خلقت

با سلام و تشكر از ارتباط شما با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
قرآن کریم به طور آشکار، کیفیت پیدایش انسان در زمین را بیان نکرده که آیا ظهور این نوع موجود در زمین، منحصر در همین دوره فعلى است که در آن قرار داریم و یا دوره‏هاى متعددى داشته و دوره ما انسان‏هاى فعلى آخرین ادوار آن است؟
ممکن است از بعضى آیات قرآن استشمام کرد که قبل از آفرینش حضرت آدم، ابوالبشر و نسل او، انسان‏هایى دیگر در زمین زندگى مى‏کرده‏اند؛ مانند آیه « و اذ قال ربک للملئکة انى جاعل فى الارض خلیفة قالوا اتجعل فیها من یفسد فیها و یسفک الدماء. . . (1)؛ زمانى که پروردگارت به فرشتگان فرمود: مى‏خواهم در زمین جانشینى بگذارم، گفتند [باز] در زمین کسانى مى‏گذارى که در آن فساد کنند و خون‏ها بریزند»
که از آن برمى‏آید قبل از آفرینش بنى نوع آدم، دوره دیگرى بر انسانیت گذشته است. در بعضى از روایات وارده از ائمه علیهم السلام مطالبى آمده که سابقه ادوار بسیارى از بشر را قبل از دوره حاضر اثبات مى‏کند.
از امام صادق(ع) روایتى شده که به راوى فرمود :... وَ تَرَى أَنَّ اللَّهَ لَمْ يَخْلُقْ بَشَراً غَيْرَكُمْ بَلَى وَ اللَّهِ لَقَدْ خَلَقَ اللَّهُ أَلْفَ أَلْفِ عَالَمٍ وَ أَلْفَ أَلْفِ آدَمٍ أَنْتَ فِي آخِرِ تِلْكَ الْعَوَالِمِ وَ أُولَئِكَ الْآدَمِيِّين‏، شاید گمان مى‏کنید که خدا غیر از شما هیچ بشر دیگرى را نیافریده است. نه، چنین نیست؛ بلکه هزار هزارعالم و هزار هزار آدم آفریده که شما از نسل آخرین آن ها هستید. (2)
ودر روایت دیگر از ان حضرت نقل شده كه فرمود: اگر ملائكه موجودات زمينى را قبلا نديده بودند، كه خونريزى كردند، از كجا گفتند (أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ؟) (3 )
علامه طباطبایى(ره) می فرماید . ممكن است اين فرمايش امام اشاره باشد، بدورانى كه قبل از دوران بنى آدم در زمين گذشته، هم چنان كه اخبارى نيز در اين باره رسيده است .(4 )
البته ازیافته های علوم و فسیل های یافت شده به دست می آید، که این موجودات هرچند شباهت زیادی به انسان داشتند. اما تفاوت هایی نیز با انسان های امروزی دارا بودند که احتمال تفاوت نژادی این دو موجود را جدی می کند؛ با این فسیل ها و نمونه های باقی مانده از انسان نماها نمی توان به این باور رسید که این ها یقینا اجداد ما انسان ها بودند، بلکه این احتمال هم به طور جدی مطرح است که این فسیل ها از نسل­های منقرض شده از موجوداتی همانند انسان بودند.
علامه طباطبایى(ره) در ذیل آیه 1 سوره نساء مى‏فرماید: «از ظاهر سیاق برمى‏آید که مراد از «نفس واحده»، آدم و مراد از «زوجها» حوا است که پدر و مادر نسل انسانند. ما نیز از آن نسل هستیم. به طورى که از ظاهر قرآن کریم برمى‏آید، همه افراد نوع انسان به این دو تن منتهى مى‏شوند. از آیه برمى‏آید که نسل موجود از انسان، تنها به آدم و همسرش منتهى مى‏شود. جز این دو نفر، هیچ کس دیگرى در انتشار این نسل دخالت نداشته است». (5 )
پی نوشت ها:
1. بقره(1)آیه 30.
2.توحید صدوق،شیخ صدوق، ص 277.قم ، ناشر: جامعه مدرسين‏ .
3.ترجمه الميزان، ج‏1، ص: 183.
4.همان.
5.همان، ج‏4، ص، 214.