورووا أحاديث موضوعة في الاكتحال وفي التوسعة فيه على العيال.
الكتاب : المدخل
المؤلف: أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمد العبدري الفاسي المالكي الشهير بابن الحاج المتوفى 737هـ
جزء 1 ص 443
الْمَوْسِمُ الثَّالِثُ مِنْ الْمَوَاسِمِ الشَّرْعِيَّةِ وَهُوَ يَوْمُ عَاشُورَاء.......وَأَمَّا مَا يَفْعَلُونَهُ الْيَوْمَ مِنْ أَنَّ عَاشُورَاءَ يَخْتَصُّ بِذَبْحِ الدَّجَاجِ وَغَيْرِهَا ، وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ عِنْدَهُمْ فَكَأَنَّهُ مَا قَامَ بِحَقِّ ذَلِكَ الْيَوْمِ ، وَكَذَلِكَ طَبْخُهُمْ فِيهِ الْحُبُوبَ وَغَيْرُ ذَلِكَ
الكتاب : حاشية إعانة الطالبين
المؤلف : أبو بكر (المشهور بالبكري) بن محمد شطا الدمياطي الشافعي (المتوفى : بعد 1302هـ)
[ هو حاشية على حل الفاظ فتح المعين لشرح قرة العين بمهمات الدين / لزين الدين بن عبد العزيز المعبري المليباري (المتوفى : 987 هـ) ]
عدد الأجزاء : 4 - جزء 2 ص 301
قال العلامة الاجهوري: ولقد سألت بعض أئمة الحديث والفقه عن الكحل وطبخ الحبوب ولبس الجديد وإظهار السرور، فقال: لم يرد فيه حديث صحيح عن النبي (ص)، ولا عن أحد من الصحابة، ولا استحبه أحد من أئمة المسلمين....
الكتاب : مجموع الفتاوى
المؤلف : أحمد بن عبد الحليم بن تيمية الحراني أبو العباس (الحنبلي)
جزء 25 ص 299
وسئل شيخ الاسلام عما يفعله الناس فى يوم عاشوراء من الكحل والاغتسال والحناء والمصافحة وطبخ الحبوب وإظهار السرور وغير ذلك الى الشارع فهل ورد فى ذلك عن النبى حديث صحيح أم لا وإذا لم يرد حديث صحيح فى شيء من ذلك فهل يكون فعل ذلك بدعة ام لا وما تفعله الطائفة الاخرى من المأتم والحزن والعطش وغير ذلك من الندب والنياحة وقراءة المصروع وشق الجيوب هل لذلك اصل ام لا؟
فأجاب :
الحمد لله رب العالمين لم يرد فى شيء من ذلك حديث صحيح عن النبى ولا عن أصحابه ولا استحب ذلك احد من أئمة المسلمين لا الأئمة الأربعة ولا غيرهم ولا روى اهل الكتب المعتمدة فى ذلك شيئا لا عن النبى ولا الصحابة ولا التابعين لا صحيحا ولا ضعيفا لا فى كتب الصحيح
أرجو بيان وظيفتنا الشرعية في الموضوع ؟
الشيخ جاويد اذربيجان باكو
پرسشگر محترم در این که بعضی از شیعیان بنی امیه روز عاشورا را روز جشن و سرور خود قرار دادند و از باب شکر، به طعام دادن پرداختند و ... ، شکی نیست. اما طعام دادن شیعیان در روز عاشورا با طعام دادن آنان تفاوت اساسی دارد و آن تفاوت در انگیزه است.
آنان در روز عاشورا به دیگران طعام دادند تا شکرانه پیروزی امیرشان یزید بن معاویه بر پسر رسول خدا باشد که از جانب آنان عنوان خروج کننده بر حکومت اسلامی گرفته بود اما این کار توسط شیعه یه این دلیل انجام می شود که طعام دادن به دیگران ثواب دارد و مورد رضای خداست و آنان در روز عاشورا یا روز های قبل و بعد آن به فقیران و مؤمنان و عزاداران حسین بن علی طعام می دهند و ثواب این عمل صالح را به روح سالار شهیدان هدیه می کنند و اهدای ثواب کار خیر به روح گذشتگان بخصوص محبوبان خدا و پیامبر بسیار ارزشمند است.
پس انگیزه شیعه با ناصبی ها تفاوت اصولی دارد و شباهت غذایی که به مؤمنان می دهند با غذای آنان ، مشکلی ایجاد نمی کند.
بله این "طعام دادن" به عنوان عملی خاص و مستحب که اختصاص به روز عاشورا داشته باشد - مثل روزه روز عاشورا_، در روایات نیامده و از اعمال این روز شمرده نشده است. این طعام دادن همیشه ثواب دارد و در روز عاشورا هم مثل همه ایام ثواب دارد و همین کافی است. طعام دادن عملی ارزشمند است که در طول سال می توان انجام داد و ثوابش را به روح امام حسین هدیه کرد.
ما شیعیان در اینجا بدعتی مرتکب نشده و عمل مستحب یا واجبی اختراع نکرده ایم . ما در روز عاشورا برای فرزند رسول خدا که مظلومانه کشته شد ، عزادارای می کنیم و در آن روز همه مؤمنان و همه کسانی که دستمان می رسد را میهمان می کنیم و پذیرایی می نماییم و ثواب این طعام دادن و پذیرایی از مؤمنان و مهمانان را به روح امام حسین هدیه می نماییم و این کارها همیشه و از جمله روز عاشورا جایز و ارزشمند است.
البته ابن عابدین نوشته : "چون روافض (یعنی شیعیان) اقامه عزا و اظهار حزن و را بدعت گزاردند ، جاهلان اهل سنت هم در مقابل به اظهار سرور و ... پرداختند." و این حرف درستی نیست زیرا اظهار سرور پيروان آل ابوسفیان از همان محرم سال 61 هجری شروع شد و یعد از عاشورای 61 هجری ، کوفه و شام آذین بندی شد و به خاطر کشته شدن دشمن خلیفه ، جشن و سرور برپا کردند و ... و در کوفه مساجدی را به شکرانه این پیروزی ساختند (1) و ... و بعد هم این جشن را نهادینه کردند در حالی که در آن زمان شیعیان در اختناق حکومت بنی امیه و بنی عباس جرأت اقامه مجلس عزای امام را نداشتند و این عزاداری ها قرن ها بعد و با ضعیف شدن حلافت بنی عباس و قدرت گرفتن شیعیان ، حالت گسترده و عمومی یافت.
پی نوشت ها:
1. کلینی ، کافی ، تهران ، اسلامیه ، 1367ش ، ج 3 ، ص 490.
