چرا درهنگام سپیده دم -ظهر -مغرب که به ترتیب اول -وسط -آخر روشنایی است بهترین زمان خواندن نمازهای واجب است.
بخش اول سوال شما چندان روشن و واضح به نظر نمی رسد و مقصود دقیق شما برای ما روشن نشد؛ اگرمنظورتان منطقه جغرافیایی و مکان سکونت فرد نماز گزار است که در اوقات اول نماز در مدار معینی و وضعیت خاصی قرار می گیرند، باید گفت این امر بعید به نظر می رسد زیرا در این فرض وضعیت مناطق گوناگون در همان لحظه متفاوت خواهد بود و در یک کشور معین در اول وقت نماز که بر اساس مدار طولی مساوی هستند، موقعیت جغرافیایی مختلف و متفاوت خواهد بود.
اما در مورد اهمیت نماز در این اوقات باید گفت اهمیت اقامه نماز در این اوقات بخاطر آن است که اول وقت نماز محسوب می شود نه بخاطر ویژگی معینی که در همان لحظه خاص مد نظر باشد؛ البته در مورد دلیل فضیلت خواندن نماز در اول وقت نکات مختلفی بیان شده و با تامل و دقت در حکمت های این دستور می توان به نکات متعددی دست یافت؛ از جمله آنکه :
نماز اول وقت نشانه بارزی از تبعیت و تسلیم محض در برابر دستورات الهی است و کسی که مقید به اقامه نماز در اول وقت است با این عمل خود نشان می دهد که تا چه حد دستورات الهی برای او مهم و حائز اهمیت است که بعد از رسیدن زمان اجرای دستور الهی هر چند مجالی وسیع برای انجام وظیفه دارد .
همچنین نماز موجب نظام بخشی به زندگی است؛ نمازاول وقت میتوان به عادت دادن شخص به نظم و رعایت هماهنگی در امورات زندگی و ضابطه مند بودن رفتارها و عملکردهای روزانه اشاره کرد که یکی از مهمترین شاخصه های بهبود عملکرد و بهره وری از زمان و توانایی های شخصی است. روشن است که افرادی که نماز را در اول وقت می خوانند علاوه بر حظ معنوی و روحی که از این عمل می برند هم برای نمازهای روزانه و هم برای سایر کارهای خود برنامه ریزی از قبل خواهدن داشت و به بهترین شکل می توانند این اموررا انجام دهند .
اما یکی از مهمترین دلایل رعایت اوقات معین نماز مساله غفلت زدایی نماز است ؛ در واقع نماز راهکاری برای زدودن غبار غفلت از روح و جان انسان است چنان که خداوند در قرآن تاکید می کند :
« َ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْري (1) و نماز را براى ياد من بپادار! » بر این اساس نماز زمینهای برای یاد و ذکر خداست و یاد خداوند مهمترین عامل زدودن غفلت ها و فراموش هایی است که گاه و بیگاه انسان را به خود مشغول می کند و روشن است که این عوامل غفلت زا در طول روز و در فواصل زندگی برای انسان حاصل می شود؛ به همین جهت هم نماز در اوقات معینی و در فواصل زمانی خاصی تنظیم شده که انسان در هر نوبت نماز از همان غفلت ها فاصله بگیرد و بدیهی است که در حصول این نتیجه هم رعایت دقیق نماز اول وقت بهرتین کارکرد را دارد تا آنکه یک نماز در اول وقت خوانده شودو دیگی در آخر وقت و .... .
بر این اساس اهداف و نتایج نماز اول وقت به گونه ای است که از جهات مختلف لزوم انجام آن را موجه می سازد و دلیل تاکید بسیار زیاد دین بر این امر را بر ما آشکار می سازد و بر این اساس به نظر نمی رسد اصل روشنایی روز و شب تاثر چندانی بر این مساله داشته باشد و طلوع و غروب تنها راهکاری برای شناختن و تنظیم وقت در این مساله به نظر می رسد، چنان که در برخی از مناطق دنیا طلوع و غروب هر روزه اتفاق نمی افتد و یک روز گاهی ماهها به طول می انجامد.
پی نوشت :
1. طه (20) آیه 14.
