در ميان دانشمندان و علماء شيعه اختلافى در اين مساله نيست، كه بِسْمِ اللَّهِ جزء سوره حمد و همه سورههاى قرآن است.
اصولا ثبت" بِسْمِ اللَّهِ" در متن قرآن مجيد در آغاز همه سورهها، خود گواه زنده اين امر است، زيرا مىدانيم در متن قرآن چيزى اضافه نوشته نشده است، و ذكر" بِسْمِ اللَّهِ" در آغاز سورهها از زمان پيامبر (ص) تا كنون معمول بوده است.
و اما اينكه بعضى احتمال دادهاند كه بسم اللَّه آيه مستقلى باشد كه جزء قرآن است. اما جزء سورهها نيست، احتمال بسيار سست و ضعيفى به نظر مىرسد، تنها ايراد قابل ملاحظهاى كه مخالفان در اين رابطه دارند اين است كه مىگويند در شمارش آيات سورههاى قرآن (بجز سوره حمد) معمولا بِسْمِ اللَّهِ را يك آيه حساب نمىكنند، بلكه آيه نخست را بعد از آن قرار مىدهند.
پاسخ اين سؤال را" فخر رازى" در تفسير كبير به روشنى داده است آنجا كه مىگويد: هيچ مانعى ندارد كه بِسْمِ اللَّهِ در سوره حمد به تنهايى يك آيه باشد و در سورههاى ديگر قرآن جزئى از آيه اول محسوب گردد. (بنا بر اين مثلا در سوره كوثر" بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ" همه يك آيه محسوب مىشود).(1)
مطلب دیگر این که در سوره مبارکه حجرآیه 87 راجع به سوره حمد آمده (وَ لَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثاني وَ الْقُرْآنَ الْعَظيمَ.و بحقيقت ترا هفت آيه از سورههاى دوبار نازل شده و قرآن عظيم دادیم ) که برخی مفسران فرموده اند مراد از از سبعا من المثانی سوره حمد است.
پی نوشت:
1.مکارم شیرازی، ناصر،تفسير نمونه،انتشارات اسلامیه، ج1، ص: 20.
