دعای کمیل

اولا:پيرامون دعاي كميل گفته شده كه اين دعاي خضر بوده كه حضرت به كميل تعليم داده است نه اين كه خود حضرت از خضر تعليم يافته است.
ثانيا:برفرض اينكه اميرالمومنين(ع)از كسي همچون خضر دعايي بياموزد به معناي افضل و اعلم بودن خضر نخواهد بود. چنانچه در روايات داريم كه پيامبر خاتم(ص)گاه از جبرئيل مطلبي را مي آموخت. اما قطعا پيامبر از جبرئيل اعلم وافضل بوده است چونكه ارتباط با عالم غيب و دريافت معارف الهي گاه با واسطه صورت مي پذيرد و از طريق واسطه به انبياءو اولياء مي رسد و اين بدان معنا نيست كه واسطه ها از جهت مقام بالاتر هستند.
اينگونه مناجات كردن وعرض حال نمودن در پيشگاه پروردگار يك نوع اقرار است و اظهار عقايد است. اقرار به اينكه اختيار و انتخابهاي ما انسانها پيچيده در مقدرات الهي است. هيچ فعلي از ما رخ نمي دهد. چه خوب و چه بد الا اينكه در مجراي تقديرات الهي رقم مي خورد. در واقع هنگامي كه انسان با اختيار تمام خود مقدمات يك فعلي را فراهم كرده و اسباب علل يك معلولي را تكميل مي كند چه اينكه معلول عمل خيري باشد وچه شري همه اين مراحل در ظرف مقدرات الهي رقم مي خورد اگر خدا اراده نمي كرد كه دست وبال بشر در تمام اين مراحل باز باشد هيچ گاه مقدمات فعلش به نتيجه نمي رسيد. در نتيجه اين اظهار واقرار فرار از عمل نيست و متهم كردن مقدرات خدا نيست. بلكه اقرار به توحيد است واين كه خدايا تو در همه حال با تدبيري كه در نظام احسن به جريان انداخته اي به من فرصتي داده اي تا به كمالات خود نائل آيم ولي من با عمل اختياري خود در همين مجري تقصير كرده ام.
اما پيرامون پرسش آخر بايد گفت:
اولا:در عبارت دعا، نسخه بدلي وجود دارد كه مي فرمايد: " فلک الحجه علی فی جمیع ذلک "يعني بجاي حمد كلمه" حجة "آمده است در اين صورت معني واضح وروشن است (معناي عبارت:خدايا در جميع اين حالات تو بر عليه من حجت داري و من هيچ دليل حجتي براي اين تقصيرات ندارم).
ثانيا:برفرض اينكه كلمه" الحمد"در دعا آمده باشد معنا اينگونه خواهد بود: دراين كه خداوند اين مقام و منزلت را دارد كه در همه اين حالات آگاه به حال ما بوده است حضرت را وا داشته است كه ابتداء پروردگار راتحميد وسپاس گويد آنگاه به عذر خواهي و اقرار به تقصير بپردازد.