انسان سعادتمند چه کسی است؟
از آن جا که انسان مجموعهای از جسم و جان است که تمایلات مادی و معنوی دارد، باید همه نیازهای او به طور صحیح تأمین گردد. بر این اساس چون تعالیم و آموزههای اسلام موافق با فطرت انسان است، دین به جهات معنوی و مادی انسان توجه نموده، بر اساس آن، سعادت را تعریف کرده است. از این رو اسلام تنها متدین بودن را رمز خوشبختی نمیداند، بلکه در کنار تدین و دینداری، موضوعاتی مانند کار و تلاش، تدبیر، تعادل جسم و جان و غیره را مطرح کرده است.
خوشبخت کسی است که زندگی خوشایندی داشته باشد. این جز با آرمیدن در بستر خشنودی خداوند، امکانپذیر نیست.بزرگراه خوشبختی، راه ایمان است. ایمان به خدای یگانه، خدایی که یادش آرام بخش دل ها و دوری از او موجب سختی و تنگی زندگی است.(1)
نه ثروت و نه قدرت و نه لباس و زیبایی، هیچ کدام ما را به سرمنزل آرام بخش خوشبختی نمیرساند مگر این که همه اینها را رنگ خدایی دهیم.
اسلام بشر را از جنبة جسم و جان و از جهت معنوی و مادی مورد توجه قرار داده است. سعادت انسان را در
برخورداری از کمالات روحی و استفاده صحیح از تمایلات مادی می‌داند. لذت واقعی و سرور و آسایش نیز در همین است؛ از این رو عواملی مادی و معنوی را در تحصیل سعادت مؤثر می‌داند، که عبارتند از:
1. ایمان به خدا؛
قرآن مجید در سوره عصر، افرادی را از خسران مستثنی کرده است و آن افراد مؤمن و نیکوکارند. آن ها به رستگاری نائل می‌شوند.
2. تقوا و خودسازی؛
قرآن مجید پس از یازده سوگند به صراحت میفرماید:.سعادت و رستگاری برای کسی است که جان خود را از پلیدی تطهیر کند. بدبخت کسی است که به ناپاکی بگراید.(2)
استاد مطهری می‌گوید: پیغمبران الهی آمده‌اند که به ما راه زندگی و درِ ورودی زندگی و خوشبختی را نشان دهند. آمده‌اند به بشر بفهمانند بدی، بدکاری، هوس بازی، دروغ، خیانت، منفعت پرستی، کینه توزی و خود پرستی، راه ورودی زندگی و طریق رسیدن به سعادت و آرامش و رضایت خاطر نیست. درِ ورودی زندگی و خوشبختی، نیکی و نیکوکاری، راستی و درستی و استحکام اخلاقی و خیرخواهی و مهربانی است. تنها ایمان و اعتقاد به معنویات و سپس نیکوکاری بر اساس آن اعتقادات مقدس است که قلب را آرام و رضایت خاطر را تأمین می‌کند و سعادت را میسر می‌سازد.(3)
3. یاد خدا؛
قرآن مجید مهمترین عامل و وسیله برای خوشی و آرامش روح را یاد خدا می‌داند: دل آرام گیرد به یاد خدا، (4) روی گرداندن از یاد خدا را عامل سیه روزی می‌داند : هر کس از یاد من روی گرداند، زندگیاش تنگ می‌شود.(5)
4. عمل صالح؛
قرآن کریم اموری همانند جهاد در راه خدا، امر به معروف، نهی از منکر، شکر نعمتهای الهی و توبه را مایه حیات و سعادت انسان می‌شناسد.
5. همنشینی با بزرگان؛
پیامبر میفرماید: اسعد الناس من خالط کرام الناس؛ سعادتمندترین مردم کسی است که با افراد بزرگوار و کریم همنشین باشد.(6)
6. پند پذیری؛
امام علی (ع)می فرماید: السعید من وعظ بغیره؛ سعادتمند کسی است که از سرنوشت دیگران پند گیرد.(8)
8. عاقبت به خیری؛
امام صادق (ع)از امام علی (ع) نقل می‌کند:. حقیقة السعادة ان یختم للرجل عملیه بالسعادة وحقیقة الشقاوة ان یختم للمرء عمله بالشقاوة؛ حقیقت سعادت این است که آخرین مرحله زندگی انسان با عمل سعادتمندانهای پایان پذیرد. حقیقت شقاوت این است که آخرین مرحله عمر با عمل شقاوتمندانهای خاتمه یابد.(9)
برای توضیحات بیشتر با شماره (09640) تماس بگیرید
پینوشتها:
1. طه (20) آیه 124.
2. شمس (91) آیه 9.
3. حکمت‌ها و اندرزها، ص 40ـ 41 با تلخیص.
4. رعد(13) آیه 28.
5. طه (20) آیه 124.
6. بحارالانوار، ج 74، ص 185.
8. نهج البلاغة فیض الاسلام، خطبه 85
9. تفسیر نمونه، ج 9، ص 250.
