تمیز دادن مال از حرام

اگر شخصی در مغازه به عنوان کارگر(نه شریک) مواد غذایی دزدیده شده را بفروشد و حقوقی را از صاحب مغازه دریافت نماید، تا زمانی که از دزدی بودن اموال آگاهی نیافته حقوقی را که دریافت می نماید اشکال ندارد. اما بعد از آگاهی از دزدی بودن مواد غذایی حقوقی را که دریافت می کند به نسبت کاری برای فروش مواد غذایی دزدیده شده انجام داده حرام است.
نسبت به فروش اجناس (چه اجناسی که قبل از آگاهی از دزدی بودن فروخته شده و یا بعد از آگاهی از دزدی بودن) همان گونه که صاحب مغازه ضامن است، فروشنده نیز ضامن می باشد، و صاحب اجناس می تواند به فروشنده رجوع نماید و یا به صاحب مغازه، ولی اگر به فروشنده مراجعه کرد لازم است قیمت اجناس را به آنان بدهد، منتهی نسبت به اجناسی که از دزدی بودن آنها آگاهی نداشته می تواند، خسارت خود را از صاحب مغازه بگیرد، ولی نسبت به اجناسی که از دزدی بودن آن ها آگاهی داشته حق ندارد خسارت خود را از صاحب مغازه بگیرد. و اگر به صاحب مغازه مراجعه کرد و از وی دریافت نمود به عهده فروشنده چیزی نیست صرفا کار حرامی را انجام داده باید توبه نماید.
راه حل در فرض سوال شما این است که اگر صاحب مال خسارت خود را به طور کامل از صاحب مغازه دریافت کرده، بابت حقوق دریافت شده از وی حلالیت بطلبید، و اگر خسارت را به طور کامل دریافت نکرده بابت اموال نیز حلالیت بطلبید، و اگر حلالیت طلبیدن پیامدهایی دارد در صورتی که اموال خود را کاملا از صاحب مغازه دریافت کرده، مقدار حقوق حرام دریافت شده را به گونه ای او بازگردانید، و اگر از پیدا کردن او مأیوس هستید به عنوان رد مظالم از طرف صاحب او صدقه بدهید، و در هر صورت از خداوند از خداوند طلب عفو و بخشش نمایید.(1)
پی نوشت:
1. سوال از دفتر آیت الله بهجت(شماره تلفن: 774327-0251).