حقوق زنان پیامبر

در مورد مطالب مورد نظر دوستتان ابتدا لازم است عرض کنیم که شک و تردید در موضوعات دینی، به خصوص در مسائل اعتقادی، امری کاملاً طبیعی و حتی قابل قبول است. تا شک و تردید نباشد، علم و یقین و ایمان کامل حاصل نمی شود؛ اما باید مواظب بود که در این حالت، توقف و رکود نداشت؛ چنان که شهید مطهری می فرماید: شک، پل خوبی است؛ اما منزل گاه خوبی نیست.
البته وضعیت دوست شما به مراتب از بسیاری دیگر از افراد بهتر است؛ زیرا دغدغه وضعیت فعلی خود و میل به رسیدن به پاسخ و یقین در ایشان وجود دارد که بسیار خوب و ارزشمند است. اما باید توجه داشته باشند که این قبیل سوالات را باید از کارشناسان مربوطه پرسید و به دنبال جواب آن ها بود نه در جمع دوستان و ... .
به هر حال فارغ از از این مقدمه پاسخ در چند بخش ارائه می گردد:
1- پیامبر به یقین در ساحت دنیایی خود بشری همچون دیگر انسان ها بود ، اما نباید از یاد برد که در ساحت قدسی و ملکوتی خود به عالم غیب و الوهی اتصال داشت و این دو جنبه متفاوت از حقیقت وجودی رسول خدا در قرآن به صراحت تبین شده است آنجا که می فرماید :
« قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى‏ إِلَي (1) بگو: «من فقط بشرى هستم مثل شما (امتيازم اين است كه) به من وحى مى‏شود »
پس در عین بشری بودن حضرت نباید آن بزرگوار را در همه امور و جنبه ها عین دیگر انسان ها دانست چنان که در مساله رعایت حقوق سایر انسان ها ممکن است از هر فرد دیگری اشتباه و تخلف سر بزند ، اما از آن بزرگوار به دلیل ارتباط با عالم وحی این امر صادر نخواهد شد و آن بزرگوار چه به روشنی از جزییات زندگی او آگاه باشیم یا خیر ، به دلیل ارتباط معصومانه ای که با عالم غیب داشت از هر خطا و ظلم و اشتباهی مبرا بود .
2- اگرمراد از " عذاب کشیدن" رسول خدا از روزه داری و نماز شب ، تعبیر لغوی و متعارف آن است باید گفت چنین چیزی نه صحیح است و نه در منابع دینی آمده است؛ زیرا حضرت خود به صراحت می فرمود که از نماز سیر نمی شوند و این اوج علاقه قلبی حضرت به نماز بود؛ در روایت معروفی آمده که ایشان خطاب به ابوذر فرمودند:
« اى ابا ذر خداى عز و جل نور چشم مرا نماز قرار داده، نماز را براى من دوست داشته آن چنان كه گرسنه غذا را دوست دارد و تشنه عاشق آب است و همانا گرسنه هر گاه غذا خورد سير شود، تشنه آب خورد تشنگيش بر طرف شود ولى من از نماز سير نميشوم. » (2)
با این اوصاف می توان حال حضرت را در برابر عبادات سنگینی که انجام می داند دریافت و و روشن است که نه تنها پیامبر بلکه همه مومان خاشع در برابر نماز و روزه همین گونه اند چنان که خداوند فرمود :
« وَ اسْتَعينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبيرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخاشِعينَ (3) از صبر و نماز يارى جوييد (و با استقامت و مهار هوسهاى درونى و توجه به پروردگار، نيرو بگيريد) و اين كار، جز براى خاشعان، گران است.» و در روایات صبر در این آیه به روزه تفسیر شده است .(4)
البته اگر منظور از عذاب کشیدن صرف فشار جسمی باشد می توان گفت این تشنگی و فشار به جسم آن بزرگوار هم وارد می شد اما شوق روحی معمولا چنین فشارهایی را در خود حل می کند و به فراموشی می کشاند .
3- در مورد روابط جنسی حضرت رسول و سایر ائمه علیهم السلام روشن است که این مسائل به طور دقیق و جزئی قابل ذکر نیست ، اما بر اساس همان موارد خاص که برخی امور در این حوزه مطرح می شد می توان به این نکته رسید که : :
اولا ماهیت این تعدد زوجات معصومان رفتارهایی از سر شهوت رانی نبوده و این مساله با دقت در کم و کیف ازدواج های این بزگواران قابل درک و کشف است .
ثانیا : بُعد معنوی و الهی این بزگواران و اهداف بلندی که در ازدواج های خود مد نظر داشتند دلیل بر آن نبوده که از امور طبیعی و بشری خود و همسران خود غافل باشند و حقوق آنان را رعایت ننمایند ؛ معصومان علیهم السلام نیز به مقتضای انسان بودن تقاضای جنسی داشتند، همان گونه که خور و خواب داشتند و این گونه نبود که اصلاً چنین تقاضایی نداشتند و برای پاسخ مشروع به این نیاز و بعلاوه برای ادای تعهد و رفع نیاز طرف مقابل با او ارتباط زناشویی برقرار می‌نمودند و کمترین بی توجهی و تعدی نسبت به این امر روا نمی داشتند .
انسان‌های معنوی در تقاضاهای جسمی، کمتر از دیگران نیستند؛ فقط تفاوت در کنترل و تحمل و تسلط است. انسان معنوی تقاضاهای جسمی خود را تحت کنترل درآورده و از طغیان آنها جلوگیری می‌کند و فقط از طریق حلال به ارضا و رفع نیاز می‌پردازد و چنانچه از طریق حلال ممکن نشد، تحمل و عفت می‌ورزد و از حرام خودداری می‌کند. البته به دقت به لوازم و پیامدهای شرائط خاص جسمی و روحی خود نیز واقف بودند تا ظلم و اجحافی در حق همسران خود نداشته باشند .
چنان که نقل شده امام سجاد(ع) هرچند ماه یک بار کنیزان خود را جمع می‌کرد و به آنان اعلام می‌نمود که به خاطر اینکه پیر شده‌ام، توان آمیزش و رفع نیاز جنسی شما را ندارم. هر کس که نیاز دارد، اعلام کند تا او را آزاد کرده و شوهر دهم. برای این که آنان در حیا واقع نشوند و بتوانند خواستة خود را به راحتی اعلام کنند، بعضی از همسران خود را موظف می‌ساختند که از آنان سؤال کنند و نظرشان را به امام اطلاع دهد . (5)
نکته مهم این روایت آن است که حضرت بیش از میزان واجب شرعی که رابطه یک بار در چهار ماه است ، هرماه چنین عملی را انجام می دادند تا خدای نکرده فارغ از جنبه های شرعی و فقهی حتی از جهات اخلاقی یکی از همسرانشان در فشار و نیاز جنسی قرار نگیرد و شدت عبادات و بندگی آن حضرت مانع از توجه به این جزییات نمی گشت .
پی نوشت ها :
1. کهف (18) آیه 110 .
2. علم الهدى خراسانى‏، نهج الخطابة- سخنان پيامبر (ص) و اميرالمؤمنين (ع)‏، كتابخانه صدر، 1374 ش‏ ، ج 1 ،ص 411 .
3. بقره (2) آیه 45 .
4. ثقة الاسلام كلينى، الكافي، دار الكتب الإسلامية تهران، 1365 ه ش ، ج 4، ص 64 .
5. علامه مجلسى، بحار الأنوار، مؤسسة الوفاء بيروت - لبنان، 1404 ه ق ، ج 46 ،ص 93 .